گۆڕانە دراماتیكیەكانی ناوچە سوننە نشینەكان و، هەرەسهێنانی سوپاو ،دامەزراوە ئەمنی یە عێراقیەكان لە ناوچانەدا عێراقی خستۆتە بەردەم قۆناغێكی نوێ وە و دەرفەتێكی ستراتیژیشی خستۆتە بەردەم كورد بۆ سەپاندنی دیفاكتۆیەكی نوێ لە ناوچە كوردستانیە دابڕاوەكاندا.

ئەم گۆڕانكاریە خێرایانە ئاماژەیە بە چەندین شت لەوانەش :-

1.بوونی بۆشایی دەسەڵات لە ناوچە سوننە نشیەنەكان و ڕوكەش بوونی ئەو دەستەڵاًتەی لە ئارادابوو.

2.فشەڵبوونی بونیادی سوپاو هێزە ئەمنیەكانی عێراق و لاوازی و گەندەڵی و نا كاراییان.

3.بە بنبەستگەیشتنی ڕێكارو كەناڵە سیاسیەكان و نائومێدی سوننەكان لێیان. كە بتوانن لە ڕێی ئەوان و سیاسەتمەدارە فەڕمیەكانەوە ئامانجەكانیان بەدیبێنن.

4.بەهێزی ئامادەگی دەرەكی و بەهێزی پێكدادانە هەرێمایەتیەكان لەسەر خاكی عێراق.

ئەوەی سەبارەت بەكوردو پڕۆژەو ناسیۆنالیزمی كوردستانی و ئامانجە دوور مەوداكانیەوە گرنگە ئەوەیە، كەئەم شەڕە لە جەوهەردا بۆ كوردە ، نەك لەگەڵا كورد ،لانی كەم لەم قۆناغەدا دەرفەتێكی ستراتیژی و دەگمەنی بۆ گێڕانەوەو چارەسەركردنی ناوچە كێشە لەسەرەكانی خستۆتە بەردەم حكومەتی هەرێمی كوردستان .

كەئەمە دەڵێم مەبەستم ئەوە نیە پرسیار بخەمە سەر سروشتی خوێناوی و توندو تیژی داعش و كێشەی پاشماوەكانی ڕژێمی پێشوو لەگەڵا كورد ، هەروەها نەفی ئەو ئەگەرەش ناكەم كەلەداهاتووداو لەمیانەی دووبارە تەوزیفكردنەوەی (داعش) هێزە هاوپەیمانەكانی كوردیش دوچاری هەندێك سەرئێشە بێت. بەڵكو مەبەستم ئێستایە كە ئەوەی ڕودەدات ، لە (داعش) و گەورەترەو عێراق دەباتە دۆخێكی ترو گەر لە بنەڕەتدا بەناوی عێراقی كۆنیشەوە كرابێت . پاشماوەكانی ئەو عێراقە كۆنە لە ڕوخانی یەكجاری نزیك دەكاتەوەو ، پڕۆژەی دابەشكردنەكە دەكات بە چارەسەرێكی داواكراو كشانەوەی هێزە عێراقیەكان لە ناوچە دابڕاوەكان و جێگرتنەوەی هێزی پێشمەرگە هەلێكی مێژویی دەگمەنەو نابێت لە دەست بدرێت

ڕێگادانەوەی دوبارە بە سوپای عێراقی بۆ گەڕانەوەیان بۆ ئەو ناوچانە ،دەبێت بچێتە بواری بیرلێنەكراوەی سیاسیمان و گەلی كوردستانیش قبوڵی نەكات .

ئیتر كاتی ئەوە هاتوە كە كۆی پڕۆسەو واقیعی سیاسی هەرێم بەو ئاڕاستەدا ڕێكبخەینەوەو بەرینە پێش كە ناوچە دابڕوەكان بەكرداری گەڕانەوە، تەنها هەندێك ڕووپۆشی یاسایی و هەنگاوی تر ماوە بۆ ئەوەی وێنەی كوردستانی مێژویی باشوور خۆی تەواو بكاتەوەو ، بەمەش كێشەی سنوور چارەسەر بكەین و ، خۆمان ئامادەبكەین بۆ هەنگاوی دوای ئەو كە ئەگەر سەربەخۆیی تەوایش نەبێت كۆنفدرالیە.

ئەم دۆخە نوێیە هەنگاوی خێراو حساب بۆ كراو دەخوازێت . ئیتر بوونی دام و دەزگای پارتی و یەكێتی جیاواز لەو ناوچانە قابیلی قبوڵ نیە . پێویستە بە گیانێكی نوێ وە دەستبكرێت بە گفتوگۆ كردن و ڕێكخستنەوەی پەیوەندیەكان لەگەڵا پێكهاتەی عەرەب و توركمان و كلد و ئاشووری ناوچەكەو هەموان لەسەر ماڵ و ماف و ئازادی و بەشداری و پەیوەندی برایانە دڵنیا بكرێنەوەو ، بە كردەوەش هێزی پارێزگاری هەمووان و ڕێگرتن بێت لە شەڕی ناوخۆ.

