گه‌وجاندنى عه‌لمانیه‌كان به‌رده‌وامه‌ !!
06/08/2013 نوسەر: bzavpress

گه‌وجاندنى عه‌لمانیه‌كان به‌رده‌وامه‌ !!




یه‌كێك له‌و بابه‌تانه‌ی كه‌ زۆر سه‌خته‌ وه‌ڵامیان بده‌یته‌وه‌ ، ئه‌وه‌یه‌ كه‌سێك به‌ باكگراوندێكی ئایدیۆلۆژییه‌وه‌ قه‌ناعه‌تێكی سه‌قه‌تی بۆ دروست كرابێت و بته‌وێت بۆی راست بكه‌یته‌وه‌ ، به‌ تایبه‌تی له‌و بابه‌تانه‌دا كه‌ خه‌ڵكی تیا گه‌وجێنراوه‌ وگه‌مژێنراوه‌ !!
هه‌ر بۆیه‌ ئه‌م ستوونه‌م دوا كه‌وت ، چونكه‌ دوو دڵ بووم له‌وه‌دا وتارێكی له‌م شێوه‌یه‌ بنووسم ، به‌ڵام ئه‌وه‌ی له‌م رۆژانه‌دا به‌ بیانووی شه‌ڕی خۆرئاوای كوردستانه‌وه‌ ، هه‌ندێ ئه‌كاونت و په‌یجی كه‌سایه‌تیی و لایه‌نه‌ عه‌لمانیی و به‌ ناو نه‌ته‌وه‌ییه‌كان پێی هه‌ڵسان به‌ روونیی ده‌ریخست كه‌ به‌ رێنمایی و ئاراسته‌ی حیزبه‌ عه‌لمانیه‌كان بووه‌ ، كه‌ مه‌خابن هه‌تا ئه‌م ساته‌ وه‌خته‌ش هه‌موو هه‌ڵوێسته‌كانیان له‌سه‌ر بنه‌مای ئایدیۆلۆژییه‌ .
ئه‌گه‌ر هێرش كردنه‌ سه‌ر كه‌سایه‌تیی گه‌وره‌ی مێژووی گه‌له‌كه‌مان ، هه‌ڵوێستێكی تاكه‌كه‌سی بوایه‌ زۆر ئاسایی بوو ، به‌ڵام هێرش كردنه‌ سه‌ر سوڵتانی دارگه‌ر و سه‌ركه‌وتوو ( سه‌لاحه‌دینی ئه‌یوبی ) شتێكی ئاسایی نیه‌ ، عه‌لمانیه‌تی كوردی به‌ راست و چه‌پیانه‌وه‌ هه‌مان بیروباوه‌ڕی نالۆژیكییان به‌رانبه‌ر به‌و سه‌رداره‌ ناوازه‌یه‌ هه‌یه‌ و به‌ناو رووناكبیر و تیۆریسیه‌نه‌كانیان ده‌یان ساڵ له‌سه‌ر ئه‌و تێزه‌ كاریان كردووه‌ و ئه‌ندامانیان له‌سه‌ری په‌روه‌رده‌ كردووه‌ !!
له‌ ساڵی 1999 دا راپۆرتێكی فیكریی ( PKK ) بینیی كه‌ به‌ زمانی فارسی نوسرابوو ، له‌ به‌شێكیدا ره‌خنه‌ی تووند له‌ سوڵتان سه‌لاحه‌دینی ئه‌یوبی گیرابوو كه‌ گوایه‌ نه‌ك هیچی بۆ كورد نه‌كردووه‌ ، به‌ڵكو خزمه‌تی عه‌ره‌بی كردووه‌ ، به‌ هه‌مان ریتمیش پارته‌ سیاسییه‌كانی كوردستان هه‌میشه‌ هه‌مان هه‌ڵوێستیان به‌رانبه‌ر به‌و سه‌رداره‌ی كورد هه‌بووه‌ ، هه‌ر بۆیه‌ ئه‌وه‌ی ئێستا ده‌یبینین و له‌ هه‌موو لایه‌كه‌وه‌ هێرش ده‌كه‌نه‌ سه‌ر یه‌كێك له‌ ناودارترین كه‌سایه‌تیه‌ كوردیی و موسوڵمانه‌كانی جیهانی ئیسلامیی ، ئه‌و په‌روه‌رده‌ سه‌قه‌ته‌یه‌ كه‌ عه‌لمانیه‌ نه‌خوێنده‌واره‌كانی كورد به‌ درێژایی ده‌یان ساڵ پێی هه‌ڵساون !!
