ئاشكرایە كە ئەرك و چالاكییەكانی یەكگرتووی ئیسلامیی كوردستان, چەند بوارو لایەن و ڕەهەندێكی گرتۆتەوە: دیارترینیان بواری (فیكرو پەروەردەی ئیسلامیی) و (دیدو خەباتی نەتەوەیی و سیاسی)یە.

لە ڕاستیدا یەكگرتوو وا دەزانێت كە لەو بوارانەدا پەیام و بۆچونێكی نوێی هێناوەو، لە زۆرێك لە بوارەكانی (تێگەیشتن)و (فیكر)دا نوێگەریی پێ بووە، لە دركاندنی بۆچونەكانی لەو بوارانەشدا, شەرمی نەكردووەو، بەشێوازی جۆراوجۆر گەیاندونی.

لە ئەزمونی ساڵانی ڕابوردودا بەبێ ئەوەی ڕەخنە لە ڕەوتە ئیسلامییەكانی تر بگرێ، تێگەیشتنێكی نوێی بۆ كاری ئیسلامی ڕەواج پێ دا، كە ڕەخنەو گلەیی زۆریشی هاتەسەر، بەڵام گوێی نەدایەو, لەسەر شێوازی كاری خۆی سوور بوو، تا زۆربەی قەناعەتەكانی تریش بەو بارەدا شكانەوەو, میصداقیەتی تێگەیشتنی یەكگرتوو لە ساحەو واقیعەكەدا بەرجەستە بوو.

دەكرێ لێرەدا بە پوختی و كورتی ئاماژە بۆ چەند خاڵێ بكەین لە (بواری پرسی نەتەوەیی)دا:

یەكگرتوو بە شانازییەوە بڕیاری بەشداریی پرۆسەو خەباتی نەتەوەیی دا. لێرەدا بەبێ هیچ شەرم و ئیحراجییەك رایگەیاند كە هاوڕێ و هاوكارە، نەك رێگرو كۆسپ و گرفت، نەیشاردەوە كە خۆی وەك هاوبەش (شەریك) بناسێنێ, نەك ئەلتەرناتیف (بەدیل).

ئاساییە كە هەندێ چاودێری سیاسی و بەشێ لە نوخبەی ڕوناكبیر- دەگونجێ هەندێ لە نوخبەو كادیرانی خودی یەكگرتووش - ئەو دروشمە لەلایان ڕوون نەبووبێ، یان جێی پرسیارو بگرە ڕەخنەش بووبێ (حزبێك كە پرۆژەیەكی نوێی پێیە چۆن (بەدیل)نیە، ئەی ئەگەر (بەدیل) نیە بۆ پەیدا بووەو, بۆ هەیەو, دەیەوێ چی بكا؟!).

لێرەدا مەبەستی سەركردایەتی یەكگرتوو لەو دەستەواژەیە ئەوە بوو، كە كورد كێشەیەكی قوڵی نەتەوەیی هەیە، نزیكەی نیو سەدە بوو خەبات و شۆڕش و هەوڵێكی هاوچەرخی لەئارادا بوو. بە ئینصافەوە ئەوەی ڕاگەیاندووە كە لایەن و هێزی سیاسی تر لەو لایەنەوە ئەزمون و پێشینەیان هەیە, لە ڕووی بازنەی پەیوەندییەكان و، ئاشنایی بە ناوەندەكان و, عەلەمداریی كلاسیكی و مەیدانیی كێشەكەوە لەپێشتر بوون, سەرەڕای نسكۆو هەورازو نشێوی زۆرو, چەندین هەڵە كە تووشی هاتوون و, چەندین ڕەخنەی بونیادی و شكڵیی كە لەسەریان تۆمارە. بەڵام یەكگرتوو لەم لایەنەوە نەیویستووە لە ململانێی بەشداریدا سیاسەتی سفركردن پەیڕەو بكات، ویستویەتی ئەوە بگەیەنێ: كە هەوڵ بۆ چارەسەری پرسە نەتەوەییەكەو, دەستخستنی خوازیارییەكانی گەلی كورد, هاوكاریی و پشتگیریی هەمەلایەنەی ساحەكەی دەوێ، لەگەڵ ڕاستكردنەوەی هەڵەو كەم و كورتییەكان, چ لە ڕووی تێڕوانین و ستراتیژەوە, چ لە ڕووی مامەڵەو هەڵس و كەوت و پلان و تاكتیكەوە..

یەكگرتوو ویستی ئەوە بەگوێی حزبەكان و جەماوەردا بدات, كە نرخاندنی خەباتی ڕابردوو, نابێ ببێتە هۆكاری چاوخەواندن لە هەڵە گەورەكان, یان نەخوێندنەوەی هێزەكانی تر. هەر لێرەشەوە بوو كە لە ساڵانی ڕابوردودا شەڕی ناوخۆی مەحكوم كردو، حیادی ئیجابییانەی خۆی پاراست. هەر لێرەشەوە بوو كە دژی (تكتل)بازی و (هاوپەیمانێتی تەئاموریی) وەستایەوە، لەگەڵ لایەن و هێزێك, دژی هەر هێزێكی تری كوردستانی. هەر لەوێشەوە بوو كە پەلكێشكردنی هێزی وڵاتان و, دەستێوەردانی دەرەكیی ڕەد كردەوە,

ئەمەیە پێگەی دیدی (شەریكی) لەجێی (بەدیلی)، بەڵام لە ڕەهەندی خەباتی نەتەوەیی و، ووردتر بڵێین لە بازنەی كێشە نەتەوەییەكەدا.

