توێژه‌ری كۆمه‌ڵایه‌تی

زنجيره‌ خوێندنه‌وه‌يه‌ك بۆ چه‌ند ره‌هه‌ندێكی سایكۆسۆسیۆلۆژی نه‌گه‌تيڤی ژنانی كورد، كە دەكرێت ببن بە خاڵی ئیجابی و ژیانی هاوسەران پڕ بكەن لە بەختەوەری و جوانی..
دەربارەی ژنان (كچان)
هەڵبەت پێش دەسپێكی بابەتەكە دەمەوێت ئەوە بڵێم كە كچ یان ژن وەك جۆرێكی تر لە فریشتە یان جۆرێكیتر لە گوڵ وان كە دەكرێت لە دەرەوەی هەر شتێكی ترەوە لەزەتیان لی َببەین، لەزەتی لێ ببەیت وەك بەشێك لە ئاوێنەی جوانییەكانی خودا، وەك بونەوەرێك وایە كە زۆر كات لە زۆر شوێندا مایەی ئارامی و هێمنی و سكونەتە، بەڵام دەكرێت تەصەوری پەروەردەی وڵاتی ئێمە كە بە ژێر فشاری مێژوویەكی ترسناكدا هاتووە، چ پیاو چ ژنی لە پەروەردە و خەتی خۆیەوە فڕە دابێتەوە شوێنێكی ترەوە، هەر ئەمەش وای كردووە ئەو سلبیاتانەی كە هەیانبووە زیاتر و قوڵتری كردبێتەوە‌و هەموومانی كردبێت بە بونەوەرێكی تر.
بۆیە دەمەوێت بڵێم: ئەم چەند وتەیە كه‌ هه‌ر به‌شيَك لەسەر شێوازێكی سلبی دەدوێت، ئەگەر بەشێكی پەیوەندی بە بۆچون و بیركردنەوەی تایبەتی تاكەوە هەبێت، ئەوە بەشەكەی تری دەرئەنجامی ئەو بارو زورفە نەگونجاوە مێژوویەیە كە ژن لە بونەوەرێكی فریشتە ئاساوە تەرجەمە دەكات بۆ جۆرێكی تر لە بونەوەر، كە دەكرێت بڵێن ژن یان كچ بە هۆی بوونی قوڵی دیوی سۆزداری و عاتفی و دەروونییەوە زیاتر لە سلبیاتەكاندا گیریان كردبێت، كە (دەكرێت بە دەستنیشانكردنی خاڵە لاوازەكان بتوانترێت بكرێنەوە بە خاڵی بەهێز و رۆشن و جوان...)