ده‌بێ لاوانی خوێنده‌واری گه‌له‌كه‌مان – ئه‌گه‌ر سه‌ر به‌ هه‌ر قه‌ناعه‌تێكی فیكریی و سیاسیش بن – پێویسته‌ نه‌كه‌ونه‌ دوای قسه‌ی نازانستیی و بێ مانا ، ئێمه‌ مێژوومان هه‌یه‌ و ده‌بێ كاتێ قسه‌ ده‌كه‌ین قسه‌كانمان پشت به‌ستوو بێت به‌ به‌ڵگه‌ی به‌هێز و یه‌كلاكه‌ره‌وه‌ ، جا ده‌توانین بڕیاری دروست بده‌ین له‌سه‌ر كه‌سایه‌تیی و كارنامه‌ی خۆیان و ده‌سه‌ڵاته‌كانیان . سه‌باره‌ت به‌ سوڵتانی گه‌وره‌ سه‌لاحه‌دین و كارنامه‌ی و پرسی نه‌ته‌وه‌یی چه‌ند خاڵێكی زۆر كورت به‌ پێویست ده‌زانم :
1. سه‌رده‌می سوڵتانی دادگه‌ر سه‌رده‌می جه‌نگی ئاینی بووه‌ ، پاشاكانی ئه‌وروپا به‌ فه‌رمانی پاپا و پیرۆزكردنی ئه‌و هێرشیان هێناوه‌ته‌ سه‌ر جیهانی ئیسلامیی ، له‌به‌ر ئه‌وه‌ به‌رانبه‌ر ئه‌و داگیركه‌رانه‌ی ئه‌وروپا جگه‌ له‌ جیهادی موسوڵمانان بۆ ده‌ركردنیان ، چاره‌سه‌رێكی تر له‌ ئارادا نه‌بووه‌ ، به‌ڵام جیهادیی مرۆڤ دۆستانه‌ی موسوڵمانان به‌ شێوه‌یه‌ك بوو ، تا ئێستاش مێژوونووسانی ئه‌وروپای سه‌رسام كردووه‌ ، له‌لایه‌ك سوڵتانی سه‌ركه‌وتوو زۆر به‌ دڵئاوایی و دڵنه‌رمی له‌گه‌ڵ دیل و گیراوه‌كانیاندا ده‌جوڵایه‌وه‌ ، له‌ لایه‌كی تریش مێژوونووسانی موسوڵمان به‌ پێچه‌وانه‌ی ئه‌وروپاییه‌كان ، هێرشی ئه‌وانیان به‌ هێرشی دیانه‌كان ناو نه‌بردووه‌ ، به‌ڵكو ناویان لێ ناوه‌ هێرشی فه‌ره‌نگه‌كان ( واته‌ ئه‌وروپاییه‌كان ) ، ئه‌مه‌ش بۆ ئه‌وه‌ی پارێزگاریی له‌و هاوڵاتیه‌ دیانانه‌ی ناو موسوڵمانان بكه‌ن و حسابی هاودینه‌ داگیركه‌ره‌كانیان نه‌خرێته‌ ئه‌ستۆی ئه‌مان ، كه‌ ئه‌وه‌تا ئه‌مڕۆ خۆرئاوا به‌ یه‌ك چاو سه‌یری هه‌موو موسوڵمانان ده‌كات و میدیای ترسناكیان له‌سه‌ر ترساندنی خه‌ڵك به‌رانبه‌ر به‌ موسوڵمانان كار ده‌كات .
2. وه‌كو ئاماژه‌مان پێدا ، شه‌ڕه‌كه‌ دینیی بوو ، پرسی نه‌ته‌وه‌یی له‌ ئه‌وروپادا له‌ دوای شۆڕشی فه‌ره‌نسادا هاته‌ ئاراوه‌ ، له‌وێشه‌وه‌ گوێزرایه‌وه‌ بۆ وڵاتانی جیهان ، ناسیۆنالیستێكی كوێرانه‌ له‌ فه‌ره‌نسا و ئه‌وروپادا سه‌ری هه‌ڵدا ، شه‌ڕه‌كانی ناپلیۆن و دواتریش دوو جه‌نگه‌ جیهانیه‌ خوێناوییه‌كه‌ مه‌سه‌له‌ی ناسیۆنالیستیی ره‌گه‌زپه‌رستانه‌ دروستی كرد ، ئه‌وه‌ش جگه‌ له‌ وێرانیی و قڕكردن ئاكامێكی تری نه‌بوو .
