کابینەى هەشتەم

دژبەیەکى و ململانێکانى قۆناغى رابردوو ، بە جۆرى لە جۆرەکان ، گۆڕانى لە نەخشەى حزبیدا بە دواى خۆیدا هێَناوەء، لە ئاستێکیشدا بێت ، مۆدیلى حزبایەتى باوى حوکومڕانى خستۆتە ژێر فشارەوە . سەرهەڵدانى گۆڕان وەک ئاماژەیەک بە لاوازى حزبی کوردى لە گرتنە خۆى ناکۆکیەکانى ناوى و پاڵنان بە ململانێکانەوە بۆ ئاستى ماڵجیایی، بە وێستگەیەکى گرنگى سەرەڕآى ئەو گۆڕانە دادەنرێت، ئەمەش بمانەوێت و نەمانەوێت واقێکى تا ڕادەیەک نوآى هێناوەتە کایەوە ، کە ئەگەر جوان مامەڵەى لەگەڵدا بکرێت ، دەکرێت بکرێتە سەرەتایەکى گونجاو بۆ هەنگاو نان بەرەو دەست کردن بە چاکسازییەکى ریشەیی و راستەقینە، لەو سۆنگەوە کە پێشتر لە وتارەکانى ترى تایبەت بە کابینەى (هەشت) ئاماژەمان پێکرد، چاکسازى حزبی پێشمەرجێکى گرنگى چاکسازی یە لەسەر ئاستى دام و دەزگا حکومى و گشتى یەکاندا، ئەم پرۆسەیەش دەستى پێکردووە و رەنگە ماوەى چەند ساڵێکى دیش بخایەنێت بۆ ئەوەى شایەنى هاتنە کایەى مۆدیل و سیستمێکى نوێى حزب و کارى حزبی بین مۆدیلێک تواناى وەڵامدانەوەى بە ئەرکەکانى دیموکراتیزەکردن و نەتەوە و نیشتمانسازى و چەندین ئەرکى تر هەبێت.
چاکسازى وەک پرسی هەمووان..
چاکسازى بۆ ئەوەى شانسی سەرکەوتن و بە ئەنجامگەیاندنى زۆر بێت، دەبێت ببێتە پرسى هەمووان و جۆرآ لە کۆدەنگى نیشتمانى لەسەر بێت، کاتى خۆشی و پێش چەند ساڵێک لەمەوپێش لە زیاد لە نوسینێکدا ئاماژەم بەوە کردبوو کە ئەنجامدانى چاکسازى راستەقینە لە هەرێمدا پێویستى بە هاوپەیمانێتى یەکى نیشتمانى نێوان هێزەکانى ئۆپۆزسیۆن وریفۆرمیستەکانى ناو دوو حزبە حوکومڕانەکە و، کۆمەڵگاى مەدەنى و میدیاى ئازاد و، سەکۆو ناوەند و، چالاکى یە کۆمەڵایەتیەکان هەیە. بۆ ئەوەى ئەمەش مەیسەر بێت دەبێت جۆرآ لە رێکەوتن لە نێوان هێزە بنەڕەتیەکانى کۆمەڵگادا بێتە دى . ئەگەر یەکآ لە سیما هەرە سەرەکیەکانى قۆناغى رابردووش سەرهەڵدانى ئۆپۆزیسیۆن بووبێت ، ئەوا لەم قۆناغەدا مەسەلەکانى گەندەڵى و، خراپ بەکارهێنانى دەستەڵاتء، ناکارای ئیدارى و ، رواڵەتەکانى ناعەدالەتى و، لاوازى پایەکانى سیستم، چوونەتە ریزى پێشەوەى تەوەرەى ململانێکانەوە. قسەکردن لەسەر پێداویستى چاکسازیش