دەربارەی ژنان (كچان)
بەشی یەكەم

نەسلی كام ژنانەیە (كچانەیە) كە قابیلی خۆشەویستین؟

كچان و ژنانیش وەك پیاو، وەك هەموو شتەكانی تری دونیا دەبنەوە بە دوو بەش، بەشێكیان وەك فریشتە دێن و دەچن، وەك ئەوەی خودا بیەوێت بەشێك لە گەورەیی دەسەڵاتی خۆی لەڕێی ناسكی و جوانییەكانی ئەوانەوە پیشانی ئێمە بدات، ئەم جۆرەیان وەك بەشێك لە تۆ وان، وەك ئەوەی تۆ لەو یان ئەو لە تۆ جیابووبێتەوە، هەمیشە گەورەبوونەكانت گەورەتر دەكات و لاوازییەكانت بەهێز دەكات‌، ئەوانە دەبێت هەبن، دەبێت ببن، پەروەردەی ئەوانە پەروەرەیەك نییە لە ڕێگەی داپڵۆسین و ڕەخنەگرتنەوە بێت، واتە نایەت هەموو باشی و چاكییەكانی تۆ لە ڕەخنە بدات و لەزەت لە هەر هەموویاندا خاڵی بكاتەوە، (ئەو جۆرە رەخنانە نە كە مرۆڤ گەورە و بەهێز دەكەن، نەخێر)، رەخنەیەك كە هەر لەسەرەتاوە تەواووی ئەو باشیانە نابینێت لە تۆدا هەیە، زۆر بەخێرایی هێرش دەكاتە سەر ئەو چەند خاڵە لاوازەی كە دەكرێت رۆژێك لەناویان ببەیت. ئەمە ئەو جۆرەی كچانە كە هەر لەسەرەتاوە پەروەردەی تێكنەچووە، هیلانەیەكە دەیان پەلكەزێرینە و جوانی، سەدان ئارامی و هێمنی تێدایە، ئەوە ئەو جۆرەیە كە پشتی پیاو دەگرێت، دەزانێ لە كوێدا چی بكات و لەكوێدا چی بڵێت، ئەوانە هەر لەسەرەتاوە هەموو شتەكانی جیاكردوەتەوە، رێگە بەخۆی نادات پیاو بەر ڕەخنەبدات و هەموو باشی و خراپیەكانی بسوتێنێت... (پیاو بونەوەرێكی گوێگرە، پیاو بونەوەرێكە قابیلی دەسكاری كردنە)، ئەم جۆرە لە كچان (ژنان) هەمیشە باشیەكانی پیاو دەدزۆنەوە و هەوڵی گەورەكردن و جوانكردنی دەدەن،( چونكە كچان و ژنان پسپۆڕترن لە هەڵوەشاندنەوەی هەست و ناسینەوەی دەموچاوەكانی دەرووندا، دەزانن ئینسان چی دەوێت، چی دەكات؟) بۆیە ئەم جۆرە لە ژنان (كچان) خراپیەكانی پیاو دادەپۆشن، خراپیەكانی پیاو لەبەرچاو پیاودا بچوك دەكەنەوە، هەوڵ دەدەن لەگەڵ ئەودا (لەگەڵ پیاودا) هەموویان بفەوتێنن، ڕێگە بەخۆی نادات پەروەردەی پیاو بكات لەڕێگەی ڕەخنەی داپڵۆسێنەرەوە، نایەت خراپیەكانی پیاو بدۆزێتەوە و هێندە رەخنەیان لێ بگرێت تا پیاوەكە لە ناو دەبات، ڕێگە بەخۆی نادات خراپیەكانی پیاو بەراورد بە باشیەكانی پیاوانی تر بكات، ئەمانە دەبێت هەبن، ئەمانە دەبێت پەیدا بكرێت، ئەمانە دەبێت ژیانی خۆتی پێشكەش بكەیت، دەبێت خۆشەویستی خۆت هەمووی ببەخشیت بەئەو، ئەوانە دەتبەنە بەهەشت، دەتبەنە ئاسمان، دەتگەیەنن بە جوانییەكان، بە پەلەكەزێرینە و هەورەكان، ئەمانە هەستی ئینسانی و بەشەریت پێ دەدنەوە...
جۆرێكی تر لە ژنان بەپێچەوانەی ئەمانەوە، هەمیشە بۆڵە و ڕەخنەی هەیە، هیچ كات چاكییەكان نابینێت، هەمیشە پەروەردەی پیاو دەكات لەڕێگەی داپلۆسینەوە ، لەڕێگەی بچوككردنەوە و بێدەنگكردنی پیاو، هەموو لەزەتەكان لە پیاودا خاڵی دەكاتەوە، ئەم جۆرە لە ژنان هەر لەسەرەتاوە بڕیاریان داوە ئەو باشیانە نەبینێت كە لە پیاودا هەیە، دەگەرێت و بچوكترین بەدبەختی پیاو، بچوكترین خراپی پیاو دەردەهێنێت و هێندە گەورەی دەكات تا هەموو ژیانی پیاو سفر دەكاتەوە و دەیكات بە دۆزەخ، دەیكات بە قەبر، دەیكات بە بونەوەرێكی بەربەری بەدبەخت....
(بۆیە بەتەصەوری من ژنان دەتوانن هەمیشە زمانێكی رەخنەئامێزیی سلبیان نەبێت بەرامبەر بە پیاو، كە تیایدا پیاو هەمیشە لە حاڵی راكردن و خۆچاكردندا بێت، چونكە هەموومان بە بەشێك نەقس و ناتەواویشەوە دەگەڕێینەوە بەردەم حەقمەترسیدارترین جۆری ژنان (كچان)
دەربارەی ژنان (كچان)
مەترسیدارترین مامەڵەی ژنانە

بەشی دووەم

بەشێكی تر لە ژنان (كچان) لەشوێنكێكدا وەستاون، كە بەهیچ دەروازەیەك ناتوانی داخڵییان ببیت، ئەمە بەرای من (مەترسی دارترین جۆریانە)، كە تیایدا بەهیچ شێوەیەك (ژنێتی) (كچێتی) خۆی پێشكەش بە پیاو ناكات، پیاو لە هیچ دەروازەیەكی زمانەوانی و جنسی و مامەڵەی رۆژانەوە نازانێت كە لەگەڵ ژندا هەڵسوكەوت دەكات، نازانێت لەگەڵ ژندا دەخەوێت لەگەڵ ژندا پیاسە دەكات، چونكە بە هەموو شێوەیەك ژنێتی خۆی بردوەتە ناخەوە وە خۆی وەك بەرامبەرێك دەبینێت كە هەمیشە لە حاڵی بەرگری و پارێزگارییدایە... ئەم جۆرە لە ژن، پیاو بە هیچ شێوەیەك ناتوانێت لە زەتی لێ ببات، لەزەتی پیاو ئەو كاتە باشتر و چاكتر بووە كە تەنها بووە و تەنها ژیاوە، خۆشەویستی پیاو بە هیچ شتێك نایەتە دەرەوە تا ئەو دۆخەی دەبینێت ژنەكەی تەسلیمی بووە، (تەسلیمبوون بە مانا سلبیەكەی نە، بە مانا گوێرایەڵەكەی نە) بەو مانایەی كە هەموو نهێنییەكانی ژنێتی هەموو نهێنییەكانی رەگەزی بەرامبەر پێشكەش بە پیاو بكرێت، وا لە پیاو بكات لە ژنێتیدا تێراو ببێت، رۆحی ئاسودە ببێت، تا پیاو نەگات بەو دۆخە موومكین نییە بتوانێت جۆرێكی تر لە خۆشەویستی پێشكەش بە ژن بكات جیاواز لەو خۆشەویستییەی كە دەیدات بەپیاوان، دەیدات بە هەر كەسێكی تر جگە لە ژنەكەی، هەندێكی گەورە لە ژن و هاوسەرەكانی رۆژگاری ئەمرۆ لەناو ئەم كێشەیەدا دەژین لەناو ئەو دۆخەدا كە ناتوانن ژنێتی خۆیان تەسلیمی پیاو بكەن، ناتوانن ئەو هەستەی كە زەمانێك پیاو بەدوایدا ناجێگیر بووە بیگوێزنەوە بۆ پیاو.. ئەمە چ وەك دەربڕینی لەڕێگەی زمان و وتەوە، هەروەها چ وەك رەفتارو دەركردن بە پیاو وەك ئەوەی بونەوەرێكە دەتوانی هەم جوان بكرێت هەم ناشیرین بكرێت لە لایەن ژنەكەیەوە...


