شیکاریەکی  مێژووی وفیکری وسیاسی یە  لە مەڕ ووڵاتی سووریا و داگیرکردنی لەلایەن فەرەنساو نوصەیریەکان و بەعسیەکان..


پێش دەست..
لەڕاستیدا شام شیرینە جێگا و مەنزڵگای خەڵکی ئیماندارە، پێغەمبەر(صلی اللە علیە وسلم) لە زۆر جێگادا باسی کردوە و گرنگی پێداوە.. لە فەرمودەیەکدا دەفەرموێت ئەلبانی فەرمودەکەی بە ڕاست داناوە..
(يا أيها الناس ، توشكون أن تكونوا أجنادا مجندة ، جند بالشام ، وجند بالعراق ، وجند باليمن فقال ابن حوالة : يا رسول الله ! إن أدركني ذلك الزمان فاختر لي قال : إني أختار لك الشام ، فإن خيرة المسلمين ، وصفوة الله من بلاده ، يجتبي إليها صفوته من خلقه . فمن أبى فليلحق بيمنه ، وليسق من غدره ، فإن الله قد تكفل لي بالشام وأهله)
خەڵکینە کاتێك دێت کە سەربازانێك و موجاهیدانێك بەڕێدەکەون بۆ  شام و عێراق و یەمەن. ئیبن و  حوالە هاوەڵێکی بەڕێزیان بوو، لە پێغەمبەر (صلی اللە  علیە وسلم)ی پرسی ئەی  پێغەمبەری خوا(صلی اللە  علیە وسلم) ئەگەر ئەو کات و سەردەمە نەم توانی فریای  هەر سێ ووڵاتەکە بکەوم کامیان لە پێشترە بۆی بڕۆم؟
سەروەرمان (صلی اللە  علیە وسلم) فەرمووی:  شام هەڵبژێرە، چونکە  باشترین  موسڵمان لە و جێگایەدا نیشتەجێن، هەڵبژاردەی خوای گەورەیە ئەو جێگایە خوای گەورە باشترین موسڵمانیشی تێدا نیشتەجی کردوە، ئەگەر نەتوانی بڕۆیتە شام بڕۆن بەرەو یەمەن ئینجا بۆ عێراق، خوای گەورە خۆی خەڵکی شام دەپارێزێت.
پێدەچێت هەندێك ئەم پرسیارە بە مێشکیدا بێت بڵێن چۆن خوای گەورە  ئەو جێگایە دەپارێزیت لە کاتێکدا بەشار ئەسەدی تاوانبار ٦٠ هەزار کەسی لە سوریا شەهید کرد؟
ئەی ئەوە نیە خراپترین خەڵکی تێدایەو نمونەکەی بەشار ئەسەدو باوکی و دارو دەستەکەیەتی  کە ناسراون بە عەلەویەکان؟
 لە ڕاستیدا سەروەر و  نوری چاومان پێغەمبەر (صلی اللە  علیە وسلم) بە گشتی باس دەکات،  چونکە شام تەنها  بە سوریا ناوترێت بەڵکو پێکهاتوە لە چوار دەوڵەتی ئێستا، واتا سوریا، لوبنان، فەڵەستین، ئوردون، بەگشتی خەڵکی ئیماندارو باشی تێدایە.
شاری مەککە و مەدینە کە باشترین جێگای سەر رووی زەوین ئەبو جەهل و ئەبو لەهەب و..تاد لەوێدا دەژیان لەناو حەرەمدا خەڵکاین دەکوشت و ئازاریان  ئەدان مەدینەش پڕ بوو لە جولەکەو نمونەی عەبدوڵڵای کوڕی سەلول، بەڵام لێرەدا وەك ئاماژەم پێداوە مەبەست بە گشتی خەڵکی شامە کەخەڵکانێکی بەڕێزو دیندارو باشن.
ئەو خەڵکەشی کە شەهید بوون ئەوا ئەوپەری بەرز بوونەوەیە بۆلای خوای گەورە پلەی شەهیدی بووە بە نسیبیان، هەموو شۆڕش و بەرخودانێك پێویستی بە گیان فیدایی  هەیە، ئەویش بۆ خۆی سەربەرزی ئەو گەلە نیشان ئەدات.