لە هەرێمیشدا دۆخەكە دەخوازێت بەشتی بچوكەوە خەریك نەبین و ، بەرزبینەوە بۆ ئاست ئەركەكانی قۆناغەكە ، كەلەگەڵا بوونی هەڕەشە دەرفەتی مێژویی خستۆتە بەردەممان .

دەبێت بزانین شەڕی ئێمە شەڕی بونیادنانەوەی عێراق نیە بەڵكو شەڕی بەكەمترین زیان بە دەستخستنەوەی مافەكانمان، دووبارە پێناسەكردنەوەی خۆمان و سەربەخۆیی و ، ئازادكردنی ئیرادەی پێكهاتە بەزۆر لەگەڵا یەك كۆكراوەكانە. لەلایەكی ترەوە ئەم شەڕەی ئێستا لە ئارادایە شەڕی ڕووخانی هەوڵەكانی دووبارە بونیادنانەوەی عێراقە بە شێوەیەكی شێواو ، شەڕێكە دۆخەكە بۆ ئێمە تاڕادەیەك لە ساڵی (2003) نزیك دەكاتەوە ، بەڵام بە ئامادەگیەكی كوردی باشتر و دۆخێكی هەرێمایەتی لەبارترەوە كە كورد دوای دە ساڵ ئەزموون لە عێراقی دوای ڕژێمدا ، بەرچاو ڕونانەتر دەتوانێت بڕیاری خۆی بدات و ،باشتریش لەسەر پێی خۆی بەوەستێت و لە ئێستادا نەبوونی ئەمریكیەكان لە عێراقدا ، بوونی پەیوەندی باش لەكەڵ توركیا و لەگەڵا كۆماری ئیسلامی ئێران و هەڵگیرسانی شۆڕشی سوریا و پەرەسەندنی كێشەی كورد ، پێگەی كوردستانی باشووریان بەهێزترو، توانای سوود وەرگرتن لە دەرفەتەكانی چەند قات كردۆتەوە . ئەزموونی ڕٍابوردوشمان لەگەڵا بەغدا ئەگەر واقعی پێش ڕوخانی ڕژێم نەبوایە ، لە سوننەكان باشتر نەدەبوو .

ئێمەش تاكو ئێستا هەستدەكەین هاوبەشێكی ڕاستەقینە نین. وە كێشەكانمان بەچارەسەر نەكراوی ماوەتەوەو ، هەندێك جاریش هەڕەشەمان لێدەكرێت .

بۆیە ئێستا كاتی نیمچە چارەسەرەكان نیە ، بەڵكو كاتی یەكلاكردنەوەی كێشەكان و دەستبردن بۆ ماڵ و ڕیشەكانیان و لە بن دەهێنانیانە ، كاتی ئەوەیە لەسایەی نەبوونی شەریكێكی ڕاستە قینەو ، پێشێلكردنی دەستورو ،دەستی دەستی پێكردن لە چارەسەری كێشەكاندا خۆمان بەئیرادەی ئازادانەمان و لەڕێی سەپاندنی (امرالواقع) و دیفاكتۆیەكی نوێوە. بڕیار لە چارەنووسی خۆمان بدەین و سروشتی ئایندەی پەیوەندیەكانمان لە گەڵا بەرامبەرەكاندا دیاری بكەین ، ئەمەش لە بنەڕەتدا لە چاكەی هەموو عێراقیەكانە. چونكە بوونی ستەم و ناهەقی و دەستبەسەراگرتن و نا عەدالەتی لە ڕابووردودا عێراقی كردۆتە كانگای جۆرەها شەڕو مەینەتی و كوێرەوەری. مامەڵەی ئێستای حكومەتی هەرێمیش لەگەڵا دۆخەكە تەندروستە ، چونكە لەلایەكەوە باوەشكردنەوە بۆ ئاوارەكان و یارمەتی دانیان ڕوی مرۆڤدۆستانەو ئاشتیخوازانەی هەرێمی كوردستان و گەلەكەی دەردەخات . لەڕوەیەكی ترەوە سەرقاڵی پڕكردنەوەی شوێنە چۆڵكراوەكانی سوپای عێراق و دووبارە داڕشتنەوەی خاڵی تەماس و ، لە پێگەیەكی نوێوە قسەكردن لەگەڵا بەغداد و دەوروبەر.