10/02/2014
•
نوسەر: bzavpress
•
كابینەی هەشتەم و دۆخی سێهەم رۆحیەتی ئۆپۆزسیۆن بوون لەسایەی نەبوونی ئۆپۆزسیۆندا
لە سەروبەندی دەست پێكردنی گفتوگۆ و پەیوەندیەكان بۆ پێكهێنانی كابینەی هەشت، كۆمەڵێ بیروڕاو باری سەرنجی جیاواز لە مەڕ ئەم پرسەو، شێوازی دەستپێكردنی ئەم گفتوگۆیانەو، بازنەی هێزە قسەلەگەڵ كراوەكان سەری هەڵداوە، جیاوازیەكەش لەبەشێكی گرنگیدا پەیوەستە بە مەسەلەی پێكهێنانی ئەوەی ناوی رۆشتووە بە حكومەتی بنكە فراوانو، چارەنووسو پێگەی ئۆپۆزسیۆن، لە سیستمی سیاسی هەرێمدا. بە واتایەكی تر، هەرێم لە بەردەم ئەزمونكردنێكی نوێی كاری بەیەكەوەیی هێزە سیاسیەكانیدایە (دیارە ئەگەر حكومەتی بنكە فراوان سەربگرێت)، بەڵام لە دۆخێكی نوێو جیاوازدا. پێكەوە بوونەكەی ئەمڕۆ پێناچێت لەبەر گیراوەی فۆرمەكانی پێكەوە بوون لە قۆناغەكانی پێشوو تردا بێت. چونكە پێدراوە مەیدانیو، ناو خۆییو، ناوچەیی یەكانو، هاوسەنگی هێزەكانو، نەخشەی حزبیو دەنگدەرانی كوردستان، گۆڕانیان بەسەردا هاتووە. ئەو گۆڕانانەش خوازیاری گۆڕانن لە شێوەی داڕشتنەوەی پەیوەندیو هەڤاڵبەندیەكاندا.
قۆناغی رابوردوو، ئەزموونی بەرەی كوردستانی بەخۆیەوە بینیوە، كە بەرجەستەكەری دۆخی پێش دامەزراندنی حكومەتو، رەوایەتی دیموكراسی بوو. دواتر لە پێكهێنانی یەكەم كابینەی حكومەتی هەرێمی كوردستاندا بەرجەستە بوون، بەڵام هاوكات لەگەڵ هەڵوەشاندنەوەی چوارچێوەكانی كاری بەیەكەوەیی، لە چوارچێوەی بەرەی كوردستانیدا، كە حزبەكان تیایدا هەموو شتێك بوون، چوارچێوە نوێكان، كەلە حكومەتو پەرلەمانو دەزگا هاوبەشە تازە دامەزراوەكانی تردا خۆیان دەبینیەوە، نەیانتوانی جێگای بگرنەوە، لەبەر ئەوە بەهاری تەمەنی كاری بەیەكەوەیی لە فۆرمێكی نوێی سیاسی وەكوو حكومەتو پەرلەماندا، تەمەنی كورت بوو. وەهێندەی پێ نەچوو، ناكۆكیەكان بەشێوەیەكی توندوتیژو خوێناوی تەقینەوە، بەجۆرێك نەك هەر چوارچێوە هاوبەشە كارگێڕیو رێكخراوەییو یاساییو سیاسیەكانیان تێكشكاند، بەڵكو ململانێكە سەری لە دابەشكردنی خاكی هەرێمو، گەلەكەیو، ئیرادەی سیاسی ناسیۆنالیزمی كوردی لەم بەشەی كوردستاندا دەرچوو. بەم جۆرە ئەزموونی كاری بەیەكەوەیی لەم قۆناغەدا هەرەسی هێناو، جەولەكانی شەڕی ناوخۆو درێژە كێشانیو، ئاڵۆز بوونیو، بەدیفاكتۆبوونی