بووە ناسێنەرەوەیەکى گوتارى ئۆپۆزیسیۆن و میدیاى ئەهلى ء رۆشنبیرانى سەربەخۆ، هەروەک و وتمان بزوتنەوە جەماوەریەکەى (7)ى شوباتیش هەر لەو چوارچێوە و وەک بەشێ لە هەوڵەکان بۆ بەلەرزە خستنى دۆخە سیاسی یە چەقبەستووەکە و، کورتکردنەوەى ژیانى سیاسی بۆ پەیوەندى و دابەشکردنى دەستکەوت لە نێوان دوو حزبدا بوو. بە گشتیش ئۆپۆزیسۆن ریفۆرمخواز بوو بە هەناسەیەکى شۆڕشگێڕانەوە، زەقترین بەڵگەش لەسەر ئەمە پێشکەشکردنى پرۆژەیەکى چاکسازى نیشتمانى هەمەلایەنە بوو بە حزبە حوکومڕانەکان، کە بە پاکێجەکانى ئۆپۆزیسیۆن ناسران. پێشکەشکردنى ئەم پرۆژە و دەستنیشانکردنى لانى کەمى هێلڕ و چوارچێوە بنەڕەتىء داواکاریە گرنگەکانى چاکسازى لە هەرێمدا، کۆتایی بە تۆمەتبارکردنى ئۆپۆزیسیۆن لەو روەوە هێنا، کە بەوە هێرشی دەکرایە سەر و تۆمەتبار دەکرا، تەنها رەخنە دەگرێت و دەستنیشانى کێشە و کەم و کورتیەکان دەکات بێ ئەوەى هیچ چارەسەر و جێگرەوەیەک بخاتە روو. 
جەوهەرى پاکێجەکانى ئۆپۆزیسۆنیش لە بەنیشتمانى کردنى دەم و دەزگاکان و ، روونى و، سەوروەرى یاسا و ،چەسپاندنى سەرەتاى هاوڵاتێتى یەکسان و، بوونى ستراتیژێکى نیشتمانى یەکگرتوو خۆى دەبینێتەوە . ئەو ئەرکانەى کە لە ئێستادا روبەرووى کابینەى هەشتء لایەنە بەشدارەکانى نێوى دەبنەوە.
بەرەنجامى جوڵانەوەى تێکەڵاوى ئۆپۆزیسیۆن و شەقامى ناڕازى کوردستانیش بۆ یەکەمجار لە مێژوى نوآى کورد شێوازێکى نوێ لە گفتوگۆ هاتە کایەوە، کە بە گفتوگۆ(5) قۆڵیەکان ناسران، ئەم گفتوگۆیانەى نێوان ئۆپۆزیسیۆن و دووپارتە حوکومڕانەکە ئامانج تیایدا گەیشتن بوو بە پرۆژەیەکى نیشتمانى بۆ چاکسازیی راستەقینە لە هەرێمدا.
هەر لەم سەر و بەندەدا ء لە بەرامبەر پرۆژەى لەوە و پێشتر گەڵاڵە کراوى ئۆپۆزیسیۆنەوە، پارتى و یەکێتیش پرۆژەیەکى هاوبەشیان ئامادە کردوو لەسەر مێزى گفتوگۆکان خستیانە روو، خاڵى هاوبەش لە نێوان هەردوو پرۆژەکەشدا کەم نەبوو، کە رەنگە ئەگەر گفتوگۆکان هەرەسیان نەهێنایە ء سەریانبگرتایە، هەردوولا بگەنە شتێکى هاوبەش، بەڵام سەرەنجام هەروەک ئەوەى رویدا ئەو گفتوگۆیانەش تەنها بوونە وێستگەیەکى ترى سەرەڕآى هەوڵدان بۆ گەیشتن بە پرۆژەیەکى نیشتمانیی چاکسازى ناکام.
