كورد و قه‌یرانی كۆبانی
12/10/2014 نوسەر: bzavpress

كورد و قه‌یرانی كۆبانی



هێرشی داعش بۆ كۆبانی له‌ سه‌ره‌تادا هێرشێكی سه‌ربازیی ئه‌و رێكخراوه‌ تیرۆریستیه‌ بوو بۆ سه‌ر شارێكی كوردستان ، هه‌روه‌كو هێرشه‌كانی تری ، به‌ڵام دوای به‌رده‌وامی هێرشه‌كه‌ ره‌هه‌ندی ناوچه‌یی و جیهانیشی به‌خۆی گرتووه‌ ، كه‌ مه‌ترسیدارترینیان ره‌هه‌ندی كوردستانیی ئه‌و قه‌یرانه‌یه‌ ، كه‌ یه‌كڕیزیی هێزه‌ كوردستانیه‌كانی به‌ ته‌واویی خستۆته‌ مه‌ترسیه‌وه‌ ، چونكه‌ داوای یارمه‌تیدانی ئه‌و شاره‌ گه‌مارۆدراوه‌ بووه‌ته‌ داخوازییه‌كی نیشتمانیی ، به‌ڵام هه‌ندێ هێز بۆ ئیحراج كردنی به‌رانبه‌ره‌كانیان وه‌كو موزایه‌ده‌یه‌كی سیاسیی ئه‌و پرسه‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌ به‌كار ده‌هێنن !!
هه‌موان ده‌زانن كۆبانی له‌ هه‌رێمی كوردستانه‌وه‌ سه‌دان كیلۆمه‌تر دووره‌ ، كه‌ زۆربه‌ی ئه‌و ناوچانه‌ش له‌ ده‌ستی داعشدایه‌ ، كاتێ داوای ناردنی هێز ده‌كرێت بۆ كۆبانی ، له‌ داوایه‌كی عاتیفیانه‌ زیاتر هیچی تر نیه‌ ، چونكه‌ ناردنی هێز جگه‌ له‌و دوورییه‌ كه‌ بۆ وڵاته‌ زلهێزه‌كانیش قورسه‌ چ جای هه‌رێمی كوردستان كه‌ بۆ خۆی به‌ره‌یه‌كی 1000 كیلۆمه‌تریی له‌گه‌ڵ داعشدا هه‌یه‌ و باوه‌ڕ ناكه‌م هێزی زیاده‌ی هه‌بێت بۆ كرده‌یه‌كی سه‌ربازیی له‌و شێوه‌یه‌ ، جگه‌ له‌وه‌ش ناردنی هێز بۆ ناو وڵاتێكی تر مۆڵه‌تی تایبه‌تی نێوده‌وڵه‌تیی ده‌وێت ، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا ده‌بێت سه‌دان كیلۆمه‌تر پاك بكاته‌وه‌ تا بتوانێت بگاته‌ كۆبانی ، ده‌بێ ئه‌وه‌ش بزانین (PYD)‌ كه‌ باڵی سوریای ( PKK ) یه‌ رێگه‌ به‌ بوونی پێشمه‌رگه‌ ناده‌ن له‌ خۆرئاوای كوردستاندا جێگیر ببن ، چونكه‌ پێشتر دژی بوونی حیزبه‌ سیاسیه‌كان بوون ، چ جای ئه‌وه‌ی هێزی چه‌كدار بچێته‌ ناوچه‌كه‌یان . ئه‌وه‌ش تۆمه‌ت نیه‌ به‌ڵكو سروشتی ( PKK ) به‌و شێوه‌یه‌ كه‌ بڕوای به‌ بوونی بیروبڕوای جیاو حیزبی تری سیاسیی نیه‌ ، له‌ خه‌باتی باكووردا رێگر بوو له‌ خه‌باتی حیزبه‌كانی تر و زۆر كادیری تیرۆر كردن ، له‌ خۆرئاوای كوردستانیش هه‌ر به‌ هه‌مان شێوه‌ نه‌یاره‌كانی له‌ گۆڕه‌پانه‌كه‌ كرده‌ ده‌ره‌وه‌ !!