دابەشبوونو، پارچە پارچە بوونەكان، دۆخەكەی گێڕایەوە بۆ خاڵی سفر. بەڵكو رەهەندێكی نوێشی لەململانێكاندا هێنایە كایەوە، قۆناغی بە ڕواڵەت یەكگرتنەوەی ئیدارەی هەرێمیش، گەر بە فۆرمێكی تری كاری بەیەكەوەیی لە قەڵەم بدەین، نەیتوانی ئەوەی پێویستە بۆ ئاوێزان بوونەوەی نیشتمانیو، سڕینەوەی ئاسەوارەكانی دڕدۆنگیەكانی پێشو ئەنجامی بدات. لەو سۆنگەوە، كە یەكگرتنەوەكە بەسەر جومگە ئیداریو ناوچە جیاوازەكانو نفوزی حیزبیدا، گشتگیر نەبوو. بۆیە بە یەكەوەبوونی ئەو قۆناغە بەلانی كەمی كاری هاوبەش دادەنرێت، لە گەیشتنە داهێنانی تێگەیشتنێكی نوێی گەشەكردوو بۆ كاری نیشتمانی هاوبەش، كەلە (اعتبار) گێڕانەوەو بەهێزكردنی دامەزراوە نیشتمانیەكاندا خۆی دەبینێتەوە. لەو سۆنگەوە كە بەیەكەوە بوونەكە لە چوارچێوەی حكومەتدا، پشت بەستوو بوو بە ڕێكەوتنێكی حزبی نێوان هەردوو حزبی دەسەڵاتدار، رێكەوتنەكەش لە هاوپەیمانیەكی سیاسی بۆ پێكهێنانی حكومەت نەدەچوو، بەو جۆرەی كەلە زۆر شوێنی جیهانو لە دۆخە ئاساییەكاندا دەبینرێت، بەڵكو خودی مانەوەی حكومەتو دامو دەزگا نیشتمانیەكان بە یەكگرتوویی، پەیوەست بوو بە مانەوەو درێژە كێشانی ئەوەوە!! كە ئەمەش تایبەتمەندیو نائاسایی بوونی دۆخەكەی دەردەخست، هەروەها ئەوەشی دەخستە روو، كە ئەمە دۆخێكی راگوزەری نائاساییەو، هێندەی رێگا لە هەرەسهێنانی پەیوەندیەكان دەگرێت، بەو ئەندازەی متمانە بەیەكترو بە عەقڵانی كردنی پیادەكردنی دەسەڵات قوڵ ناكاتەوە. ئەوەی هەرێمیش لەسەر رێی هەڵسانەوەو دووبارە بەدەستهێنانەوەی یەكگرتووییو بەهێزیو هاودەنگی نێوخۆیی پێویستی پێی بوو، زۆر لەوە گەورەتر بوو دەیخواست دابەشبوونو ململانێ تەقلیدیەكانی هەناوی كوردەواری، گۆڕانی قوڵیان بەسەردابێتو، وزە نیشتمانیەكەشی لەچوارچێوەیەكی نوێدا رێكبخرێتەوەو ئاراستە بكرێت. هەرلە دژایەتیەكانی ناو خودی هێزە دەسەڵاتدارەكان وسیستی كەناڵەكانی بەشداری سیاسیو، لاوازی دەزگاكان بۆ وەڵامدانەوەی ئەركو چاوەڕوانیە نوێكان، لە گۆڕەپانی سیاسی هەرێمدا سەری هەڵدا. سەرهەڵدانی ئۆپۆزسیۆن كلتوری سیاسی كوردیو چوارچێوە فەرمیو دامەزراوە (نیشتمانی)ییەكانی خستە بەردەم تەحەدا (مەیدانخوازی) ییەكی نوێوە. دەبوا لەسایەی هەلومەرجێكی جیاواز لە پێشوترو، لەسەر ئاستی كۆمەڵگای سیاسیو، لە دەرەوەی