دیارە زیاد لە هۆکارێک لەو کاتەدا لە پشت ئەم سەرنەکەوتنەوە بوو، بەڵام ئەم جۆرە وێستگە و هەوڵانە لە خودى خۆیاندا بوونە پێکهێنەرى مێژوویەکى جیاواز لە هەرێمدا، مێژوویەک رەوایەتى خۆى لە هەوڵدان بۆ چاکسازیی هەمەلایەنە لە ناوخۆدا وردەگرێتء، لەبەرگیراوەى مێژووە تەقلیدییەکەى ناسیونالیزمى کوردى نەبوو، مێژووش بە حوکمى مێژوو بوونى دەبێتە سەرچاوەى یادەوەرى و ، کەڵەکەبوونء، وزە و ، بەشدارى کردن لە خەمڵاندنى کلتورێکى سیاسی و کۆمەڵایەتى نوێدا، لەم روانگەشەوە، لە سەرەڕێى خەبات بۆ هێنانەدى کەش و هەوا و هەل و مەرج و فۆرمى جیاوازى حوکومڕانى کردن و، سیستمى سیاسی و، قانونى و، ئابورى و، کۆمەڵایەتى و، تێکۆشان بۆ سەرخستنى پرۆژە چاکسازییە گەورەکان، سەرنەگرتنى هەندێ هەوڵ و شێوازى خەبات ، گەرچى لە کاتى خۆیدا و بەشێوەیەکى رێژەیى بە رواڵەت، بە جۆرآ لە شکست دادەنرێت، بەڵام لە جەوهەردا بە هۆى ئەو دەورەى لە کەڵەکە کردنى مێژووى تێکۆشان و فشار خستنە سەر دۆخە ناتەندروستەکان دەیگێڕن، هەر یەکەیان عەڵقەیەک لە زنجیرەى سەرکەوتنى کۆتایی پێکدەهێنن.ئەم خوێندنەوەش تێکۆشەرى سیاسی بە دیدێکى گەشبینانەى ستراتیژى وا چەکدار دەکات، بەربەست و کۆسپەکان تواناى لێڵکردنى ئاسۆکانى ئایندەیان نابێت.
بەڵام ئێستا گەر لەو رابردوەوە سەیرى ئەم وێستگەى مێژووى سیاسى و حوکومڕانى و بزوتنەوەى چاکسازیخوازى نیشتمانیى هەرێم بکەین، دەبینین زەمینە و چوارچێوەیەکى نوێ بە قازانجى بەهێزکردنى ئەم بزوتنەوە هاتۆتە کایەوە، ئەگەر هەوڵەکان بۆ پێکهێنانى حکومەتى هاوبەندى نیشتمانى لە نێوان هێزە سەرەکیە براوەکانى هەڵبژاردندا سەرکەوتوو بێت، چاکسازى لە خاڵێکى جیاکەرەوەوە دەکاتە خاڵێکى هاوبەشی کۆکەرەوە، هەڵبەت لێرەدا مەبەستم سادەکردنەوەى پرسی چاکسازى و نەبینینى بەربەستە جۆراوجۆرەکانى بەردەمى نى یە، بەڵکو مەبەستمە بڵێم دەکرێت سەرتایەکى تەندروست و هاندەر، لە سەرەڕآى خەبات بۆ چاکسازى راستەقینە دەستپێبکەین، چونکە دروستى و بەهێزى و راستى سەرەتاکان لە گەیشتن بە ئامانجەکاندا گرنگى خۆیان هەیە.
ئەوەى لە ئێستاشدا دەکرێت وەک گۆڕاوى دۆخەکە سەیریانبکەین و بە قازانجى چاکسازیى سودیان لێوەربگرین، ئەم خاڵانەى خوارەوەیە : 
• بەرەو هەڵوەشاندنەوە چوونى رێکەوتننامەى ستراتیژى کە چووبووە خزمەت هەندآ سەرکردە حزبی و، هۆکارى چاوپۆشی لە یەکتر کردن و، ناکارایی دەزگا چاودێرەکان و، دامەزراوە نیشتمانیەکان .