یارمه‌تیدانی كۆبانی ئه‌ركێكی نه‌ته‌وه‌یی تاك و كۆمه‌ڵی كورده‌وارییه‌ ، سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم و حكومه‌ت ده‌توانن به‌ هه‌وڵه‌كانیان له‌گه‌ڵ ناتۆ و هاوپه‌یمانه‌كانیاندا هێرشه‌ ئاسمانیه‌كانیان بۆ سه‌ر داعش چڕتر بكه‌نه‌وه‌ و یارمه‌تی مرۆییش بگه‌یه‌ننه‌ دانیشتوانی شاره‌كه‌ و ئه‌وانه‌شیان كه‌ گه‌یشتوونه‌ته‌ توركیا ، جگه‌ له‌وه‌ش گه‌لی كورد چ له‌ ناوخۆی كوردستان و چ له‌ ده‌ره‌وه‌ش ده‌توانن به‌ خۆپیشاندان و گردبوونه‌وه‌ی جه‌ماوه‌ریی شارستانیانه‌ سه‌رنجی رای گشتیی وڵاتانی جیهان بۆ پرسی كۆبانی رابكێشن .
به‌ڵام مه‌خابن ئه‌وه‌ی كه‌ له‌ چه‌ند رۆژی رابردوودا لایه‌نگرانی (PKK ) له‌ ئه‌وروپا و باكووری كوردستان كردیان ، له‌ بری قازانج گه‌یاندن به‌ كورد زیانی زۆر تر بوو ، چونكه‌ :
- هێرشكردنه‌ سه‌ر په‌رله‌مانی هۆڵه‌ندا و گرتنی و شێواندنی ئه‌و ده‌زگا دیموكراتیه‌ی ئه‌و وڵاته‌ جگه‌ له‌وه‌ی كورد وه‌كو گه‌لێكی ناشارستانی نیشان ده‌دات له‌به‌رچاوی خه‌ڵكی ئه‌و وڵاته‌ چیتر به‌رهه‌م ده‌هێنێت ؟ ئایا ئه‌گه‌ر ئاواره‌ عه‌ره‌به‌كان یا مه‌سیحیه‌كانی موسڵ هێرش بكه‌نه‌ سه‌ر په‌رله‌مانی كوردستان – باوه‌كو داواكه‌شیان ره‌وا بێت – خه‌ڵكی كوردستان به‌رانبه‌ریان چی ده‌ڵێن ؟ ئایا ئه‌وه‌ به‌ بێڕێزیی به‌رانبه‌ر به‌ سه‌روه‌ریی خۆیان هه‌ژمار ناكه‌ن ؟
- ئاگركردنه‌وه‌ و هێرشكردنه‌ سه‌ر ناوه‌نده‌كانی سیاسیی و بژێوی خه‌ڵك له‌ ئه‌ڵمانیا و به‌رپاكردنی شه‌ڕ و پێكدادان له‌گه‌ڵ سه‌له‌فیه‌كانی ئه‌ڵمانیادا ، چ خزمه‌تێك به‌ كۆبانی ده‌كات ؟ ئایا ئه‌ڵمانیا ئێستا وه‌كو یه‌كێك له‌ وڵاتانی جیهان به‌ هانای كورده‌وه‌ نه‌هاتووه‌ ؟ ئایا ئه‌وه‌ی بیه‌وێت ئه‌و وڵاته‌ یارمه‌تی كۆبانی بدات به‌و شێوه‌یه‌ داوای لێ ده‌كات كه‌ ئاسایشی شاره‌كانی تێك بدات ؟ كه‌ پێموایه‌ یه‌كێك له‌و هۆكارانه‌ی (PKK ) ی له‌سه‌ر لیستی تیرۆری ئه‌وروپا و ئه‌مه‌ریكا هێشتۆته‌وه‌ ئه‌م تووندوتیژییه‌یه‌ .