ئەنجومەنی وەزیرانو، لە سێبەری ریزبەندیو پۆلێنێكی تازەدا، هێزە جیاوازەكان بگرێتە خۆیو ناوەرۆكی نوێ بە كۆدەنگی نیشتمانی بدات . دیارە ئەركێكی لەم جۆرەش لە سۆنگەی نەبوونی دەستور، كە چوارچێوەو رێساكانی گەمەی سیاسیو نەگۆڕە نیشتمانیەكانو، ناسنامەی سیستمو، سروشتی پەیوەندیەكان دیاری دەكاتو، لاوازی دامو دەزگاكان خۆیانو، رەنگدانەوەی خراپی ژیانی مۆدیلی حزبی زاڵ بە سەریانەوە، هەروا ئاسان نەبووە هەربۆیە هەندێ روداو، لەوانەش سەرهەڵدانی بزوتنەوە ناڕەزایەتیەكەی (17/شوبات) و رۆژانی دواتر، هەرێمی كوردستانی خستە بەردەم شڵەقانو هەژانێكی جدییەوە، بەجۆرێك ئەوەی بەپلەی یەكەم، پارێزگاری لە مانەوەی لانی كەمی كاری بەیەكەوە بوون كرد، پابەندی ئەخلاقی بەشێ لە هێزەكان بوو، دەركەوتنی ئەزموونی ئۆپۆزسیۆن ئەگەر لە روویەكیداو، لەبەرگی بزوتنەوەی گۆراندا، ئاماژە بوبێت، بە گوزارشت لە خۆدانێكی نوێی ناكۆكیو كێشمە كێشە دەروون حزبیەكان، ئەوا لەسەر ئاستی هەرسێ هێزەكەی ئۆپۆزسیۆن، ئاماژە بوو بەدابەشبوون لە جەستەی مۆدێلێكی دیاری كراو لە فەرمانڕەوایەتی هەرێم دا، بەو مانایەی گوتاری زاڵی پێشووتری هەرێم، هەمیشە جەختی لە هاو حكومەتی كردۆتەوە، بۆ بەدیهێنانی هاو هەڵوێستیو كاری هاوبەش، كە سەرهەڵدانی ئۆپۆزسیۆن ئەم وێنایەی تێكدا بوو، وەداوای رێكەوتنی دەكرد بۆ ئەوەی بە سروشتی حاڵ جێگای رێكەوتنە حزبی یە دوو قۆڵیە لەرزۆكەكان بگرێتەوەو، چوارچێوەی نوی بۆ خەمڵاندنی گوتارو پرۆژەی كوردستانی بخاتە روو. كەتوانای لەخۆ گرتنی ئەركە تەواو نەكراوەكانو، چاوەڕوانیەكانی نەوەی نوێو، پێداویستیەكانی ئەركی بەدامو دەزگایكردنی حكومەتی هەرێمی كوردستانی هەبێت. ژانی لە دایكبوونو ئۆپۆزسیۆنی سیستم بەهۆی پاشخانی پڕلە ناكۆكیو لەگەڵ یەك بریندارو، دەرهاویشتەكانی بزافێكی چەكدار لەكاتی گەیشتنی بە دەسەڵاتو، لاوازی كلتوری دیموكراسیو حوكمڕانی دامەزراوەكانو سەروەری یاسا، بەشێوەیەكی گشتی لە دایكبوونی دیاردەو دەركەوتو هێزو تەوژمەكان، ژانی جۆراو جۆریان لەگەڵدا دەبێت. لە دایكبوونی ئۆپۆزسیۆنیش هەربەو جۆرەبوو، ئۆپۆزسیۆنی كوردستان كەلە پانتاییەكی بەرینیدا بە دروشمی گۆڕان دەستی پێكرد، كەلە سەرەتادا لە دایكبوونی ئەم بەشەی بەگەورەییو بەشێوەیەكی چاوەڕوان نەكراو، شۆكێكی گەورەی