3. دوای ئه‌وه‌ی بیری ناسیۆنالیستی ره‌گه‌زپه‌رستانه‌ ئه‌وروپای وێران كرد ، ئه‌وان لێی دوور كه‌وتنه‌وه‌ وه‌كو ئه‌وه‌ی كه‌ ئێستا وڵاتانی خۆرهه‌ڵات و خۆرئاوای كیشوه‌ره‌كه‌ له‌ یه‌كێتی ئه‌وروپادا یه‌كیان گرتووه‌ ، به‌ڵام مه‌خابن ئه‌م فیكره‌ ره‌گه‌زپه‌رستانه‌یه‌ له‌ چه‌ندین وێنه‌ی تراژیدیدا گوێزرایه‌وه‌ بۆ خۆرهه‌ڵاتی ئیسلامیی ، نمونه‌ی ئه‌تاتۆرك هه‌تا ئێستاش توركیا باجه‌كه‌ی ده‌دات ، كوردش زیانمه‌ندی یه‌كه‌م بووه‌ تیایدا ، ره‌گه‌زپه‌رستی ره‌زا شای ئێران ده‌یان قه‌سابخانه‌ی له‌و وڵاته‌دا به‌ڕێ خست ، كه‌ كورد تیایدا پشكی شێری به‌ركه‌وت ، ره‌گه‌زپه‌رستیی و ناسیۆنالیستی عه‌فله‌قیش ئه‌وه‌ عیراق و شامی كرده‌ گۆمی خوێن و ئه‌وه‌نده‌ روونه‌ ئاماژه‌ بۆ نه‌هامه‌تیه‌كانی وه‌كو ئاماژه‌یه‌ بۆ خۆر ، ده‌كرێ چه‌ندان نمونه‌ی تریش ئاماژه‌ پێ بده‌ین به‌ڵام وتاره‌كه‌مان مه‌ودای ئه‌وه‌ی نیه‌ . دوای ئه‌وانه‌ش تازه‌ به‌ تازه‌ لایه‌نه‌ عه‌لمانیه‌كانیش هه‌وڵ ده‌ده‌ن ئه‌و ته‌جروبه‌ فاشیله‌ به‌رجه‌سته‌ بكه‌نه‌وه‌ .
4. بۆ سه‌لاحه‌دینی ئه‌یوبی ئه‌وه‌نده‌ به‌سه‌ له‌ كاتی خۆیدا نه‌ك هه‌ر كوردستانی گه‌وره‌ ، به‌ڵكو شام و میسر و لیبیا و سودان و حیجاز و یه‌مه‌نیشی خستۆته‌ سه‌ر قه‌ڵه‌مڕه‌وی خۆیه‌وه‌ ، له‌ هه‌موو ئه‌و شوێنانه‌شدا ده‌سه‌ڵاتدارانی له‌ كوردانی شاره‌زا و سه‌ردارانی ئه‌یوبی بوون ، ئه‌و توانی گه‌وره‌ترین ده‌وڵه‌ت دروست بكات كه‌ ده‌سه‌ڵاتدارانی هه‌موو كورد بوون ، ئێستاش له‌ ناوه‌ڕاستی دیمه‌شق و قاهیره‌شدا قه‌ڵاكانی سه‌لاحه‌دین و قه‌ڵای كوردان و ده‌یان ناوی كورد و بنه‌ماڵه‌ی كوردیی له‌ شام و میسر و فه‌له‌ستین و سودانیش بوونیان هه‌یه‌ ، هه‌تا ئێستاش ناوی هۆز و بنه‌ماڵه‌كانیان پاراستووه‌ ، به‌ڵام ئه‌وه‌ی گرفتی كورده‌ هه‌میشه‌ شه‌ڕه‌ كورسی بووه‌ له‌ نێوان سه‌رداره‌كانیدا ، هه‌ر بۆیه‌ دوای كۆچی دوایی سه‌لاحه‌دین شه‌ڕه‌ كورسی په‌رته‌وازه‌ی كردن ، ئه‌وه‌ تاوانی ئه‌و سه‌رداره‌ گه‌وره‌یه‌ی تێدا نه‌بووه‌ كه‌ میره‌كانی دوای ئه‌و به‌و شێوه‌یه‌ له‌سه‌ر كورسی شه‌ڕ بكه‌ن ، مه‌خابن خه‌ریكه‌ گومان بكه‌م ئه‌م مه‌سه‌له‌یه‌ له‌ بۆ ماوه‌ سیفه‌تی سه‌ر جینه‌كانی مرۆڤی كورد دا هه‌یه‌ و ده‌یان نمونه‌مان له‌و باره‌وه‌ هه‌یه‌ ، خۆ مه‌حمود پاشای بابان یه‌كێك بوو له‌ بلیمه‌ت ترین سیاسه‌تمه‌داران و پاشاكانی بابان ، كه‌چی هه‌ر له‌ لایه‌ن بنه‌ماڵه‌كه‌ی خۆیه‌وه‌ ( 6 ) جار له‌سه‌ر كورسی دوور خراوه‌ته‌وه‌ و گه‌ڕاوه‌ته‌وه‌ ، خۆ ئێستا براده‌رانی عه‌لمانی ئه‌م هه‌رێمه‌ كه‌ ره‌خنه‌ له‌و سه‌رداره‌ مه‌زنه‌ ده‌گرن نه‌ته‌وه‌یین ، ئه‌ی بۆچی هه‌تا ئێستا كارنامه‌یان حیزبیی و بنه‌ماڵه‌ییه‌ و نه‌ته‌وه‌ له‌ لایان به‌س بۆ موزایه‌ده‌ و درووشمه‌ ؟!