دەربارەی ژنان (كچان)
كام جۆرەی ژنان خاڵین لە لەزەت

بەشی سێهەم:

هەندێكی تر لە ژنان لە بوغراییەكی گەورەدا دەژین، (ئەمانە بۆشترین و بەدبەخترین جۆری ژنانە)، ئەم جۆرەیان هیچ كات هیچ جۆرە پیاوێك بە شایەنی خۆی نازانێت، وا دەزانێت دەبێت هەمووان خزمەتی بكەن و لە خزمەتیدا بن، ئەم جۆرەیان جگە لەوەی لە ناوەوە تەنهایی و بۆشاییەكان كوشتویەتی، جگە لەوەی لە تەنهاییدا تەنها لەگەڵ خەم و گریاندا دەژی، بەڵام لە واقیع و لەدەرەوەی تەنهاییدا، تەنها خەریكی خۆپاراستن و خۆ گەورەكردنە، ئەم جۆرە هیچ جۆرە پیاوێك نە سودی لێ دەبینێت نە لەزەتی ئینسانی و جەسەدی لێ دەبینێت، چونكە هەمیشە پیاو وەك بونەوەرێك دەبێنیت زۆر لەوە كەمتر و نزمترە تا ئەوەی خۆی تەسلیم بكات، زۆر لەوە كەمتر سەیری دەكات كە عەزەمەت و جەبەرووتی خۆی تەسلیمی بكات، بەڵكو دەبێت هەمیشە پیاو لەژیر كۆی ئەمر و نەهییەكانی ئەودا نەچێتە دەرەوە، بەخێراییەكی گەورەش پیاو لە ماڵ و بنەماڵەی جیادەكاتەوە، وە لە ناو هەموو خزم و عەشرەت و تایفەدا كەسێك نادۆزیتەوەَ رۆژێك شایەنی سوپاس و دەستخۆشی بێت، رۆژێك شایەنی ئەوە بێت بڵێ ئەمەی باشە و ئەوەی جوانە، چونكە تەنها ئەو جوانە و باشە. ئەم جۆرە لە ژنان، هەر لەسەرەتاوە بڕیاری داوە هیچ كەس لە خۆی باشتر نەبێت، هەر كەسێك هەرچی هەیە و خاوەنی هەرچی بێت دەبێت لەبەرامبەر غروری ئەمدا خاوەنی هیچ نەبێت، دەبێت هەمووان لەتەسلیمبوونێكی ئەبەدیدا بن بەرامبەری، هەر بۆیە ئەم جۆرە لە ژنان(كچان) هەر لەسەرەتاوە لە هەڵبژاردنی پیاودا كێشەی دەبێت، زۆرجاریش لە جیابوونەوەوە سەردەكێشێت، بەپێچەوانەی ئەمەوە، دەبێت ژنان بەشێك بن لە تەفسیركردنی مانا فریشتەییەكان، ئەو مانایەی كە هەمیشە وەك ڕۆحێكی بەرجەستە وەك ڕۆحێكی بینراو ببینیرێت، وەك مونا لە فیلمیthe Visitor ئەگەر چی لە نیوەی دووەمی فیلمەكەوە دەردەكەوێت، بەڵام پڕە لە كۆمەڵێك هێمنی و جوانی، پڕە لە ئارامییەكی گەورە، دەزانن من خۆشیم لەو جۆرە ئارامییە دێت كە لە مۆنادا هەیە...