بەدوای خۆیدا هێنا، لە سۆنگەی چاوەڕواننەكراو بوونی ژمارەی كورسیەكانی بزوتنەوەی گۆڕان لە هەڵبژاردنی (2009)ی پەرلەمانی كوردستاندا، لە دوای لەدایكبوونی دووەمی ئۆپۆزسیۆنو، كامڵ بوونی وێنەكەش بەتێكەڵاوبوونی ناڕەزایەتی هاوڵاتیانی ناڕازی لەلایەن هەر دوو هێزە ئیسلامیەكە، هێندەی تر خواستەكانی ئۆپۆزسیۆن سیمایەكی رادیكاڵیانەی واقیعی بەخۆوە گرت. لە بەرەنجامی كاری بەیەكەوەییو كارلێكی گوتاری گۆڕانخوازی بزوتنەوەی گۆڕانو چاكسازی ئیسلامیەكان، گوتارێكی سێهەمی هاوبەش هاتەكایەوە، كەلە داواكاری چاكسازی بنەڕەتیو ریشەیدا خۆی نمایش دەكرد، چاكسازی ریشەیی گۆڕان بوو بە هەناسەی چاكسازیەوە، یاخود چاكسازیەك بوو تامی گۆڕان بدات. بە گەڕانەوە بۆ داواكاریو گوتاری ئۆپۆزسیۆنیش لە قۆناغی رابووردوودا دەتوانین ئۆپۆزسیۆنی كوردستان بە هەندێ (تحفظ)ەوە لە خانەی ئۆپۆزسیۆنی سیستمدا پۆلێن بكەین. واتە ئۆپۆزسیۆنێك بوو داوای گۆڕانی سیستمی دەكرد، بەڵام لە سۆنگەی بوونی ئاستێ لە فرەیی سیاسیو، پەراوێزێك لە دیموكراسیو، پانتاییەك بۆ خەباتی سیاسیو مەدەنی ئاشتیخوازانە بەوێنەی ئۆپۆزسیۆنی سیستمی دیكتاتۆرەكان كەداوای هەڵتەكاندنی بناغەو پایەكانی سستم دەكەن لەبەر ئەوەی، هیچ دەرفەتو مۆدێلێكی تریان لە پێشدا نی یە، ئۆپۆزسیۆنی هەرێمی كوردستان، داوای روخاندنی سیستمەكەی نەدەكردـ، بەڵكوو داوای دووبارە بنیاتنانەوەی لەسەر بناغەیەكی ئەندروستو لە چوارچێوەی دەستورێكی مەدەنی دا دەكرد.خوازیار بوو بەهۆی نەبوونی دەستوور، سیستەم تابلۆیەكی هەڵواسراوی تەلاری فەرمانڕەوایەتیەكی ناجێگیر نەبێت . داوای گۆڕانی لە جۆری تێڕوانین بۆ وەزیفەی سیستم و، مۆدێلی حوكمڕانی و، ئەركی حكومەت و، ڕۆڵی پەرلەمان و ، پێگەی یاسایی، هاوڵاتی و ، چارەنوسی دام و دەزگاكانی تری چاودێری و لێپرسینەوەو، جۆری سەیركردنی توانا نیشتمانیەكان و، داڕشتنی پەیوەندیەكانی دەكرد . بەمەش ئۆپۆزسیۆن لەیەككاتدا لەناو سیستم و لەدەرەوەشیدا بوو ، هەر ئەم سروشتی داواكاریانەش بوون، وایان كرد لەهەندێك كاتداو لەلایەن هەندێ هێزەوە، لەدەرەوەی ڕەوایەتی سیستمەوە وێنا بكرێت!! هەروەها وا نیشان بدرێت نوێنەرایەتی فۆرمێك لە ئاژاوەگێریو گێرەشێوێنی سیاسی دەكات ؟! بەڵام سەرەڕای هەموو ئەوەی لەسەرەوە باسكرا تاقیكردنەوەی