• چاکسازى لە ئێستادا دروشمى لایەنێک نى یە، دژ بە لایەنێکى تر و، وەک جاران بە ئامرازێکى ململانێى سیاسی رووت سەیرى ناکرێت، بەڵکو مەسەلەکە لە چوارچێوەى هەوڵى هاوبەش بۆ گونجاندنى داوا و ئەرکە چاکسازیەکان لە بەرنامەى حکومەتدا، وا دەکات ببێتە بەرهەمى بیرکردنەوەیەکى هاوبەشی لایەنە بەشدارەکانى کابینەکە و، لە ئەستۆگرتنى لێپرسراوێتى هاوبەش بۆ پیادەکردنى، ئەمەش ئەو مەبەستە بوو نەمانتوانى لە گفتوگۆ(5)قۆڵیەکاندا پێى بگەین و دووپارتە فەرمانڕەواکە بە ئۆپۆزسیۆنیان دەوت ئێمە بە مەرجآ لەسەر پرۆژەیەکى چاکسازى لەگەڵتان رێکدەکەوین خۆشتان لە رێى بەشدارى لە حکومەتەوە بەشدارى لە پیادەکردن و لێپرسراوێتى گرتنە ئەستۆ لەو روەوە بکەن، ئۆپۆزسیۆنیش ئەو پرسەى بەیەکەوە نەدەبەستەوە و پێى وابوو ئەوەى ئەرکى ئەوە بەشدارى کردنە لە خەمڵاندنى پرۆژەکە و دواتر چاودێریکردنى جێبەجێکردنى ناوەڕۆکەکەیەتى لە رآى پەرلەمانەوە . لە ئێستادا بەهۆى هەل و مەرجى دواى هەڵبژاردن و پێویستیەکانى کارى بەیەکەوەیی لە چوارچێوەى حکومەتێکى هاوبەشدا، دەتوانرێ ئەو مشت و مڕە بەلادا بخرێت. چونکە هێزە بەشدارەکان لە یەککاتدا پرۆژەى چاکسازى یەکە پیادەدەکەن و چاودێرى هەنگاوەکان و ئاستى بەرەوپێشچوونەکانیش دەکەن.
ئەم هەل و مەرجە لەبەرچاو گیراوە چاوەڕوانکراوەش لەگەلڕ سەرگرتنیدا ئەم خاڵانەى خوارەوە یەکلا دەکاتەوە:
(ڕ‌) رێکەوتن لەسەر ناوەڕۆکى چەمکى چاکسازى و رەهەندەکانى و گەیشتنە پرۆژەیەکى نیشتمانى لەم روەوە و دەستنیشانکردنى هەنگاو و ، میکانیزم و، ئاستەکانى جێبەجێکردنى.

(ب‌) رزگار بوون ، یاخود لانى کەم کەمکردنەوەى ئەو هەست و بیرکردنەوە حزبییەى ، پآى وابوو وروژاندنى مەسەلەى چاکسازى و مەبەست تیایدا شکاندنى لایەنێک یاخود زیاترى دیاریکراوە و، دەخوازێت لە رێى سواربوونى شەپۆلى ناڕەزایی خەڵکەوە بە قازانجى جەمسەر و تەوژمێکى دیاریکراو لە دەرەوەى خواستى ئەوانەوە بسەپێنرێت و،ئەوەش قابیلى قبوڵکردن نى یە، ئەوەى ئەم هەستیارى و بەدگومانیانەشی لەم روەو دەبردە ئاستێکى ترسناک تێکەڵبوونى پرسی چاکسازى بوو بە ململانێیەکى مێژوویی ء تەقلیدى (60)ساڵەى ناو بزوتنەوەى کوردایەتى، کە لە سەرەتاى شەستەکانى سەدەى رابردوەوە دەستى پێکردووە و تاکو ئەم ساتەش کوردەوارى باجى پاشماوەکانى دەدات.

(جـ) پشت بەستوو بە خاڵى(ب) خەبات بۆ چاکسازییەکى راستەقینە، جگە لەوەى دەبێتە پێوەرێکى گرنگى دەستنیشانکردنى دڵسۆزى و، نوێبونەوەى هێزەکان و، نیشتمان پەروەرێتى، دەستکەوتەکەى بۆ هەمووان دەبێتء، بەو ئەندازەش هەوڵەکان سەرکەوتن بەدەست بهێنن، براوەى یەکەم، گەلى هەرێمى کوردستان و ئەزموونە سیاسیەکەى دەبێت.