دەربارەی ژنان (كچان)
كام جۆرەی ژنانە ڕۆحی پیاو دەكوژێت؟

بەشی چوارەم

هەندێكی تر لە ژنان بێ ئەندازە داواكارن، هەمیشە تەلەبیان هەیە، ڕاستە بونیادنانی ماڵ بەشێكی گەورەی پەیوەندی بە ژنانەوە هەیە، بەڵام ئەم جۆرەی كە مەبەستمە، لە جیاتی هەموو دەستخۆشییەكان داواكاری تری هەیە، لەجیاتی بیركردنەوە لە هەر شتێكی تر، تەلەبێكی تر دروست دەكات، ئەم جۆرەیان هەموو دونیای لە چركەساتێكدا پێشكەش بكەیت، داوای بەشێكی تر لە قیامەت و بەهەشت دەكات، (هیچ كات لە هیچ شوێنێكدا نابینیت بیر لەوە بكاتەوە كە هەیەتی، هەمیشە بیر لەوە دەكاتەوە كە نیەتی)، هاورێیان داواكاری ژنان زۆۆۆۆر جیاوازە لە داواكاری پیاوان، پیاو كە شتێك داوا دەكات ڕاستەوخۆ دەیەوێت، واتە بەشێوەیەكی نائارام بەدوایدا دەڕوات، بەڵام ژنان وا نین، ژنان كە شتێكیكیان ویست،لەسەرخۆ بەدەستی دەهێنێت، ئەمرۆ داوای دەكەن، بەیانی داواكارییەكە دیسان دووبارە دەكاتەوە، سێ بەیانی .... تا بەو شێوەیە هەموو ژیانی پیاو لەداواكردندا تێدەپەڕێنێت، زۆر بە ئارامی و هێمنی ژیانی پیاو پڕ دەكات لە بەدواداچوونی داواكارییەكان، مێشكی پیاو ناتوانێت بەرگەی ئەو شتە بگرێت كە هەمیشە لێی داوا دەكرێت، واتە بەرگەی دووبارەكردنەوەی وتەكان ناگرێت، بەڵام ژنان زۆرجار لەسەر دووبارەكردنەوەی حەكایەتەكان، لەسەر داڕشتنەوە دەژین، بەڵام پیاو لەسەر كۆی فیكرەكانی وتنێك دەژی، گەورەترین و بەهێزترین پیاوەكانی دونیا، هێمنترین و ئارامترین پیاوەكانی جیهان بە دووبارەكردنەوەی وتە دەهێنرێنە چۆك،دەیكەیت بە بونەوەرێكی جیاوازتر لەوەی كە هەیە، بۆیە دووبارەكردنەوەی داواكاری ژنانە كە لە سنورێكی پێویستیەوە دەچێتە سنوری تێكدان و هەڵوەشاندنەوەی كەسایەتی پیاو، پیاو و خێزان دەكات بە جۆرێك لە دۆزەخ، بەیەكجاری لەزەتی تێدا خاڵی دەكاتەوە..
هەندێك لە ژنان نازانن داواكردنی بەردەوام لەزەت دەكوژێت، ژیان دەمرێنێت، پیاو بونەوەرێكی عەقڵیە ژنان عەتفی، پیاو دەروازەكانی دڵی بچوكە، ئەگەر دڵی پیاو كوژرا، نایەتەوە‌و رۆحیشی لەگەڵدا دەمرێنێت، بەڵام دڵی ژنان جۆرێكی ترە...
.ژیان وایە ئەگەر نەتوانێت لە خانوویەكی سادەدا ژیان جوان ببنییت، لە كۆشكە شاهەنشاهاكاندا ئەگەر شاژن بیت، بەهەمان شێوە ناتوانیت جوانیەكانی ژیان ببینیت، ئەگەر نەتوانیت خوارەوەی خۆت ببینت، ناتوانی لەسەرەوە ئارام بیت، ئەگەر ئەمڕۆ بە هەژاری دەوڵەمەند نەبیت، بە دەوڵەمەندیش هەر هەژاریت...
ڕەنگە ئەمرۆ بوێرم و بتوانم ئەم پارچانەی ژنان بخەمەڕوو بەڵام دوو سبەی كە چوومە ژیانی هاوسەریەوە ڕەنگە هەم نەتوانم و هەم نەوێرم...

دەربارەی ژنان (كچان)
نەسلی كام ژنانەن ماندووت دەكەن؟

بەشی پێنجەم

هەندێكجار هەڵدەكەوێت هەندێك پیاو ژن دەهێنن بە هەموو جوانیەك ڕازێنراوەتەوە، هەرچۆن تێی دەڕوانیت ناسك و هێمن و یەقین بەخشە، هەر چۆن مامەڵەی لەگەڵدا دەكەیت پڕ بە ژیان بەختەوەر و پڕ بە گەردوون ئارامت دەكاتەوە، ئەم جۆرەیان نەك لەسنوری ماڵ و خانەوادەدا، بەڵكو لەدەرەوەش شایستە دەكرێت بەڕێز و چاولێكەری، بەڵام وەك ئەوەی بەدەیان ساڵ خەریكی بنیاتنانی بینایەك بیت و لە چركە ساتێكدا بیڕمێنیت، یان خەرمانێك كە ئاگری تێبەر بدەیت، بەو شێوەیە ئەم جۆرەی ژنان لەناخەوە لە قوڵاییدا پڕە لە منەت و خودبەكارهێنان، رۆژێك دەبینت لەگەڵ پیاوەكەیدا لە دەمەتەقەیەكی ئارام و ناسكدا دەڵێت (من زۆرباشم بۆت) هەموو باشیەكانی تۆ منم، من نەبم تۆ وا دەبیت و ئاوا نابیت، هەموو باشی و چاكیەكانی پیاو لەژێر قودرەتی خۆیدا جێدەكاتەوە كە بەبێ ئەم چاكی و باشی پیاو بونی نیە و مانایەك نیە بۆ باشی و چاكیەكانی...
ئەم جۆرەیان لەچەند ڕستەیەكدا هەموو جوانیەكانی خۆی قێزەون دەكات و وایان لێ دەكات ئیتر لەزەتیان لێ نەبەیت، وایان لێ دەكات كە هەمیشە نەخۆشانە مامەڵەی لەگەڵدا بكەیت....
زۆرجار دەیان رۆڵی ترسناك و دەیان كێشەی زەبەلاح لەماڵ و خانەوادەدا هەیە، بەڵام (هەستكردن بە هاوبەشیەكی ئەبەدی لەنێوان خۆت و پیاوەكەتدا)، بەشێكی گەورەی كێشەكان دەپوكێنێتەوە، كێشەكان وا لێ دەكات لە قەبارەی گەورەوە تەرجەمە ببن بۆ قەبارەیەكی بچوك و بچوكتر