بژاردەی جۆراو جۆر، لەلایەن هێزە حوكمڕانەكانەوە دژبە ئۆپۆزسیۆن، رێكارە تاقیكراوەكانی خودی ئۆپۆزسیۆن و، ئاڵ و گۆڕەكانی، بە تێپەڕبوونی ڕۆژگار لە شۆكی یەكەم جار كەم بۆوە، مەسەلەی باسكردن لە ڕۆڵی ئۆپۆزسیۆن لە ژیانی سیاسی و سیستمی سیاسیدا، بوو بە بابەتێكی وروژێنراوی فیكری و سیاسی بەشتێ لەناوەندە حوكمڕانەكە خۆشی. لەڕوانگەی دەرككردنی مەترسیەكانی بەردەوامی دان، بە بارودۆخی باو، تاڕادەیەك لەبایەخی ئۆپۆزسیۆن تێگەیشت و ، هەندێ جاریش وەكو كارتێكی فشار لە كێشمە كێشە ناوخۆییەكانی هێزە حوكمڕاكان خۆیاندا بەكاردەهات. ئۆپۆزسیۆن ئەگەرخۆشی لەسۆنگەی ئەم ئەزمونەوە هەندێك هەڵەی كردبێت ، بەگشتی ڕای گشتی و نوخبە حوكمڕانەكانیشی لە ئاستێكدا، لەسەربوونی هێزی چاودێر و ڕەخنە لێگرتن و لێپێچینەوە و، گرنگی هەموو ئەمانە لە بەزیندوێتی و پاكی هێشتنەوەی دەستەڵاتدا، ڕاهێنا. لەم نێوەندەشدا بناغەی بۆ جۆرێ لە ڕەوایەتی بوونی ئۆپۆزسیۆن بوون وەك بەشێكی جیانەكراوەی خودی ڕەوایەتی سیستەم داڕشتن. واتە ئۆپۆزسیۆن هێزێك نیە لەدەرەوەی سیستم، لەكاتی تەندروست بوون و دیموكراسی بوونی سیستەمدا .
بەڵكو یەكێك لە پایە گرنگەكانیەتی، پێداگری و جەختكردنەوەی زۆری ئۆپۆزسیۆن و، بەشێك لەناوەندە فیكریەكەش لەسەر ڕۆڵ و كاریگەری و بایەخی ئۆپۆزسیۆن بۆ ژیان و سیستمی سیاسی لە وڵاتێكدا، كەسانێكی گەیاندۆتە ئەو باوەڕەی لەدەرەوەی ئامادەیی ئۆپۆزسیۆن، نەتوانن وێنای دۆخێكی سیاسی ئاساییی بكەن؟ هەرلەم ڕوانگەوەو بەهەندێك پاڵنەری تریش لە ئێستادا، هەندێك كەس لەناوەندە سیاسی و میدیایەكەدا پرسیار لەسەر پاساوی حكومەتی بنكە فراوان دەوروژێننو هەندێك لەوانیش بایەخی بوونی ئۆپۆزسیۆن بۆ سیستمی سیاسی دەكەنە بەڵگەی سەلماندنی بۆچونەكانیان. واتە سود لە هەمان لۆژیكی ئۆپۆزسیۆن خۆی دەبینن. لەبەرامبەر ئەوەشدا هەندێكی تر ترسیان لە بڵاوبنەوەی (پەتا) ی ئۆپۆزسیۆن بوون لەناو دام و دەزگاكانی حكومەتو، هەندێكی دیش ناكاراییی ئیداری هەیە؟! ڕەنگە هەندێكی تری توندڕەویش لەناو نوخبە دەستەڵاتدارەكەدا هەبێت، لەو سۆنگەوە لایەنگری لەم جۆرە بیركردنەوەیە بكات و ئەگەرناچاریش نەبێت قبوڵی نەكات، پێی وایە ئۆپۆزسیۆن بوون ، لە خودی خۆیدا هەڵوێستگرتنێكی سیاسی ناڕەوایەو، نابێت پاداشت بكرێت و ڕێگای گەیشتن