ئەو چاکسازییەى هەرێمیش دەیخوازێت وەکو پێشتر باسکرا دەبێت راستەقینە بێت، واتە نەک هەر دروشم نەبێت، بەڵکو چاکسازییەکى روکەش و سەرخانانەش نەبێت، بۆ ئەوەى ئەمەش بێتە دى پێویستە چاکسازییەکە ئەم خەسڵەتانەى خوارەوەى تێدا بێت :

(ڕ‌) ریشەیی بێت، واتە روکەشانە نەبێتء لەگەل دەرهاویشتەکاندا مامەڵە نەکات، بەڵکو دەست ببات بۆژێرخان و، ماک و سەرچاوەى گەندەڵى و ، کێشە و قەیران و، ناعەدالەتیەکان. ئەمەش بەوە دەبێت چاکسازى لە سیستمدا بکرێت و جۆرێ لە گلاسنوس و پرۆسترۆیکا لە کوردستاندا ئامادەگى هەبێت و سیستم دووبارە لەسەر بناغەیەکى نوێ بنیاتبنرێتەوە.

(ب‌) دەستورى بوون، بۆ ئەوەى چاکسازییەکە رەگ و ریشەدار بێت و مەبەست تیایدا دووبارە بیناکردنەوەى سستم و پێشنیارکردنى بناغەیەکى نوآ بێت بۆ نەتەوە و نیشتمان سازى ، پێویستە رێکەوتن لەسەر دەستور بکرێتء ئەو چاکسازییانەى بنەڕەتین بەتایبەتیش لە روى سیاسیەوە لەوێدا بگونجێنرێن و پەسەند بکرێت .
بەم هەنگاوە چاکسازیەکان تارادەیەک دەچنە سەروى ململانێ حزبیەکانەوە و،رەوایەتیش بە خەباتى سیاسی و مەدەنى لەو پێناوەدا دەدرێت.

(جـ) هەمەلایەنە بوون ، لەو سۆنگەوە کە کێشەکانى هەرێم جۆراوجۆرن و کێڵگە و کەت و بوارە جۆراوجۆرەکانى سیاسی ، ئابورى و، کۆمەڵایەتى و، سەربازى و، پەروەردەیی و، رۆشنبیریی دەگرێتەوە، پێویستە تێگەیشتن بۆ چاکسازیى و هەوڵە چاکسازییەکانیش هەمەلایەنە بن و هەموو ئەم بوارانە بگرنەوە، چونکە بوونى گەندەڵى لە هەر بوارێکد او فەرامۆشکردنى رەوتى چاکسازیی لە بوارەکانى تردا سست دەکات و کۆى پرۆسەکە دووچارى شڵەژان دەکات ، لەم روەوە پێویستە کار بەو یاسایە بکرێت کە دەڵێت : کێشەى هەمەلایەنە چارەسەرى هەمەلایەنە دەخوازێت ..

(د) واقیعى بوون، واتە بۆ ئەوەى پرۆژەکە قابیلى جێبەجێکردن بێت و، نەشبێتە سەرچاوەى دووبارە تەقینەوەى ناکۆکیەکان و یەکتر تاوانبارکردنى بەرامبەر، پێویستە واقیعى بوون لە دیاریکردنى ئەرک و جێبەجێکردنى داواکارییەکاندا رەچاو بکرێت، بۆ نمونە گەر هەنگاوێک ساڵێک کاتى خواست فشار نەکرێت بە (3)مانگ بێتە دى.
کابینەى هەشت گەر بتوانێت(60%)ى گەندەڵى و خراپ بەکارهێنانى دەسەڵات کەم بکاتەوە ، بە ئاماژەیەکى ئیجابی دادەنرێت. بەڵکو هەر ئەوەندى رێکەوتن لەسەر پێویستیەکانى بە نیشتمانى کردنى دەزگاکان و میکانیزمەکانى روونى ء تەکنیکەکانى لێپرسینەوە و چاودێرى و سەروەر یاسا بکرێت، دەبێتە سەرەتایەکى گرنگ بۆ بە کلتور کردنى چاکسازى لە ئایندەدا. 
بەڵام نابێت رێگا بدرێت بەناوى واقیعى بوونەوە هەوڵى خۆدزینەوە لە ئەرکە چاکسازییەکان بدرێت و، رێگا لە دەست بردن بۆ ژێرخان و بناغەى خراپ بەکارهێنانى دەسەڵات و کێشەن بگیرێت ، کە لە نانیشتمانى بوونى دەزگاکان و، نەبوونى سەروەرى یاسا و، نا یەکسانیدا خۆى دەبینێتەوە.