- له‌ باكووری كوردستان دوای نه‌مانی جه‌نگ خه‌ریكه‌ ئه‌و هه‌رێمه‌ جگه‌ له‌ ئاوه‌دان كردنه‌وه‌ی گونده‌كانی و بووژانه‌وه‌ی ئابووریی ، له‌ رووی سیاسیی و رۆشنبیرییشه‌وه‌ زۆر گۆڕانكاریی به‌خۆیه‌وه‌ دیووه‌ ، كه‌ به‌رده‌وامیی پرۆسه‌ی ئاشتیی به‌رهه‌مێكی گرنگی ئه‌م قۆناغه‌یه‌ ، ئایا ئه‌م ئاژاوه‌یه‌ی كه‌ (PKK ) و باڵه‌ سیاسیه‌كه‌ی ( حیزبی دیموكراتی گه‌لان ) دروستی كردووه‌ به‌ خۆپیشاندانی تووندوتیژانه‌ چ سوودێك به‌ كۆبانی و پرسی كورد ده‌گه‌یه‌نێت ؟ ئایا راگه‌یاندنی باری نائاسایی و ناردنه‌وه‌ی هێزی سه‌ربازیی و هه‌زاران جه‌ندرمه‌ بۆ شاره‌كانی كوردستان چ ده‌ردێكی كورد ده‌رمان ده‌كات ؟ ئایا به‌رپا كردنه‌وه‌ی جه‌نگ – وه‌كو ئه‌وه‌ی جه‌میل بایك ئاواته‌خوازیه‌تی – كورد به‌ره‌و سه‌ربه‌خۆیی ده‌بات ؟ خۆ ئه‌وان ئێستا بڕوایان به‌ سه‌ربه‌خۆیی نیه‌ و باسی چاره‌سه‌ری دیموكراسیی ده‌كه‌ن بۆ هه‌موو خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست و كوردیش وه‌كو به‌شێك له‌و چاره‌سه‌ره‌ . به‌ڵام مه‌خابن سه‌ركردایه‌تیی عه‌له‌ویی ( PKK ) ئێستا كه‌ هاوپه‌یمانی دیمه‌شق و تارانه‌ ( كه‌ هیچ كامه‌یان هه‌نگاوێك له‌ كورد نه‌هاتۆته‌ پێش ) به‌رژه‌وه‌ندیی عه‌له‌ویه‌ت له‌به‌رچاو ده‌گرێت ، ئه‌گینا چۆن ده‌بێت كورد ببێته‌ هاوپه‌یمانی دوو رژێمی دیكتاتۆر له‌ دژی وڵاتێكی تر كه‌ زۆر له‌ پرسی كورد هاتۆته‌ پێشه‌وه‌ ؟!
به‌ راستی ( ئه‌فكان ئالا ) ی وه‌زیری ناوخۆی توركیا زۆر باش وه‌ڵامی ( HDP ) ی دایه‌وه‌ كه‌ وتی : ئێوه‌ بۆ خۆتان رێگر بوون له‌وه‌ی په‌رله‌مانی توركیا رێگا به‌ سوپا بدات له‌ سوریا هێرش ئه‌نجام بدات ، ئێستاش خۆپیشاندان ده‌كه‌ن و داوا ده‌كه‌ن سوپا بچێته‌ كۆبانی بۆ شكاندنی تیرۆر !!
ئاشكرایه‌ (PKK ) بۆچی دژی نه‌خشه‌ڕێگای توركیایه‌ بۆ چاره‌سه‌ری كێشه‌ی سوریا ، چونكه‌ :
1. كاتێ توركیا داوای دروستكردنی ناوچه‌ی دژه‌ فڕین و ئازاد ده‌كات له‌ باكووری سوریا ، ئه‌م ناوچه‌یه‌ شوێنی ده‌سه‌ڵاتی ( PYD ) یه‌ و ئه‌وانیش دژی ئۆپۆزیسیۆن و هاوپه‌یمانی ( به‌شار ئه‌سه‌د ) ن .
2. كاتێ توركیا داوای ئه‌وه‌ ده‌كات ئه‌و ناوچه‌یه‌ بكرێته‌ ناوچه‌یه‌ك بۆ پارێزگاریی ئاواره‌كانی سوریا و كۆمه‌ڵی نێوده‌وڵه‌تیش یارمه‌تیان بدات و بۆ خۆیان بتوانن ببنه‌ بنه‌مای ده‌وڵه‌تی داهاتووی سوریا ، ئه‌مه‌ بۆ (PYD ) قابیلی قبوڵ نیه‌ ، چونكه‌ جگه‌ له‌ هه‌ژموونی خۆی بڕوای به‌ بوونی پارتی سیاسیی كوردیش نیه‌ چ جای پارتی تر .
3. توركیا داوای ئه‌وه‌ ده‌كات هێزه‌ شۆڕشگێڕه‌ سورییه‌كان له‌و ناوچه‌یه‌دا یارمه‌تی بدرێن له‌ رووی مه‌شق و چه‌ك پێدان و ئاماده‌ بكرێن بۆ داهاتووی ئه‌و وڵاته‌ ، به‌ڵام چونكه‌ (PYD ) خۆی به‌ به‌شێك له‌ ئۆپۆزیسیۆن نازانێت ، له‌وه‌ ده‌ترسێت له‌و نه‌خشه‌یه‌دا پێگه‌ی نه‌ك هه‌ر بێهێز ببێت به‌ڵكو دوور بخرێته‌وه‌ ، بۆیه‌ به‌ سه‌رسه‌ختانه‌ دژایه‌تی ده‌كات .