یەكگرتوو لە بواری (خەباتی سیاسی)دا: بۆ خۆی بڕوای بە چەندێتی (تەعەددودیەت) هەیە، بەڵام بەمەرجی ڕەچاوكردنی (چۆنیەتی) و پاراستنی (خصوصیەتە زاتییەكان). بڕوای بەململانێ و مونافەسەی شەریفانەو، كێبەكرێی ڕاستگۆیانە هەیە، دوور لە پاشقول گرتن و تەئامور. بۆیە یەكگرتوو ڕەخنەی دۆستانەی زۆری گرتووە، هەروەك تموحی نوێی بەخشیوە، بەڵام حەزی بە موزایەدەی ئیعلامیی نەبووە. یەكگرتوو لە هەموو شەڕەكانی ناوخۆدا گەورەترین ڕۆڵی ئاشتیخوازانەی بینیوە، بەبێ ئەوەی لە ڕووی ڕاگەیاندنەوە بیقۆزێتەوەو بیكاتە منەت و، (موزایەدەی نیشتمانیی) پێوە بكا، لە ژوورە داخراوەكاندا ڕوبەڕووی سەركردەی لایەنەكان ڕەخنەی زۆر زبری گرتووە. هەروەك ئامۆژگاریی زۆر ناسك و, ڕاوێژی دڵسۆزانەی بێ بەرامبەری زۆریشی پێشكەش كردووە.

ئێستا ئەو كەس و لایەن و ڕوناكبیرانە ئازادن كە دەڵێن: دەبوایە یەكگرتوو وەك (هێزێكی سێیەم) لە گۆڕەپانە سیاسییەكە, ئەو ڕەخنەو گلەییانەی دەربخستایەو, جەماوەری لێ ئاگادار بكردایەتەوە. سەركردایەتی یەكگرتوو بۆ خۆی وەڵامی هەیە. یەكگرتوو پێی وابوو: لە قۆناغێكی ناسكی وەك ڕۆژانی شەڕی ناوخۆدا، لە بەردەم ئەژدەهای دەمكراوەی ڕژێمی عیراق و، تەماعی نەیارە ئیقلیمییەكان و, گێژاوی هاوكێشە ئاڵۆزە سیاسییەكاندا، شایان و جوان و پەسەند نەبوو بۆ حزبێكی میانەڕەوو دڵسۆزو دۆستی هەموولا، كە هەل بقۆزێتەوەو, گرفتێ بۆ گرفتەكان زیاد بكاو، تاڵاوێكی تر بە قوڕگی میللەتدا بكا.

لێرەدا دەشگونجێ كە یەكگرتوو لە ڕێژەی زیادوكەمی ئەم سیاسەتەیدا بەهەڵەدا چووبێ، تەقدیرەكەی وردو توێژراوە نەبووبێ، یان لە تەرجیحەكەیدا نەیپێكابێ، بەڵام ئەوانەی كە ڕۆژە ڕەشەكانی دیلكوشتنی كوردان و، تەرحیلی كوردی و، راگەیاندنی ڕەشی حزبی و، شەڕەجوێن و، سوكایەتییە بێ سنورەكەی ئەوكاتەو، سیاسەتەكانی قۆرخكردنی تەنانەت ژیان و هەناسەدان و.. هتدی لەبیر بێ؛ دەزانێ كە یەكگرتوو چ هەورازێكی سەخت و، چ بوارێكی پڕ لە گێژاوو, چ قۆناغێكی ئاڵۆزی بڕی !.

جا بەم بیركردنەوەو بۆچونەوە یەكگرتووی ئیسلامیی لە كۆڕی خەباتدا كار دەكات، سەركردایەتیەكەشی ڕایگەیاندووە كە هەل و مەرجەكە گۆڕاوە، سەردەمێكی ترو وەزع و قۆناغێكی نوێ هاتۆتە ئاراوە، پێویستی بە ڕاشكاویی و شەفافیەت هەیە. پێویستە جەماوەری كوردستان ئاگادارو هۆشیار بێ، بەقەدەر سەركەوتن و دەسكەوتەكان, كەلێن و كەلەبەرو ناتەواوییەكانیش بزانێ.. یەكگرتوو لەو لایەنەوە ڕایگەیاندووەو, دوپاتیشی دەكاتەوە, كە لە چوارچێوەی خەباتێكی دڵسۆزانەو, ململانێیەكی دۆستانەو, كێبەركێیەكی شەریفانەدا, درێژە بە كارو چالاكی خۆی دەدات. ئیتر ئەمە چی لێ دەخوێندرێتەوە، ئەوە بۆ زەمانە بەجێ دێڵین، چونكە یەكگرتووی ئیسلامیی كوردستان لە بیست ساڵەی ڕابردووی هەرێمدا زۆر خوێندنەوەی تری ئاوەژووی بۆ جەماوەرو ناوەندە سیاسی و رووناكبیرەكانیش راست كردەوەو، پشت بەخوا درێژە بەو هەوڵ و خەباتەش دەدا.