بە دەستەڵاتو خۆ بەهێزكردنی پێ بدرێت!! بەڵكو پێویستە لەبازنەیەكی داخراوی بێ ئاسۆدا بهێلرێتەوەو، لێرەشەوە یەكسان بكرێن بەمانەوەی ئەبەدی لەدەرەوەی دەستەڵات و بێ بەشی و نائومێدی و جۆرێك لە نامۆیی سیاسی؟! هەرچۆنێك بێت ئەوەی دەتوانێت لە سروشتی قۆناغەكەو ئەركی ئۆپۆزسیۆن لە پەیوەندی بە سیستمو تایبەتمەندی دۆخی هەرێم تێبگات ، نیشتمان پەروەرێتیو میانڕەویە . میانڕەویش بەواتای گرتنی دارەكە لە نێوەڕاستەوە نا، بەڵكو بەمانای بیركردنەوەو بڕیاردان لە دۆخێكی ئارام و، ڕوانگەیەكی فراوان و هەست بە لێپرسراوێتی و، ڕوانینە ئایندەو، بەگەڕخستنی سەرجەم توانا نیشتمانیەكان و ، وەلانانی بیری وەلانان و پەراوێزخستن و، كرانەوە بەسەر بژاردە جۆراو جۆرەكان ، لە پێناو گەیشتن بە باشترین چارەسەرەكان. لەم چوار چێوەدا بەشداری ئۆپۆزسیۆن لەچوارچێوەیەكی نوێی حوكمڕانیدا لە هەرێم، لە بەشێكی گرنگی دا ڕوانینە تەواوكردنی ئەركی بیناكردنەوەی سیستم و، لابردنی بەربەستەكانی بەردەم گەشەكردنیەتی لەكەش و هەوایەكی ئارامتردا. كە گرژی و بەدحاڵی بوون و دەمار گرژی و، بێ متمانەییەكان و، لاوازی چوارچێوەكان، نەبەنە مایەی بە فیڕۆدانی دەرفەت و، وزەو تواناكان . لێرەشەوە دەتوانین وێنای دۆخی سێهەم لە هەرێمدا بكەین. مەبەستیشمان لە دۆخی سێهەم ئەوەیە بەشداری ئۆپۆزسیۆن لە حكومەتدا یەكسان نەبێت بە سستتبوونی ڕەوتی چاكسازی و، كوژانەوەی چرای ئومێدەكان، بە سیستەمێكی دیموكراسی دادپەروەرترو گەشەكردووتر چوونی هەمووان بۆ دۆخی متبوون لەسایەی دابەشكردنی دەستكەوتەكاندا. بە واتایەكی تر، لەنێوان درێژەدان بە دۆخی ڕابوردوو، دەستبەرداربوون لە دۆخی چاكسازی و نوێبونەوەو خۆبەدەستەوەدان بە واقیعێكی تاڵ و نەخوازراو، كە پاڵنەرەكەی دەستكەوتی حزبی بێت، دۆخی سێهەم وەك دەرفەتێك لەبەردەمماندایەو، دەتوانین بیكەین بە پردێ بۆ پەڕینەوەیەكی پڕلە دەستكەوتی نیشتمانی لەم قۆناغەدا. لەم دۆخەدا ڕێككەوتن لەسەر بەرنامەی حكومەت و نەخشە ڕێگای نوێبونەوەو چاكسازی دەكرێت ، ئەركی ڕاپەڕاندنو جێبەجێكردنیشی دەكەوێتە ئەستۆی هەموان و، هەرئەمەش لێپرسراویەتی هاوبەش دروست دەكات. ئەگەر ئیرادەی سیاسی پێویست و نیازی چاكەش لای هێزە سیاسیەكان لە ئارادا بێت ، هێنانەدی ئەم دۆخە هێندە كارێكی زەحمەت نیە .