شام:- کۆکراوەی چەند خاکێکە لەیەك هەرێمدا، ئەم ناوچەیە بە درێژای مێژووی لە سەردەمی پێغەمبەرەوە (صلی اللە علیە وسلم) و فەتحی کردنی  لەسەردەمی عومەرەوە (رضی اللە عنە) هەر پێكهاتوە لە ئەو چوار دەوڵەتە کە ئاماژەم پێداوە، بەڵام داگیرکەری ئیستبدادی و هاتنی بۆ ناو ماڵی موسڵمانان یەكەم کاریان ئەوە بوو کە دابەشیان بکەن بۆ ئەوەی هەرگیز یەك نەگرنەوە، چونکە دەزانن بە یەکبوونی موسڵمانان ئەوا بە فویەک بە سایەقی شینی کاڵدا دەچن.
دەست پێك..
فەرەنسا و بەریتانیا هەردوکیان  وەك کێك ئەو ووڵاتەیان دابەش کرد بەسەر سێ پارچەدا لەسەرەتادا..
یەكەم : فەڵەستین کە بەر بەریتانیا کەوت
دووەم: ئوردون بەهەمانشێوە بەریتانیا بردی
سێیەم:  سوریا بەر فەرەنسا کەوت
لێرەدا من باسکەم لەسەر سوریایە، فەرەنسای داگیرکەر بەوەشەوە نەوەستا کە شامیان دابەش کرد زۆرینەی خاکی شام بەر فەرەنسا کەوت، ئەویش سوریای کرد بە شەش بەشەوە..
لە ساڵی (١٩١٩)ی زاینی، سوریای کرد بە شەش بەشەوە لەسەر بنەمایی مەزهەب و ناوچە
یەکەم و دووەم: دیمەشق و حەڵەب لە یەک جیاکرانەوە.
سێیەم: لوبنانیان بە تەواوەتی جیاکردەوە.
چوارەم: ئەسکەندەرونە، بەدیاری درایە مستەفا کەمال ئەتاتورك چونکە پارێزەری عەلمانیەت بوو و بۆی چەسپاندن.
لەناو ئەم چواربەشەدا دوو بەشی تریان جیاکردوە ئەوانیش بەشی
پێنجەم و شەشەم: نوصەیریەکان، دوورزیەکان، ناوچەکانیان ناونرا بە (جبل نصیر) شاخی نوصەیر و (جبل دورز) شاخی دوورزەکان.
ئەم هەموو پارچەپارچەیە بۆ؟
ئینگلیز قسەیەکی هەیەدەڵێت: (فرق تسود) واتا تەفرەقەیان تێبخە قیادەیان دەکەیت و دەبیتە سەرکردەیان!
یەکێك لەسەرکردەکانی فەرەنسا بە ناوی (جۆو)  لەسوریا چووە سەر قەبری سەلاحەین  بە لوت بەرزیەکەوە ووتی(عدنا یا صلاح الدین) واتا وا گەڕاینەوە ئەی سەلاحەدین، چونکە ئەوان ئەیانەوێت لەوناوچانەدا هەمیشە بوونیان هەبێت ئەم ململانێیە کۆتای نایەت تا رۆژی قیامەت، کە بریتیە لە ململانیی کوفرو ئیمان.
ئیتر بۆ ئەوەی جێ پێی خۆی بەهێز بکات فەرەنسا  دەیەوێت بزانێت کێ هاوکاری دەکات  کێ مەسینەهەڵگرو سەرشۆڕی دەبێت لە ناوچەکەدا، هەرگیزاو هەرگیز نابینیت لە مێژوودا ئەهلی سوننەت و جەماعە پشتگیری داگیرکەرانیان کردبێت بۆیە هەمیشە لێیاندراوە بۆ سەرفرازو دینداری و پاراستنی کەرامەتیان جیهادیان کردوە و شەهیدیان داوە، فەرەنسا لە هەردوو جێگاکەدا دوو تایفەی دۆزیەوە کە زۆر باشن بۆ ئەوەی هاوکاریان بکات  لە لوبنان شیعە دوورزیەکان و ئیمامیەکان، لە سوریاش نوصەیریەکان، لە ڕێگای پیاوێکەوە کە ناوی سلێمان ئەسەد بوو باپیری ئەم بەشار ئەسەدی تاوانبارەی کە ئێستا لەسەر دەسەڵاتە ئیمزای کرد  بۆ فەرەنسا کە لەو ووڵاتەدا بمێننەوە بە هەموو شێوەیەك هاوکاریان دەکات لە رووی چاو ساغی و ئیداریو کاری سیخوڕی بۆ دوژمن!..