هەموو ئەوەى وتمان چوارچێوەکانى تێگەیشتن لە چەمکى چاکسازیى و ئەرکێکى گرنگى قۆناغەکە و رۆحیەتى جێبەجێکردن و پەیوەندى چاکسازى بە رەوایەتى سیاسی یەوە، دەستنیشان دەکات. چونکە رێکەوتن لەسەر ئەم هێلڕ ء بنەما گشتیانە بایەخى زۆریان هەیە، بوونى ئەم هەستەش کە شکستى کابینەى نوێ لە ئەنجامدانى چاکسازى راستگۆیانە بوون لەگەلڕ ئەم بەشەى بەرنامەى حکومەت بەسە بۆ ئەوەى رەوایەتى سیاسی نەمێنێ ، دیسانەوە دەبێتە هاندەرێکى ترى خۆکۆکردنەوەى فکرى ءبە جددى وەرگرتنى پرسەکە، بۆ ئەوەى پرۆژەیەکى نیشتمانى چاکسازیش بخەمڵێ و دواتر ببێتە نەخشە رێگاى حکومەت، رەنگە نەتوانرێ وردەکاریەکان لە بەرنامەکەدا جێ بەجێیان بکرێتەوە، گەر واش بێت پێم وایە ئاساییە و دەشآ بەرنامەى حکومەت لەم روەوە لە خۆگرى ئەم خاڵانەى خوارەوەدا بێت :

1. رێکەوتن لەسەر سازان لەسەر رەشنوسی دەستورى هەرێم بە (توافق) و خستنە راپرسیەوە و دیاریکردنى کات بۆ ئەم کارە.

2. دووبارە دامەزراندنەوەى سەرجەم دامەزراوەکان لەوانەش پێشمەرگە و ئاسایش و پۆلیس لەسەر بناغەى پیادەکردنى هەمان (یاسا )و(چوابگ)و مەرج بەسەر سەرجەم هاوڵاتیاندا بەبێ هیچ جۆرە هەڵاواردنێک و، دیاریکردنى کات بۆ ئەم مەبەستە کە ناونیشانى گەورەى ئەم بەشە لە بە نیشتمانى کردنى دام و دەزگاکاندا خۆی دەبینێتەوە .
3
. کۆتایی هێنان بە سەرجەم رواڵەتەکانى دوو ئیدارەیی و کۆنترۆڵى هەردوو حزبەکە بۆ زۆنى سەوز و زەرد و، هەموو ئەو دەرکەوتانەى لێیان کەوتۆتەوە و، بە کوردستانى کردنى دەزگا و رەمز و رێنوێنى و دەسەڵاتەکان.

4. دانانى (3)مانگ بۆ ئامادەکردنى پرۆژەیەکى چاکسازیی هەمە لایەنە بە سود وەرگرتان لە پرۆژەکانى پێشو و کەسانى دەرەوە و ناوەوەى حکومەتا و هەر کەسێک سود بە پرۆژەکە دەگەیەنێت. دەتوانرێ هەر لەم میانەدا داوا لە سەرجەم وەزارەتەکان و دام و دەزگاکانى حکومەتى هەرێم بکرێت لە ماوەى (2) مانگدا پرۆژەیەکى چاکسازیی وەزارەتەکەى ، لە چوار چێوەى بوارى کارکردنى خۆیدا بدات بە حکومەت و لە ئەنجومەنى وەزیراندا پەسەند بکرێت و بشبێت بە بەشێ لە پرۆژە هاوبەشەکە .

5. پرۆژەى نیشتمانى چاکسازیی بخرێتە بەردەم پەرلەمان بۆ دەوڵەمەند کردن و پەسەند کردنى و دواتر بەدواداچوونکردن بۆ جێبەجێکردنى .