دەربارەی ژنان (كچان)
چۆن دەتوانی تەنانەت دەمارەكانی پیاوەكەشت بگەڕێیت؟

بەشی شەشەم

جاری وا هەیە پیاو ئامادەیە هەموو دونیا تێكبدات و چاكی بكاتەوە تا ئەوەی دەستخۆشی هاوسەرەكەی بەدەست بهێنێت، زۆرێك لە پیاوان هێندە تینوی دەستخۆشین، ئامادەن لەگەڵ هەموو جۆرە بونەوەرێكدا بەشەڕ بێن تا ژنەكەی دەستخۆشی لی َبكات. هاورێیان نازی پیاو زۆر سنوردار و بەرتەسكە، زۆرجار لەیەك دەستخۆشی و ماندوونەبونێكدا كۆتایی دێت، بەڵام ژنان بەپێچەوانەی پیاوان، دەبێت هەمیشە بەسەریانەوە بیت و دەستخۆشیان لی َبكەیت، (لە هەر كوێ ژنێكت بینی گەشاوە و رازاوە و بە سەلیقە بوو، ئەوە نازی زۆر و دەستخۆشی زۆری پیاوەكەیەتی وای لێ كردووە)، كە پیاو دەستی لە دەستخۆشیكردن و نازهەڵگرتن شۆرییەوە، ئیتر ژن ئەگەر شاژنیش بێت، ووردە ووردە دەپوكێتەوە و رۆح و دەماخ و عەقڵی سەردەنێتەوە، بەڵام پیاو وانییە، پیاو جۆرێكی تر مامەڵەی هەیەو جۆرێكی تر مامەڵەی دەوێت.
وادایبنێ گەڕاویتەتەوە بۆ ماڵی خۆتان ‌و دەرگای دەرەوە قوفڵ دراوە، كەواتە بۆ ئەوەی بتوانی هەموو ژوورەكان و تەواوی سەربان و هەموو باخچەكە و هەموو شوێنەكانی ماڵ بگەرێیت، تەنها پێویستت بە كلیلی دەرگاكەیە، پیاویش بەهەمان شێوە تەنها بۆ ئەوەی بتوانی ئارامی پێ بدەیت، بۆ ئەوەی هێمنی بكەیتەوە، تەنها بەخێرهاتنەوەیەك‌، یان دەستخۆشییەك یان ماندوونەبوونێكی لێ بكە، لەو سەری هیلاكەتەوە دەهێنیتەوە بۆ ئەمسەری ئارامش، بەیەك رووی خۆشی تۆ دەتوانی هەموو دەمارەكانی، هەموو ناخی بگەڕێت، هەموو رازەكانی، گشت جوانیەكانی سەر بخەیت... كاتێك ‌پیاو لەدەرەوە دەبێت، لە مامەڵە و شت كرین دەبێت، هەموو گیانی قوفڵ دەدرێت، تەنها تۆ دەتوانی بیانكەیتەوە. ئەگەر ژنان توانیان وابن، ووردە ووردە ناخی پیاو داگیر دەكەن، دەتوانن هەرەمێكی لی َدروست بكەن بە ویست و ئارەزووی خۆیان، بەڵام ئەم جۆرەی ژنان كە دەمەوێت بیكەم بە (بەشی شەشەم) بەهیچ شێوەیەك ناتوانن دەستخۆشی و ماندوو نەبن، بەخێرهاتنەوە و سوپاسكردن ئاڕاستەی پیاوەكەیان بكەن، ئەگەر چی پیاو لە ناخەوە زۆر ئازاری ئەو چەند وتەیە دەكێشیت، ئەگەر چی ئامادەیە بازار سەراولێژ بكات، دونیا وێران بكات و چاكی بكاتەوە، تەنها بۆ بەدەستهێنانی ئەو چەند وتەیە...
زۆرجار دەیان رۆڵی ترسناك و دەیان كێشەی زەبەلاح لەماڵ و خانەوادەدا هەیە، بەڵام (مامەلەَ سەرەتاییەكان‌و پێشوازی ژنان لە هاتنەوەی پیاوەكانیاندا) بەشێكی گەورەی كێشەكان دەپوكێنێتەوە، كێشەكان وا لێ دەكات لە قەبارەی گەورەوە تەرجەمە ببن بۆ قەبارەیەكی بچوك و بچوكتر