لە ماوەی رابوردودا نوێنەری سوریا بە ناوی "بەشار جەعفەر" لە نەتەوەیەکگرتوەکاندا باسی داگیرکەری فەرەنسای کرد،  لە وەڵامدا نوێنەری فەرەنسا وەزیری دەرەوەی ئەو وڵاتە کە بە بەڵگەوە کەناڵەکانی راگەیاندن بڵاویان کردوە دەڵێت: وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی فه‌ره‌نسا "لۆرانس فابۆس" ته‌ئکیدی خیانه‌تی باپیره‌ گه‌وره‌ی ئه‌سه‌دی کرده‌وه‌ به‌ پێی به‌ڵگه‌نامه‌یه‌کی زه‌مانی ئیستیعماری فه‌ره‌نسی له‌ ناوچه‌ی ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستدا..

ئه‌م ووته‌یه‌ نوێنه‌ری سووریای ڕووزه‌رد کرد کاتێك که‌ نوێنه‌ری فه‌ڕه‌نسی ”لۆرانس فابۆس” پێی ووت که‌ باپیره‌ گه‌وره‌ی سه‌رۆکه‌که‌ی ئێستات له ‌نامه‌یه‌کدا به‌نهێنی داوای له‌ هێزه‌کانی فه‌ره‌نسا کردووه‌ که‌ کۆتایی به‌ ئینتیدابی فه‌ره‌نسی واتا داگیکردن نه‌هێنن و سه‌ربه‌خۆیی نه‌درێته‌ دانیشتوانی سووریا (مەبەست پێی سونیەکانە) له‌به‌رئه‌وه‌ی ئه‌مان خێڵێكی جیاوازن "نوصەیرین" له‌ سووریه‌کان و موسوڵمانان ده‌ست ده‌که‌ن بە‌ قڕکردنی خێڵه‌که‌مان و به‌پێی نامه‌که‌ دەڵێت هه‌روه‌کو چۆن ده‌ستدرێژیان کرده‌ سه‌ر جوله‌کەی‌ هێمن و بێ دیفاعه‌کان و ژن و مناڵیان ده‌کوژن و قڕیان ده‌که‌ن له‌ پاشه‌ڕۆژدا ئێمەش والێدەکەن.

ئه‌مه ووتەکانی نوێنه‌ری فه‌ره‌نسا بوو لە ڕێکخراوی نەتەوەیەکگرتووەکان.. لە هەمانکاتدا جەختی لەسەر ئەوە کردەوە ئه‌گه‌ر نوێنه‌ری له‌ ئه‌نجومه‌نی نه‌ته‌وه‌ یه‌کگرتووه‌کان سوورە لەسەر ئەوەی کە وانیە،  ئارەزووی بێت کۆپیه‌کی ئه‌و نامه‌ی پێده‌ده‌ین که ‌له‌ ئه‌رشیفی وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی فه‌ره‌نسادا هه‌ڵگیراوه‌.
ئەمە ووتەی باپیری بەشار ئەسەدە لەسەرەتای داگیر کردنی فەرەنساوە، لە پاش ئەوەی کە سوریا ئازادکرا لە دەست داگیرکەری فەرەنسا چی روویدا لە ساڵی (١٩٤٦)ی زاینیدا ؟
لەدوای ئەوەی بڵێسەی شۆڕش لە زۆربەی ووڵاتانی ئیسلامی جۆشو خرۆشی سەند سوریا لە ساڵی (١٩٤٦)ی زاینیدا بەتەواوەتی  لەدەست داگیرکەری فەرەنسی ئازاد بوو، لەدوای ئەوە بەیەك ساڵ واتا (١٩٤٧)ی زاینیدا لەڕێگای فەرەنساو روسیاوە حیزبێکیان دروستکرد، کە زۆربەی عەلمانی و مەسیحی و شیعەکان دەستیان هەبوو لە دروستکردنی ئەم حیزبە ئەم سێ گروپە پێکهاتەی بوون، پاشان فاشیزمە عەرەبەکان ئەوانەی کە خەریکی عروبە چێتی بوون بە گشتی، لەوانە(میشێل ئەفلەق، سەلاح بیطار، زکی ئورسوارس) پارتی ژیانەوەی عەرەبی ئیشتراکیان دروستکرد  کە ناسراوە بە (حیزبی بەعسی عەرەبی ئیشتراکی)..