بەڵام بۆ ئەوەی بەرهەمە سروشتیەكەی خۆشی بدات و نەبێتە ڕوپۆشێك بۆ سەرلێشێوای و ململانێی نا تەندروست و، نا كاراییی ئیداری، پێویستە هەموان بەوپەڕی بەرچاو ڕونی و، وردەكاری و، هەست بە لێپرسراویەتی یەوە، بەشداری لەسیمادان و خەمڵاندنی دۆخی سێهەمدا بكەین. بەگشتیش بۆ ئەوەی دۆخی سێهەم ببێتە بژاردەیەكی ئەم قۆناغەو، سەرجەم تواناكانی هێزە حوكمڕان و ئۆپۆزسیۆنەكانی قۆناغی پێشوو سەرجەم هێزەكانی تر بۆ ئەنجامدانی ئەركەكان بخەینە گەڕ ، دەبێت لەبیرۆكەی ڕێككەوتنەوە دەست پێًبكەین . ڕێكەوتن لەسەر بەرنامەی حكومەت، ڕێكەوتن لەسەر گرنگترین ئەركەكانی قۆناغەكە، ڕێكەوتن لەسەر قەبارەی بەشداری هەرلایەك لە حكومەت و بناغەو میكانیزمی دیاری كردنی ئەو قەبارەیە ... ڕێكەوتن لەسەر كاراكردنی ڕۆڵی پەرلەمان و بە معارەزەكردنی سەرجەم فراكسیۆنەكان لە ڕوی روحیەتەوە، لە پەیوەندی بە ئەركی پەسەندكردنی بودجەو، چاودێری كارەكانی حكومەت و، دواتریش یاسادانان . ڕێكەوتن لەسەر پەیڕەوی ناوخۆیەكی نوێی پەرلەمانو ئەنجومەنی وەزیران، كە دەستەڵاتی راستەقینە هی ئەنجومەنی وەزیران بێت نەك سەرۆكایەتی ئەنجومەن. واتا لە دەستی سەرۆك و جێگرەكەیدا كۆنەبێتەوە. هەروەها دەستەڵاتێكی ڕاستەقینەو پێویست بدرێت بە وەزیرو دەستەڵاتەكان بۆ خوار ئەویش شۆڕبكرێنەوە. بۆ ئەوەی كەس لە سۆنگەی نەبوونی دەسەڵاتەوە بیانوی كەمتەرخەمی نەمێنێت .بەم جۆرە كێبركێكە بە ناوەرۆكە ئیجابیەكەی بخەینە چوارچێوەی حكومەت، دەستكردن بە شەڕی نمونە لەنێوان وەزارەتەكانو، فراكسیۆنە پەرلەمانیەكان. هەرلەم میانەدا دەزگای چاودێری دارایی و دەستپاكی وەگەڕ بخرێن و، دەرفەتی تەواو بۆ كۆمەڵگای مەدەنی و میدیای ئازاد بڕەخسێنرێت . بۆ ئەوەی ڕۆڵی چاودێری خۆیان بە جوانترین شێوە ببینن و، میدیای حزبیش پەیمانێكی لە نێواندا هەبێت، بۆ وەك یەك ڕوماڵكردنی دۆخەكەو، خزمەتكردن بە بەهێزبوونی ڕۆڵی حكومەتو پەرلەمانو بەهێزبوونی دامەزراوە نیشتمانیەكانو پارێزگاری كردن لە ماف و ئازادی هاوڵاتیان . ئەم دۆخەی كە باسی دەكەم زۆر جیاوازە لەو دۆخەی كە هەندێك جار هەندێ بە بەرپرس بە دۆخی قاچێ لەناو دەستەڵات وقاچێ لەگەڵ ئۆپۆزسیۆن وەسفی دەكەن. بەڵكو ئەوەی من دەیڵێم ئاماژە كردنە بە رۆحیەتی نوێكردنەوەی میكانیزمەكانی پیادەكردنی دەسەڵات و ڕەخساندنی كەش و هەوای پێویست بۆ خەمڵاندنی كۆ دەنگیەكی نیشتمانی نوێ، كە لە سایەیدا هەموان لە دۆخی پێشكەشكردنی نمونەو ڕوحیەتی نوێدابین، ڕوحیەتێك سەرچاوەی لەو هۆشیاری و قەناعەتەوە وەرگرتبێت كە ئەنجامدانی ئەركەكانو، حوكمی یاساو دامەزراوەكانو، بەگژدا چونەوەی گەندەڵیو، خراپ بەكارهێنانی دەستەڵاتو بەدیهێنانی دەسەڵاتێكی دادپەروەر، پێویستی بە سەرجەم وزەو تواناكانە، بەڵام لە چوارچێوەی ڕۆحیەتو سەلیقەو دۆخێكی نوێدا، دۆخی سێهەم.