دەربارەی ژنان (كچان)
پیاوان لەكام جۆرەی ژنان دەترسن؟

بەشی حەوتەم

ئارامی لای كامیان هەبوو، ئەویان براوەترە چ پیاو چ ژن، بەڵام لەودیو گومانەوەیە كە ژنان زۆربەیان ئارامترو بەوەفاترن، لەزۆر ڕووكاری ئینسانی‌و هەستییەوە ژنان بەسەر پیاواندا زاڵ دەبن، لەزۆر شوێندا هێندە ناسكن وەك پەرەگوڵێكیان لێ دێتەوە، هەندێكجار هەندێكێكیان هێندە ناسك بیردەكەنەوە، هێندە جوان دەچنە قوڵاییەكانی رێزگرتن‌و هەستكردن بە بەرامبەر، كە هەرگیز لەناخی بەرامبەرەكەیاندا بیرناچنەوە. ژنان جیاوازتر خولقاون، بۆیە جیاوازتر دەبینین‌و دەبیستن، ئەوان تەنها ئیش لەسەر پارچەكانی ناوەوەی مرۆڤ دەكەن، ئیش لەسەر زەبزەبەكانی دڵ‌و بروسكەكانی رۆح‌و هەستە غەریبەكان دەكەن، ئەوان ئاوازدانەرو نووسەری تۆنەكانی ناوەوەی مرۆڤن، زۆر باشترو قوڵتر دەتوانن بتنووسنەوە، كامەیان سەر بە هیچ خوێندن‌و پرۆگرامێك نییە، ئەوەیان قوتابخانەیەكە هەموو گیانی پڕە لەوانەو تەعبیر...
ئەوان وەك پیاو نین، ئەوان هەمووت دەبینن‌و هەمووشت لایان دەمێنێتەوە، ژنان هه‌رگیز فڕه‌ت ناده‌نه‌ ناو مێژوه‌وه‌، به‌ڵكو هه‌میشه‌ له‌ ئێستایاندا ده‌ژیت، لەهەر كوێ هەر چیت كردو هەر چیت وت بە ژنێك، ئەوە بۆ ئەبەد هەڵتدەگرێت‌و هەمیشە لە خەیاڵدانیدا دەمێنێتەوە كە چیت كردو چیت وت، وەك پیاو نین، پیاوان تەنها كوشتن‌و بڕین، تەنها برینداركردن‌و تۆڵەسەندنەوەكان هەڵدەگرن، پیاوان ناتوانن وەفای زەمەنێكی مێژوویت بۆ بسەلمێنن، ناتوانن لەسەر حسابی پار، ئەمساڵ رێزت لێ بگرن، پیاوان تەنها تۆی یەكەم (بەدەستەواژە فرۆیدیەكەی) دەبینین، بەڵام ژنان وا نین، رۆژێك دەبینیت ژنێك پاداشتی مێژوویەكی دوورت پێ دەبەخشێتەوە...
بۆیە هەندێكجار هەندێك لەژنان ئەم هەستانە خراپ بەكاردەهێنن، لە وتوێژێكی ناكۆكدا، لە شەڕێكی بچوكی نادیاردا، دەست دەكات بە خۆیداو هەموو مێژووی پیاوەكەی، هەموو خراپیەكانی رز دەكات، بێ ئەوەی بچوكەكەشیانی لەبیربچێت، یەك یەك دەیبەخشێتەوە بەپیاوەكەی، لەیەك كاتدا دەتوانێت تەواوی ئەو بەدبەختیانەی پیاو بژمێرێت كە رۆژێك سەری لەپیاو داوەو هەرگیز نەگەڕاویشەتەوە... ئەمجۆرەیان هەندێك ترست لێی دەبێت بۆ ئەوەی زۆرجار دەستكاری نەكەیت...
بەڵام ژنان دەتوانن تەعبیرەكانی بەهەشت بگوازنەوە، ئەگەر وابكەن و وابن ئەوە قابیلی ئەوەن بۆیان بمریت...

دەربارەی ژنان (كچان)
بۆ ئاسودەی ژنان، پیاوان تەنها یەك رێگەیان لەبەردەمدایە!

