خواى پهروهردگار خاوهن كهرهم و ههموو بون لهقورئاندا زۆر به ڕونى ئهوهى يهكلاكردۆتهوه كه كافرو موسلمان و بۆنهوهر بهگشتى دان بهههبونى زاتى خوادا ئهنێن ئهو اعترافهش لهڕێگهى عهقڵ و فيترهتهوهيه كه خوا بهوشێوهيه مرۆڤى دروست كردووه ، كهواته كورديش مرۆڤه دهسكردى خوايه پێويستى بهدين و ژين ههيه ، خواى مهزن لهسهر پێنج قاعيدهى شهرعى بونيادى ئهم دينهى ناوه ، يهكهم قاعيده باوهڕبونه بهزاتى خوا ، يگومان مرۆڤى خواناس و ژير دهزانێ كهلامى خوا وهحيه تاكه ڕێگهش بۆ ئهوهى ئێمه خواى پێبناسين تهنها وهحيه ئنجا ئهقل چونكه عهقل سنورداره پهى بهههموو شتێ نابا، ئێستاش بزانين حالى كوردو پێگهى له قورئان كهوهحى خواييه چۆنه.
خواى پهروهردگار لةقورئاندا بهم شێوهيه باسى ميللةتى كورد دةكات.
دةفةرميت:-
قُلْ لِلْمُخَلَّفِينَ مِنَ الْأَعْرَابِ سَتُدْعَوْنَ إِلَىٰ قَوْمٍ أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ تُقَاتِلُونَهُمْ أَوْ يُسْلِمُونَ ۖ فَإِنْ تُطِيعُوا يُؤْتِكُمُ اللَّهُ أَجْرًا حَسَنًا ۖ وَإِنْ تَتَوَلَّوْا كَمَا تَوَلَّيْتُمْ مِنْ قَبْلُ يُعَذِّبْكُمْ عَذَابًا أَلِيمًا
16 الفتح
-----------------------------
واتة: ئةى محمد (صلى الله عليه وسلم) بلى بة عربة دةشتة كيةكان ئيوة لةداهاتودا بانك دةكرين بو جيهادكردن لةكةل ميللةتيك كة زور ئازاو جةنكاوةرن ئةوسالةكةليان دةجةنكن يان خويان (لةئةنجامي بيركردنةوة) بة بى جةنك دةبنة موسلمان ،جائةكةر فرمان بةردار بن خواباداشتى جاكتان دةداتةوة بةلام ئةكةر بشت هةلكةن و خوتان بشارنةوة و سةربيجىبكةن سزايةكى بة ئيشتان بوبيش ديت.
-----------------------------
مةبةستى ئيمة لةم جوملةيةى ناو ئايةتةكةية
كةخوا بةرزو بيهاوتا دةفةرمى ( إِلَىٰ قَوْمٍ أُولِي بَأْسٍ شَدِيد ) واتة ميللةتيك زور ئازاو جةنكاوةرن بةهيزن..بزانين ئةم ميلةتة كيية كة خواى كةورة بة ئازاو بة جوامير وةسفيان دةكات ئةو ميللةتة خوا باسى ئةكات بةو شيوة ميلةتى كورده واته خومان ئيمةى كورد. ئهمهش دهلالهته لهسهر ئهوهى ئێمهى كورد استعدادمان تيايه بۆ وهرگرتن و جێبهجێكردنى پهيامى خواى مهزن و دين و ژينى كورد خوا وافهراههمو لهباريكردوه جێگهى ئاينى ئهوى لێبێتهوه.
ڕاڤهكارانى و شارهزايانى قورئان بهم شێوهيه لهم ئايهته دوواون
1- ابي هريرة لةتةفسيرى ئايةتةكةدا دةلى ( إِلَىٰ قَوْمٍ أُولِي بَأْسٍ شَدِيد ) يعنى هم (البارزون ) البارز يعنى الاكراد. بروانة تفسير ابن ابى حاتم/ج12/ص230 .