لە ٨ شوباتی  ساڵی (١٩٦٣)ی زاینیدا ئەم حیزبە لە عێراق توانی کودەتایەکی سەربازی بکات بە سەر عەبدولکەریم قاسمدا و بێتە سەر دەسەڵات، تا کۆتاییەکەی بە صدام حسین لەناو چوو..
بەمانگێك دوای ئەو شۆڕشی بەعسیەکان لە ٨ مارسی هەمان ساڵدا سوریا کودەتایەکی سەربازی کردو  توانییان بینە سەر دەسەڵات  سەلاح بیطار بووە سەرۆك وەزیران تا ساڵی (١٩٦٦)زاینی، پاشان " ئەمین حافز" بووە سەرۆکی ئەو ووڵاتە، دوای ئەوە "نورەدین ئەتاسی" دەسەڵاتی لە سوریادا گرتە دەست واتا لە ساڵی (١٩٦٦) زاینی تا (١٩٧٠)زاینی لە حوکومەتەکەی  نورەدین ئەتاسیدا "حافز ئەسەد" وەزیری بەرگری بوو (وزیر دیفاع) لە  کودەتایەکدا بەسەر نورەدین ئەتاسی بووە سەرۆك  کۆمار لە ساڵی (١٩٧٠)زاینی تا ساڵی(١٩٩٩)زاینی پاشان کوڕەکەی خۆی کردە سەرۆك کۆمار لە دوای مردنی (١٩٩٩)زاینی تا(٢٠١٣)زاینی.

حیزبی بەعسی عەلمانی حیزبێکی کافری بێباوەڕ بوون ..
شەفیق کەمال یەکێکە لە بیرمەندەکانی حیزبی بەعس بزانە چۆن لە شیعرێکدا  بیرو باوەڕی خۆیان بۆ ئەندامانی بەعسی دەخاتە روو..
دەڵێت: امنت ببعثا ربا لا شریك لە،   وبعروبة دین لا مثل لە
واتا ئیمانم هێناوە  بە حیزبی بەعس کەبێجگە حیزبی بەعس هیچ خوایەکی تر نیە،  بڕوام بە ئەوەی هەیە هیچ ئاینێك نیە بێجگە ئاینی عەرەبچێتی هاوشێوەشی نیە.
هیچکام لە بەعسیەکان بڕوایان بە خوا و بە زیندووبونەوە نیە، هەڵەبەت ئەوانەی کە دامەزرێنەرو بیرمەندو کادێری ناوەندی ئەو حیزبە بوون، چونکە لە بەرنامەو پەیروپرۆگرامەکەیاندا وایە و لەسەر ئەوە پەروەردەکراون.
بەڵام بەعسی سوریا دوو کوفری گەورەیان هەیە..
یەکەم: بەعسین
دووەم : نوصەیرین
لە باسەکەدا ئاماژەمانداوە بەوەی  کە فەرەنسا لە ڕێگای باپیری بەشارەوە دەستی خستەناو ووڵاتی سوریا هەر لەو سەردەمەوە روسیا و فەرەنسا هاوکاری نوصەیریەکانن بۆ ئەوەی بێنە پێشەوە، چونکە ئەوانیش بە درێژای مێژووی خۆیان نۆکەری روسیا و فەرەنسا بوون، فەرەنسا بۆ ئەوەی ناوی نوصەیری لێبکاتەوە هات ناوێکی بۆ داتاشین بەناوی عەلەویەکان.
واتا ناوی عەلەوی ناوێکی نوێیە هەموو ٦٠ بۆ ٧٠ ساڵە ئەم ووشەیە بەرگوێی خەڵکی دەکەوێت، پێشتر ناوێك نەبوە بەناوی عەلەوی لە مێژوودا نابینرێت، تەنها لە دوای ئەوەی کە فەرەنسا ئەم ناوەی دانا بۆ ئەو تایفەیە بۆ ئەوەی لای خەڵکی پیرۆزیان بکات و حەقیقەتی بنەچەی خۆیان بشارنەوە لە خەڵکی..