بەشی هەشتەم

پیاوان تا (گەورە) دەبن تەعبیرێكی (گەورەتر) بۆ خۆیان دەدۆزنەوە، هەمیشە هەوڵدەدەن لەچركەساتێكدا بژین جیاوازو گەورەتر بن لەو ئێستایەی كە تیایدا دەژین. غرورێكی زمانەوانی‌و غرورێك لەرۆشتن‌و تەعبیری جیاواز هەموو كوڕێك دادەپۆشێت لە مێردمنداڵی‌و دوای مێردمنداڵیدا، هەمیشە پەلەیان دەبێت زووتر بگەن بەكۆتایی خۆیان، بەڵام لەژناندا ئەم یاسایە جیاوازە، كچان كە دەچنە مێردمنداڵییەوە شەرم‌و ترس‌و قەلەقی دایاندەگرێت، هەڵهاتن‌و خۆشاردنەوە دەبێت بە پیشەیان، ئەمە پەیوەندی بە كۆمەڵگا‌و پەروەردەی كۆمەڵگاوە نییە، یاسایەكە لەهەموو جیهاندا كاردەكات، پەیوەندی بە كچان‌و بونیادی ئەوانەوە هەیە, چونكە ئەوان هەمیشە لەپاكێتییەكی منداڵییدا دەژین، دەیانەوێت وابن‌و واش بلاوێنەوە، لەكاتی گەیشتن بە 11 -12 ساڵی كچان زیاتر هەست بەو مەترسیە دەكەن كە منداڵییەكەیان لەدەست دەدەن، هەروەها لەوەش دەكەون كە وەك منداڵ سەیر بكرێن، لەبەرئەوە هەمیشە كچانی كۆمەڵگای ئێمە لەو تەمەنەوە بەیەكجاری لە منداڵی ڕووتدەكرێنەوەو هەستیان پێ ناكرێت كە منداڵی هەمیشە بەشێكە لەوان، ڕەگێكی گەورەی منداڵی لەگەڵ هەموو ژنێكدا تا كۆتایی دەچێت، (منداڵی وەك بیركردنەوەو وەك بیروبۆچوون نە، وەك هەڵسوكەوت‌و مامەڵە نە، بەڵكو وەك پاكێتی وەك ناسكی وەك بینین، وەك لاوانەوەو ئاگالێبوونی، وەك نازو ئاگاداربوونی)
لەڕاستیدا هونەرو گەورەیی هەر پیاوێك لەوێدا دەردەكەوێت چۆن بتوانێت منداڵی ژن بپارێزێت، بتوانێت‌و بزانێت منداڵیەكی ئەبەدی لەناوەوە ژن دەژێنێت، هەر كات دەستت بردو ئەو منداڵیەت تێكدا، ئەوە ژن لە بونەوەرێكی ئینسانییەوە دەكەیت بە شتێكی تر جگە لەمرۆڤ، بەبڕوای من پیاوانی كۆمەڵگای ئێمە ناتوانن یاری لەگەڵ منداڵدا بكەن، بۆیە ناتوانن ژنان بەختەوەر بكەن، ناتوانن رێز لە رۆح‌و جوانیەكانی منداڵ بگرن، بۆیە ناشتوانن هەست‌و ئینسانیەتی ژنان رابگرن‌و لێیان تێبگەن...
تەنها كەرەستەی بەختەوەری ژنانیش لەو خاڵەدایە هەمیشە لەئاستێكی ناسك‌و رۆحێكی منداڵانەدا خۆیان بهێڵنەوە، لەهەر كوێدا تەعبیرێكیتریان بۆخۆیان داڕشت، لەوێدا لەخۆی‌و بونیادی خۆی دوور دەكەوێتەوە، ژنانی كۆمەڵگای ئێمە بەشێكی گەورەیان دەیانەوت وابن، دەیانەوێت وەك پیاو، وەك رۆحێكی زبری پیر بژین.
دەربارەی ژنان (كچان)