2- ابن كثير لة تفسير (قرءان العظيم) لة /ج 4/ص190.دةلى هم البارزون يعنى الاكراد
3- جلالدين السيوطى لة (الدرالمنثور ج26/ص519.هةمان شت دةلى.
4-امام شوكاني (فتح القدير /ج5/ص69 هةمان شت دةلى.
5- تفسيرى ئالوسي،لة ابى هريرةوة دةكيريتةوة دةلى ئةو ميللةتة ئازاو بةجةركة كوردةكانن. بروانة تفسيرى رامان سورةتى الفتح ئيةتى 16.
6- بيغه مبةر (صله الله عليه وسلم) دةفةرميت( لاتقوم الساعة.....تقاتلون قوما نعالهم الشعر). واتە: قيامةت ناية تاك و لەگەڵ هۆزێكا دەجەنگێن كەپێ لا وو نەعلەكانیان لەمووە. ئةمةش ئاشكراية تةنها كوردة كة كةراشى بةروين لةبي دةكات كةلةموو دروست دةكريت. بروانة فتح الباری: 6/104. موسلیم: 4/2233.
جةند مةسةلةيةكى كرينك لةم ئايةتةدا كة ئةم حوكمانةى لى وةر دةكيريت:-
1-ميلةتى كورد موسلمانةو بة ئاشتى و ئارةزوى خوى اسلامى وةركرتوة نةك بةزور وةك وهةنديك كةس دةلين كورد بة زوربوة بةاسلام.. بوزياتر شارةزاييت بروانة كتيبى (كورد لةبةردةم فتوحاتى اسلامدا).
2- ميلةتى خواى مةزن و خاوةن دةسةلات بة ئازاو بةجةرك و جوامير باسى بكات ،عرةبةكان لةئازايى و جاونةترسى ئةو مللةتة ئاكةدار بكاتةوة بةسة بوئيمة تاك و سوباسى خواى لةسةربكةين كة ئاوا سةرفرازو بةعيزةتين.
3-ئةوةى لي وةردةكيرى كةئيمةى كورد نة عرةب و نة تورك و نة اوروبى ونة تيرورست ونةهيج كروب و ريكخراويك ناتوانى هةولى لةناو بردنمان بدات جونكة خواى كةورة بوخوى باسى ازايةتيمان دةكا.
4-ئةوةى لي وةردةكيرى كةئيمةى كورد دلسوزين بو ديفاعكردن لة خاك و شةرف و عيزةتمان.
5-بةراستى جيكاى شانازية بو كورد كة خواى بةرزو بةسوز لة قورئاندا وة بيغةمبةر (صلى الله عليه وسلم)لة حديثدا باسى ئةم ميللةتة كوردة مةزلومةى كردوة .
6- كهواتىهسهلماندمان به وهحى خوايى كورد ميلهتێكه اسلاميان دهوێت ، بهئاشتى نهك بهشهر تهسليمى ئهم دينه بون خوا شاهيدى ئهمه ئهدات له قورئاندا ، ههرگيز كورد بهكوتهك و زۆردارى نهبوه بهاسلام وهتاكه بهرنامهش پێوهى پابهند بێت و قازانجى دين و ژينى تيابێ اسلامه نهك ڕيچكهو ڕێبازى گومان و گريمانهو تيۆرى نهزۆك .
سهرچاوهكان
1- القرءان الكريم
2- بروانة تفسير ابن ابى حاتم/ج12/ص230 .
3- ابن كثير لة تفسير (قرءان العظيم) لة /ج 4/ص190.
4- جلالدين السيوطى لة (الدرالمنثور ج26/ص519.
5-امام شوكاني (فتح القدير /ج5/ص69 .
6- تفسيرى ئالوسي، سورةتى الفتح ئيةتى 16.
7- . بروانة فتح الباری: 6/104. موسلیم: 4/2233.