6. دیارى کردنى مەوداى زەمەنى (توقیت) بۆ هەر هەنگاوێک ، واتە نەخشەکە جگە لەوەى بەسەر کەرتەکاندا دابەش دەکرێت و دەبێت لایەنى بەرپرس لە جآ بەجآکردن رونبێت، بەسەر چەند قۆناغێکدا دابەش بکرێت بۆ ئەوەى بتوانرێت لەو چوار ساڵەدا رەوتى گەشەکردنى هەرێم بخرێتەوە چوارچێوەى سروشتى خۆى و بناغەکانى سیستم دابڕێژرێتەوە و، دەزگاکانیش بگەنە ئەو ئاستەى تواناى لەخۆگرتنى کێبڕکێى مەدەنى نێوان هێزە سیاسیەکانیان هەبێت .
7. پەرلەمان هەر (6)مانگ جارێک یاخود بە گوێرەى ئەوەى کە بە گونجاوى دەزانێت لە روانگەى کاتى دیاریکراو بۆ هەر کەرت و هەنگاوێک، داواى راپۆرت لە حکومەت بکات، یاخود راستەوخۆ خۆى بەدواداچوون بکات .
8. زانیارى تەواو لەمەڕ هەنگاوەکان و ئاستەنگ و بەرەوپێشچوونەکان لەبەر دەست میدیاى ئازاد و کۆمەڵگاى مەدەنیدا بێت، بۆ ئەوەى ئەم دوو لایەنە گرنگە رۆڵى شایستە بە خۆیان لە پرۆسەکەدا بگێڕن و، دەکرێت لەم روەشەوە جگە لە کۆکردنەوە و پۆلێن کردنى سەرجەم رەخنە و پێشنیارەکانیان دانیشتنى دەوریش لەگەڵیاندا ئەنجام بدرێت .
9. شەش مانگ یاخود ساڵانە راپۆرتى لەم روەوە لە مەڕ رێگرى و بەرەو پێشچوونەکان بۆ ڕاى گشتى کوردستان و عێراق و ناوچەکە بڵاو بکرێتەوە .
10. هەڵمەتێکى نیشتمانى لەسەر ئاستى کۆمەڵگادا دژ بە گەندەڵى و خراپ بەکارهێنانى دەسەڵات و، رواڵەتەکانى نەبوونى سەروەرى یاسا و، ناعەدالەتى رابگەیەنرێت و هەولڕ بدرێت هاوڵاتى سادە و سەرجەم دامەزراوەکان بەشدارى هەڵمەتەکە بن .
11. هەندێ دروشمى گشتى لەم روەوە گشتگیر بکرێت و لە شوێنە گشتى یەکانى شار و شارۆچکەکان هەڵبوارسرێت و لە دەزگاکانى راگەیاندنیشدا دووبارە بکرێنەوە، لە وێنەى (گەندەڵى یەکى کەمتر ژیانێکى باشتر) (خودا دژى گەندەڵکارییە و پێویستە ئێمەش دژى بین) (بەو ئەندازەى لە گەندەڵى و ناعەدالەتى دوور بکەوینەوە لە گەیشتن بە ئامانجەکانمان نزیک دەبینەوە) (گەندەڵى و ناعەدالەتى هۆکارى هەڵوەشاندنەوەى کۆمەڵگان ) ... هتد . 
12. نەخشە رێگایەک بۆ دەزگاکانى راگەیاندن و ، مزگەوتەکان و، دام و دەزگا پەیدوەندى دارەکان دیارى بکرێت و، بکرێن بە بەشێک لەم هەڵمەتە .
13. خەڵاتى ساڵانە بۆ ئەو بەرپرس و ، نوسەر و ، میدیاکار و، حزب و، هاوڵاتىء، دەزگایانە دابنرێت کە زۆرترین چالاکیان لە بوارى دژایەتى گەندەڵیدا هەبووە.
14. دۆسێکانى گەندەڵى بە پێى یاسا و لەبەر دەم دادگاکاندا مامەڵەى لەگەلڕ بکرێت و ئەم پرەنسیپەش لە بەرنامەى حکومەتدا بگونجێنرێت .
15. دواى تێپەڕینى دووسالڕ بەسەر کابینەکەدا کۆنفرانسێکى زانستى بەرفراوان بۆ هەڵسەنگاندنى هەنگاوەکانى پێشو و چۆنیەتى کاراکردن لە داهاتوودا بگیرێت .
... هتد .