4. توركیا داوای له‌ ئه‌مه‌ریكا ئه‌وه‌یه‌ ریشه‌ی دروست بوونی تیرۆر كه‌ به‌رده‌وامیی قه‌یرانی سوریایه‌ وشك بكرێت ، ئه‌ویش به‌ رووخاندنی ئه‌و رژێمه‌ خوێنڕێژه‌ ، به‌ڵام ئاشكرایه‌ (PKK ) دژی ئه‌و نه‌خشه‌یه‌ ، چونكه‌ كۆڵه‌كه‌ی عه‌له‌ویه‌ت ده‌ڕوخێت كه‌ هاوپه‌یمانی ستراتیژیی ئه‌وانه‌ .
لێره‌دا با كه‌س موزایه‌ده‌ی ئه‌وه‌مان به‌سه‌ردا نه‌كات ئێمه‌ خزمه‌ت به‌ بۆچوونی توركیا ده‌كه‌ین ، توركیاش وڵاتێكی گه‌وره‌یه‌ و وه‌كو هه‌موو وڵاتانی ناوچه‌كه‌ هه‌وڵی پاراستنی به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی ده‌دات ، به‌ڵام دیدی عاتیفیانه‌ی كورد بۆ سیاسه‌ت وایكردووه‌ كه‌ رای گشتیی كوردستان توركیا وه‌كو نۆكه‌ری خۆی ته‌ماشا بكات ، هه‌ر بۆیه‌ كاتێ وا ده‌رناچێت تووشی هه‌ڵچوون و تووڕه‌یی ده‌بن !!
ئه‌جێندای توركیا بۆ قه‌یرانی سوریا جیاوازه‌ له‌ ئه‌جێندای خۆرئاوا ، توركیا ده‌یه‌وێت رژێمی به‌شار ئه‌سه‌د بڕوخێنرێت ، به‌ڵام رێكخراوی سه‌هیۆنیه‌ت و ناوه‌نده‌كانی بڕیاریان له‌ خۆرئاوادا دژی رووخانی ئه‌و رژێمه‌ن ، له‌ لایه‌ك نایانه‌وێت دیموكراسیه‌ت له‌ نزیكیانه‌وه‌ سه‌ركه‌وتوو ببێت ، چونكه‌ له‌ میسریش له‌و ته‌جرووبه‌یه‌ ترسان بۆیه‌ بوونه‌ یارمه‌تیده‌ری كوده‌تا ، له‌سوریاش ئه‌وه‌یان پێ قبوڵ ناكرێت ، ئه‌وان به‌س به‌رده‌وامیی شه‌ڕه‌كه‌یان ده‌وێت له‌ لایه‌ك هه‌رلایه‌ك بكوژرێت هه‌ر به‌ قازانجی ئه‌وانه‌ و له‌ لایه‌كی تریش به‌رده‌وام ده‌بێته‌ ئاشی هاڕینی توانا ئیسلامیه‌كانی ناوچه‌كه‌ و دوور كه‌وتنه‌وه‌ی مه‌ترسیی له‌ ئیسرائیل . جگه‌ له‌مانه‌ش ئه‌و قه‌واره‌یه‌ دژایه‌تی ئه‌وه‌ ده‌كات سوریا ببێته‌ قوڵایی ستراتیژیی بۆ توركیا و به‌و پێیه‌ش توركیا ببێته‌ هاوسنوور له‌گه‌ڵیدا .
ئێمه‌ كاتێ ده‌مانه‌وێت به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانمان دابین بكه‌ین ، پێویسته‌ بزانین دراوسێكانیشمان كاری جدیی بۆ ده‌سته‌به‌ركردنی به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانیان ده‌كه‌ن ، ده‌بێ به‌ زیره‌كانه‌ كار بكه‌ین و خۆمان له‌ تووندوتیژیی بپارێزین ، چونكه‌ ته‌جرووبه‌ی مێژوو نیشانمان ده‌دات تووندوتیژیی نه‌ك داهاتووی نیه‌ به‌ڵكو مافه‌ ره‌واكانیشمان ده‌خاته‌ ژێر پرسیار ، به‌ تایبه‌تی له‌م هه‌لومه‌رجه‌دا چوارده‌وری كوردستان بووه‌ته‌ ئاگر و ئێمه‌ش ده‌سته‌ویه‌خه‌ی چه‌ندین قه‌یرانی كوشنده‌ین .