زۆرێك لە خەڵکی سوریا نازانێت نوصەیرەکان کێن و چین و بۆچی هەوڵ ئەدەن، بەدرێژانی مێژووی ئیسلام هەموو عولەمایانی ئەم ئیسلامە ئەم کۆمەڵەیان بە کافر داناوە لە ئاینی ئیسلام کردویانەتە دەرەوە، واتا لای خەڵکانێك وایە کە ئەمە بۆ خۆی هاوشێوەی  مەزهەبێکی ئیسلامیە هەر لە چوارچێوەی  ئیسلامدا ماوەتەوە، بەڵام لە راستیدا هیچ فڕی بەسەر ئیسلامەوە نەماوە ئەوانیش بڕوایان بە ئیسلام نیە.
 کەواتە بۆ سەلماندی ئەم ووتەیمان کە دەڵێن کافرن وهیچ پەیوەندیان بە ئیسلامەوە نیە دەبێت بگەڕێینەوە بۆ  مێژوو، بۆ کاتی دورست بوونیان  و ئەوەی کە دروستی کردن، لەگەڵ خۆمدا ئەتان گەڕێنمەوە بۆ ساڵی (٢٦٠) كۆچی کە ئەم کۆمەڵە سەرلێشیواوەی تێدا دروست بوون.

نوصەیریەکان کەئێستا ناسراون بە عەلەویەکان کێن؟

ئەوکەسەی کە ئەم  بیرو هزرەی  دامەزراند ناوی "أبو شعيب محمد بن نصير البصري النميري" لە ساڵی(٢٦٠)كۆچی دامەزراوە بەناوی ئەوەوە ناونرا نوصەیریەکان.. ئەم کەسە  تاوانبارترین کەسە لە سەر رووی زەوی  ئەم بیرو باوەڕە لە شاری "حەلەب" لە سوریا دامەزرا. پاشان بڵاویان کردەوە بە جیهانی ئیسلامیدا دوو کەسی سەرەکی بوون کە یەکێکیان لە میسر بەناوی"أبو محمد عبد الله بن محمد الجنان الجنبلاني"(٢٣٥-٢٨٧)كۆچی ئەوتریشیان لەشاری بەغداد بەناوی "علي الجسري" (٢٣٠)كۆچی لە دایك بووە.
 لە میسر بانگەشەی نوصەیری لە ناو دەوڵەتی عوبەیدیەکاندا پەرەی سەند تا دامەزراندنی دەوڵەتی حەمدانی لە حەڵەب و موسڵ،  سەنتەری ئەم بیروباوەڕە لە شاری حەڵەب سەرچاوەی گرتبوو تا دوایی گوازرایەوە بۆ  شاری "لازقیە" لە سوریای ئێستادا.
 بیروباوەڕی نوصەیریەکان بەمشێوەیە دامەزراوە..
بروایان بە حلول و تنسیخ هەیە..
حلول:- بریتیە لە تێکەڵ بوونی  ڕۆحی  ئیمامەکانیان بە خوا، وە تێکەڵبوونی خوا لەگەڵ جەستەی ئیمامەکانیان، واتە: (خواو ئیمام بەیەکەوە حوکمی سەرزەوی دەکەن)؛ بۆیە پێیان وابوو کە ئیمام ئولوهیەتی خودای تێدایە.
 (تنسیخ) واتە: (ئیمامەکانیان نامرن، ڕۆحەکانیان لە جەستەی تردا دێنەوە سەر زەوی و بەزیندویەتی دەمێننەوە)، بەگشتی پێیان وایە ئیمامەکانیان لە دوای مردنیان دەگەڕێنەوە بۆ دنیاو بە هەمیشەیی دەمێننەوە هیچ بڕوایەکیان بە قیامەت نیە، ئەوەی کە پێ دەوترێت زیندوو بونەوە لە ژیانی قیامەتە لای نوصەیریەکان هیچ بنەمایەکی نیە و بە راستی نازانن، هەموو رۆحی مرۆڤەکانیش لە گیانلەبەری تردا  دێنەوە ژیان لەسەر زەوەیدا ئەگەر کەسانی پاك بن ئەوا لە گیانلەبەرە  جوان و پاکەکان  دێنەوە سەر  زەوەی وەك پەپولەو ئاسك و چۆلەکە.. تاد، بەڵام ئەگەر  خراپ بوون ئەوا وەك قالۆنچەو مشك و کرم  دێنەوە سەر زەوەی.