به‌شی نۆیه‌م و كۆتایی

جیاوازی ژنان له‌ ده‌ره‌وه‌ و ناوه‌وه‌ی ماڵدا

ژنان به‌بێ ئه‌وه‌ی خۆیان بیانەوێت، بەبێ ئاگاداری خۆیان دەموچاو و چوارچێوەیەكی منداڵی دایگرتوون، جۆرێك لەناسكی ئەوانی تەنیوە كە تا كۆتاییەكانی تەمەنیشیان هەر لەگەڵیان دەبێت، بەو مانایەی لەهەر كوێ هەر كامیان دەبینیت بەشێوەیەك لەشێوەكان لەڕووخساریدا، لەدەروازەیەكی دەموچاویدا، لەپاكێتێ بینین‌و چاوەكانی، یان ڕوومەتەكانی یان ناسكی پێستی یان كه‌وانه‌‌و ئه‌ملاو لای لوت‌و ده‌می، یان له‌هه‌ر شوێنێكی تری ڕووخسارییه‌وه‌ ده‌چێته‌وه‌ ناو منداڵی، جۆرێك له‌پێناسه‌ به‌خۆی ده‌دات كه‌ ناتوانی له‌منداڵیدا نه‌یبینیه‌وه‌، (به‌شی پێشوو باسمان كرد كه جۆرێك له‌‌منداڵی له‌ناوخۆی هه‌موو ژنێكدا هه‌یه‌، به‌هه‌مان شێوه‌ له‌سه‌ر ڕووخسارو له‌ له‌شولاریدا هه‌مان شت هه‌یه‌)، به‌بێ ته‌صه‌نوع‌و دروستكردنی له‌ئه‌نقه‌ست ئه‌م ڕووخساره‌ به‌یان ده‌بێت بۆ ئه‌وانی تر، به‌ڵام زۆرجار هه‌ندێك له‌ژنان (كچان) ده‌ستكاری ئه‌م دیوه‌ منداڵییه‌ ده‌كه‌ن‌و هێنده‌ی تر خۆیان به‌ر شه‌پۆله‌كانی ناسكبوونه‌وه‌و خۆبچوككردنه‌وه‌ ده‌سپێرن، كه‌ دواجار ئه‌مه‌ له‌جیاتی ئه‌وه‌ی جوان‌و ڕازه‌وه‌یان بكات، ناشیرین‌و بێزاوییان ده‌كات، من نامه‌وێت ئیش له‌سه‌ر كۆی ئه‌و كچانه‌ بكه‌م كه‌ له‌ بازاڕدا، له‌ شاقه‌مه‌ قه‌ره‌باڵغه‌كاندا بێ ئه‌ندازه‌ ده‌ستكاری رۆشتن‌و جلوبه‌رگ‌و ئاماژه‌كانی چاو و ڕوومه‌ته‌كان‌و برۆكانی خۆیان ده‌كه‌ن، چونكه‌ ده‌ستكاری كچان بۆ خۆیان به‌ده‌یان به‌شی تری ده‌وێت، چونكه‌ ئه‌وان زیاترو قوڵتر له‌گه‌ڵ ته‌صه‌نوع‌و خۆده‌ستكاریكردندا ده‌ژین...
به‌ڵام ده‌مه‌وێت باس له‌و جیاوازییه‌ گه‌وره‌ بكه‌م كه‌ ژنێك خاوه‌نی ماڵ‌و هاوسه‌ری خۆیه‌تی، به‌ڵام له‌نێوان ژینگه‌ی ماڵ‌و ژینگه‌ی ده‌ره‌وه‌ی ماڵدا دووجۆر كه‌سایه‌تی به‌خۆی ده‌به‌خشێت، له‌ جۆری یه‌كه‌مدا كه‌ له‌ماڵه‌وه‌یه‌ بی َئه‌ندازه‌ مۆن‌و داخراوه‌، یان بێ ئه‌ندازه‌ بوێژ‌و ناشیرین، بێ ئه‌ندازه‌ ئیش له‌سه‌ر بچوكترین خاڵ ده‌كات‌و هه‌موو ماسولكه‌كانی ده‌موچاوی ده‌هێنێته‌ ناوچاوییه‌وه‌، ده‌یهێنێته‌ سه‌ر ده‌م‌و ڕووخساری‌و به‌شێوه‌یه‌ك ده‌ڵێت‌و ده‌دوێت، زۆۆر دوور له‌و منداڵیه‌ی كه‌ ژنان‌و كچان له‌بنه‌ڕه‌تدا خاوه‌نینی، به‌ڵام له‌ده‌ره‌وه‌ی ماڵدا به‌جۆرێكی تر خۆیان پیشان ده‌ده‌ن، بێ ئه‌ندازه‌ رووخۆش‌و قسه‌خۆش‌و كراوه‌، بێ ئه‌ندازه‌ هێمن‌و نه‌رمونیان، كه‌ كۆی وزه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی له‌ احترام‌و بێده‌نگی‌و خۆجوانكردندا به‌كارده‌هێنێت، كه‌ تیایدا به‌هیچ شێوه‌یه‌ك ئاسه‌واری بێزاری‌و گرژی له‌ڕووخساریدا نادۆزیته‌وه‌، به‌جۆرێك ده‌بێت كه‌ ڕاسته‌وخۆ ئیش له‌سه‌ر ئه‌و به‌شه‌ی منداڵی ده‌كات كه‌ له‌ئه‌زه‌له‌وه‌ خودا پێی به‌خشێوه‌، ئه‌م جۆره‌یان هه‌موو ڕق‌و قینه‌كانی، كۆی ماسولكه‌ گرژه‌كانی وه‌ك وزه‌یه‌كی تر هه‌ڵده‌گرێت‌و ئه‌مجاره‌ له‌ماڵدا به‌ركاریان ده‌هێنێته‌وە، هه‌ر له‌ ده‌سپێكی گه‌ڕانه‌وه‌ی بۆ ماله‌وه‌، هه‌ر له‌ داخستنی ده‌رگای ده‌ره‌وه‌ به‌ توندی ده‌ست پێ ده‌كات، تا خۆنه‌گۆڕین‌و تا ده‌ربڕینه‌‌ بێزاركه‌ره‌كانی، به‌شێوه‌یه‌ك ده‌گه‌رێته‌وه‌ بۆ ماڵه‌وه‌ وه‌ك ئه‌وه‌ی بۆ یه‌كه‌مجار له‌ژیانیدا پیاوێكی كوشتبێت ئێستا له‌ ناو بێزارییه‌كی گه‌وره‌دا ده‌یه‌وێت بیشارێته‌وه‌...
ئه‌م جۆره‌ی ژنان له‌ده‌ره‌وه‌ خۆی ده‌چه‌پێنێت (كپت)و له ماڵه‌وه‌ خۆی خاڵی ده‌كاته‌وه‌، بێده‌نگییه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی‌ ده‌بن به‌ وزه‌ بۆ شه‌ڕه‌كانی ماڵه‌وه‌، لهده‌ره‌وه‌ رۆڵی شه‌رمنێك یان بێ ده‌نگێك ده‌بینێت، به‌ڵام له‌ماڵه‌وه‌ ڕاسته‌وخۆ پێچه‌وانه‌ ده‌بێته‌وه‌..

سۆپاس بۆ هەموو خوێنەرێك، بەتایبەت ژنان و كچان، هیچ كەسێك نییە كێشەی نەبێت، بەڵام هەتا بتوانین كێشەكان بنەبڕ بكەین ئارامتر و هێمنتر دەژین، تا ئەوەی بكەوینە ژێرییانەوە و بەیەكجاری ملیان بۆ بدەین، ئەمانەی كە وتم تەصەور و دنیابینی من نییە بۆ ژنان كە بەو شێوەیەن، بەڵكو ژنان بەشێكن لە بەهەش، رووی بەرجەستەی رۆحن، ئەگەر بتوانن ئەم یەك دوو تێبینیەش ڕچاو بكەن، ئەوە ئارامتر و هێمن تر دەبن، ئەگەر كرا لە دواتردا لەسەر پیاوان دەنووسم، كە رەنگە پیاوان زۆرتریان بوێت...