5. زۆر پێویسته‌ لاوانی كورد میژووی گه‌له‌كه‌یان بخوێننه‌وه‌ و بزانن كه‌ڵه‌پیاوانیان چۆن ژیاون ، بڕۆن شه‌ره‌فنامه‌ی به‌دلیسی بخوێننه‌وه‌ ، بڕۆن خۆلاسه‌یه‌كی تاریخی كورد و كوردستانی ئه‌مین زه‌كی به‌گ بخوێننه‌وه‌ ، بزانن ئه‌و دوو گه‌وره‌ مێژوو نووسه‌ چۆن باسی سوڵتانی سه‌ركه‌وتوو سه‌لاحه‌دینی ئه‌یوبی ده‌كه‌ن ، ئه‌و سوڵتانه‌ ده‌سه‌ڵاتداره‌ كه‌ باسی فراوانیی قه‌ڵه‌مڕه‌وه‌كه‌یمان كرد ، له‌ كاتی كۆچی دواییدا كه‌ 17 كوڕ و كچێكی هه‌بوو ته‌نها خاوه‌نی 9 درهه‌م بوو ، ده‌ڵێن ئه‌و كایه‌ش كه‌ تێكه‌ڵی قوڕی قوڕبه‌ستی گۆڕه‌كه‌یان كرد به‌ قه‌رز هێنایان ، ئه‌مه‌ له‌ كاتێكدا بوو هه‌موو جیهانیی ئیسلامیی غه‌رقی خه‌م و په‌ژاره‌و شیوه‌ن بوون بۆ ئه‌و سه‌رداره‌ ناوداره‌ .
بۆكۆتایی و قوفڵی ئه‌م بابه‌ته‌ حه‌ز ده‌كه‌م پێشه‌كییه‌ پڕ ماناكه‌ی مامۆستا ئه‌مین زه‌كی به‌گ وه‌كو خۆی بنوسمه‌وه‌ ، كه‌ هه‌تا هاتنی فیكریی ناسیۆنالیستیی ره‌گه‌زپه‌رستانه‌ كه‌س هه‌ستی به‌وه‌ نه‌كردووه‌ كه‌ بۆ خۆی چ نه‌ته‌وه‌یه‌كه‌ ، هه‌موان یه‌ك ناونیشانیان هه‌بووه‌ ، ئه‌ویش هاوڵاتی عوسمانی بووه‌ " له‌ دوای ئه‌مه‌ ، كه‌ له‌ جێگای ته‌عبیری عمومی ( عوسمانی ) له‌فزی ( تورك ) و ( تۆرانی ) باوی سه‌ند ، به‌ ته‌بیعه‌ت ، وه‌كو ئه‌فرادی میلله‌ته‌كانی تر ، منیش له‌ناو ئه‌و كۆمه‌ڵه‌دا ، غه‌یرییه‌تی خۆم چاكتر حس كرد ، وه‌ غروری قه‌ومیی ، مه‌جبووری كردم كه‌ له‌ هه‌موو فرسه‌تێكدا ئه‌م حسه‌ی خۆم ئیزهار بكه‌م " ، هه‌ر ئه‌وه‌شه‌ پاڵی پێوه‌ ده‌نێت ئه‌و مێژووه‌ شیرینه‌ وه‌كو شاكارێك بۆ نه‌وه‌كانی داهاتوو بنووسێت . مه‌خابن عه‌لمانیه‌كان ده‌یانه‌وێت هزری ناسیۆنالیستی كه‌ سه‌د ساڵێكه‌ كورد پێی ئاشنا بووه‌ بیكه‌نه‌ پێوه‌ری ده‌وڵه‌تی ئه‌یوبی كه‌ 800 ساڵ له‌مه‌وبه‌ر ده‌سه‌ڵاتدار بووه‌ ، ئه‌مه‌ش چه‌واشه‌كارییه‌كی روون و گه‌وجاندنێكی ئاشكرای ئه‌ندامه‌كانیانه‌ !!