ئەم بیرە لە دوای زەمەنێکەوە دادەمەزرێت کە لە مێژوودا ناونراوە بە (حیرة الشیعە) لە دوای مردنی "حەسەن عەسکری" کە منداڵێکی بە جێهیشت لە دوای خۆی بە ناوی محمد کوڕی حەسەنی عەسکری لە لای شیعەکان ناسراوە بە "موحمەدی مەهدی" بە نەخۆشی  کۆچی دوای کرد، ئیتر هیچ ئیمامێکیان نەما لەناویاندا لە ساڵی (٢٦٠)كۆچی بۆ ئەوەی بزوتنەوەکەی بەردەوام بێت بۆ دەسەڵات دژی عەباسی و ئەمەویەکان. ئەم بزوتنەوەیە سەرەتا هیچ  سەرچاوەیەکی لە بیروباوەڕی نەبوو تەنها بزوتنەوەیەکی شۆڕشگێری بوو بۆ دەسەڵات هەوڵی ئەداو بەناوی  بنەماڵەی پێغەمبەرەوە(صلی علیە وسلم) دەسەڵات وەربگرێت، ئیتر لەو سەردەمەوە چەند بیروباوەڕێك بڵاوکرایەوە کە گوایە محمد کوڕی حەسەن عەسکەری ناسراو بە مەهدی، چۆتە شاخێك لە "سەماڕا"و دوایی  خۆی کردوە بە سەردابێکدا. ئیتر لەو سەردەمەوە لەو سەردابەدا دەژی تا ئێستا، وا بڵاوکرایەوە کە چوار کەس دەچن تشریع و ئامۆژگاری لەم ئیمامە وەردەگرن کە ڕاستەخۆ  شیعە لەلایەن ئەوەوە ئاراستە دەکرێن مەهدیش راستەوخۆ لەلایەن خواوە وەحی بۆ دێت، ئەو چوار کەسە ناسراون بە  " باب المهدی" واتا دەرگاکانی مەهدی یاخود  بە "سفیر المهدی" واتا سەفیرەکانی مەهدی بۆ خەڵکی..
ئەم بیرە بڵاوبویەوە لەناو شیعەدا بەگشتی، بەڵام  لەدوای ئەوەی  کە محمد نوصەیری ئەم بیرەی گۆڕی  وای بڵاوکردەوە کە ئەو بۆ خۆی بە تەنها  لەگەڵ مەهدی قسە دەکات و هیچ سەفیر و  دەرگایەکی نیە بێجگە محمدی نوصەیری، پاشان بەوەشەوە نەوەستا  محمدی مەهدی کردە خوا و خۆشی کردە نێدراوی ئەو کە گوایە پێغەمبەرە، پاشان زیاتر  ئەم بیرە خورافیەی نوسیەوە بە ناوی ئەوەی کە  عەلی کوڕی ئەبوتالیب خوایەو محمدی پێغەمبەری ناردۆتە سەر زەوەی، نوصەیریەکان کە ئێستا ناسراون بە عەلەوەی پاشان وایان بڵاوکردەوە کە  سەلمانی فارسیش خوایە؛ چونکە دەبێت بنەمایی ئەم بیرە بگەڕێتەوە بۆ بنەماڵەی فارسەکان لە ڕێگای " أبو محمد عبد الله بن محمد الجنان الجنبلاني " کە بۆ خۆی فارسە بە  راهیبی فارسی ناسراوە چووە میسرو ئەم بیرەی لە هاوڕێکەیەوە بڵاو کردەوە محمدی نوصەیری، دوای ئەوەی کە بڵاویان کردەوە عەلی خوایە پاشان خوایەتی داوە بە سەلمانی فارسی، دوای ئەوە سەلمانیش پێنج خوای تری دروست کردوە بۆ ئەوەی کاروباری ئیداری ئەم کەون و  بوونە بەڕێوەبەرن بە ناوی ..
یەکەم: مقدادی کوڕی ئەسوەد: کە ئەمیان خوای هەورە بروسکەیە باران و بەفرو روبارو ..تاد.
دووەم: ئەوبو زەری غیفاری: خوای رۆژو ئاسمان ئەستێرەکانە کە دەبێت بیانسوڕێنتەوە ئاگاداری ئەم کەونە بێت
سێیەم: عەبدوڵای کوڕی رەواحە: ئەمیان خوای با و رۆح کێشانە بۆ ئەم کارە دانراوە لە لایەن سەلمانەوە..!
چوارەم: عوسمانی کوڕی مەعزوم: ئەمیش  سەرماو گەرماو نەخۆشی مرۆڤەکانی بەدەستە.
پێنجەم: قەنبەری کوری کادان: ئەمیش رۆح کێشان و خستنەوەی روحی مرۆڤەکان  بە گینلەبەرانی تر وەك تنسیخ لەسەرەوە باسمان کرد.

بە گشتی پێیانوایە هەموو سەرکردەیەكیان  تێکڵاوە بە رۆحی خوا-- خوا تێکەڵ بە سەرکردەکانیان دەبێت، بۆیە عەلەویەکان لە سوریا  سوجدەیان  بەخەڵکی دەبر بۆ بەشار ئەسەد، ئەم کارە لە رووی  ئازارو ئەشکەنجەوە(تعذیب)وە نەبووە؛ بەڵکو لە رووی بیرو باوەڕەوە بوو کە پێیان وایە بەشار ئەسەدی موجریم خوایە.
لە رووی بەندایەتیەوە بڕوایان وایە کە :-
_  غوسڵ و لەش پیسی و دەستنوێژیان نیە
_ لە نوێژدا سوجدە نابەن بەس رکوعیان هەیە، نوێژیان وەك نوێژی موسڵمانان نیە، پینج فەرزەی نوێژ واتا ( عەلی و حەسەن و حوسێن و موحسین و فاتیمە) ووشەی محسین کە باکاریدێنن رەمزە بۆ دەستنویژو غوسڵ!
_ بڕوایان بە حەج نیە ئەوەی بچێتە حەج بە کافری دەزانن پێیان وایە موشریکن و خەریکی بت پەرستین.
_ پیاوانیان رۆژو ناگرن تەنها رۆژو لەسەر ئافرەتان فەرزە.
_ شەراب لایان زۆر پیرۆزە خواردنی بە بەندایەتی دەزانن ڕێزی رەزە ترێ و ترێ بە گشتی دەگرن و پیرۆزەلایان.
_ بڕوایان بە زەکات نیە، بەڵام پارەیەك  دابین کراوە لە لایەن شێخەکانیانەوە کە دەبێت وەك زەریبە ساڵانە بیدەن..
_  رقیان لە هاوەڵانی پێغەمبەرە(صلی اللە علیە وسلم) بەگشتی و بە بەندایەتی دەزانن جنێو بدەن بە ئەبوبەکرو عەمەرو عوسمان و خاتو عایشەی دایکی موسڵمانان ڕەزامەندی خوا لە هەموویان بێت.
_  لە کاتی شایەتومانیاندا پەنجە بەرز دەکەنەوە ئەم  سێ  ووشەیە دەڵێن (ع،س،م) کە رەمزێکی عەلەویەکانە (نوسەر- بۆم نەدۆزرایەوە مانای ئەم سێ ووشەیە چیە زۆر هەوڵمدا).
_  دەڵێن سەلمانی فارسی قورئانی فێری  محمد کردوە لە ژێر ناوی جوبرئیل دا.
_ ئەقیدەیان باطنیە هەمووکەس بۆی نیە لێی بکۆڵێتەوە تەنها زاناکانی خۆیان نەبێت، ئەوی کە ظاهیرە بۆ گشتی دەریدەخن.
ئەمە مشتێك بوو لە خەرواری نوصەیریەکان کە ئێستا ناسراون بە عەلەویەکان، کە لەسوریادا حوکمی ئەو خەڵکە دەکەن بە ئاگر و ئاسان  کوشتنی ئەو ٦٠ هەزار کەسەی بە دەستی بەشاری موجریم شەهید بوون، عەلەویەکان  بە بەندایەتی دەزانن بۆ خۆیان،  لە سەردەمی باوکی تاوانباری کەناسرابوو بە حافز ئەسەد ٣٠ هەزار کەسی لە شاری حەما شەهید کرد، لەگەڵ ئیسرائیلدا دەستیان تیکەڵەو لە ڕێگای شیعە دورزەکانەوە بەشدارن لە حوکومەتی ئیسرائیلی لە ناو کەنیسەتدا بە ناوی شیعەی دوورزی کە سەرکۆکەکەیان باوکی وەلید جومبڵادە، ئێستا وەلید  سەرۆکایەتی ئەو تایفە شیعەیە دەکات.
ئەم تایفە شیعە تاوانبارە ناسراون  بەنوصەیری(عەلەوی) ئەمانە لە  ئێستا کەمینەی ناو سوریان  لە ساڵی (١٩٨٥) کە سەرژمێری سوریا کراوە پێك هاتوون لە (١١٪) کە لەڕاستیدا ئەم ژمارەیە هیچ راستییەکی تێدا نیە بەڵکو لە دوای ئەوە کە پرسیار کرا لە(٥٪) بۆ ئەوەی رایگشتی پێچەواشە بکەن، ناوی عەلەویش بۆ پیرۆزی نوصیرەیکان  ئیستعماری فەرەنسی ئەم ناوەی بۆ داناون کە هەموو مێژوەکەی ناگەتە (١٠٠) ساڵ ڕاستی ناوی ئەم تایفەیە نوصیریە نەك عەلەوی.
ئایا ئەم  تایفەیە کافرن یان موسڵمان؟
بەدرێژای مێژووی ئەم ئیسلامە زانایانی کە ئەم گروپە دەرکەوتن هیچ کاتێك بە موسڵمان هەژمار نەکراون..
زانایان بە گشتی دەڵێن: بە هیچ شێوەیەك  سەربڕاویان جائیزنیەو نانی دەستیان ناخورێت، ژن و ژنخوازیان لەگەڵدا جائیز نیە، نوێژیان لەسەر ناکرێت و لە گۆڕستانی موسڵمانان نانێژرێن، بەهیچ شێوەیەك  پاسەوانیو سەنگەرنشینیان  پێناگیرێت لەگەڵ موسڵماناندا، ئەمە ڕای زانایانی ئەهلی سوننەتو جامەعەیە.
لەبارەیانەوە  شیخو ئیسلام  پیاوچاکی کوردان قەڵەمی ئەم ئوومەتە
ئیبن و تەیمیە دەفەرمویت..
هؤلاء القوم المسمَّون بالنصيرية -هم وسائر أصناف القرامطة الباطنية- أكفر من اليهود والنصارى، بل وأكفر من كثير من المشركين، وضررهم أعظم من ضرر الكفار المحاربين مثل التتار والفرنج وغيرهم.. وهم دائمًا مع كل عدو للمسلمين، فهم مع النصارى على المسلمين، ومن أعظم المصائب عندهم انتصار المسلمين على التتار، ثم إن التتار ما دخلوا بلاد الإسلام وقتلوا خليفة بغداد وغيره من ملوك المسلمين إلا بمعاونتهم ومؤازرتهم".

ئەم گەل و هۆزە کە ناسروان بە نوصەیری، بنەچەیان دەگەڕێتەوە بۆ شیعەی قەرامیطە- کافرترن لە یەهود و نەسارا، بەڵکو کافرتریشن لە هاوبەشدانەرەکان (موشرکین) زەرەرمەندیان بۆ موسڵمانان لە زەرەری  کافری شەڕکەر هاوشێوەی تەتار و فرنجە و سەلیبی کە دونیای ئیسلامیان تێكوپێکدا ئەمانە خراپترن لەوانەش بە هەمیشەی  دژی موسڵمانان بوون، تێیاندایە لەگەڵ نەسارەکاندا بوون دژی موسڵمانان ئەمانە لەگەڵ تەتار دەستیان تێکەڵ بوو بۆ ڕوخاندی خەلافەتی عەباسی و هەمیشە دەستی دوژمنانی ئیسلامیان گرتوە بۆ ئەوەی سەربەکەون بەسەر  ئەمیرو سوڵتانی موسڵمانادا هەمیشە لە گەڕو پلانو  گێرەشێوێنیدا بوون دژی موسڵمانان.

جێگاو شوێنی نوصیریەکان لە ئەمڕۆدا
یەکەم: لازقیەی سوریا ناسروان بە(عەلەوی)
دووەم: ئەنادۆڵی شەرقی و ئازربایجان (قزڵباشی) واتا کڵاوسورەکان
سێیەم: کوردەکانی تورکیا بەشێکی کەم بەناوی (عەلی خوایەکان) کە دەڵێن عەبدوڵا ئوجالان لەم کۆمەڵەیە!
چوارەم:  تورکیا و ئەلبانیا ناسراون بە (بەگتاشیەکان)
پێنجەم: هەنێکی تریش لە لوبنان و فەڵەستین دەژین.