11/09/2013
•
نوسەر: bzavpress
•
چهمك ومیژووی دهركهوتنی خهلافهت لهمیژووی ئیسلامدا
لهرووی زمانهوانییهوهخهلافهلهوشهی(خلف-یخلف-اخلف-اخلاف-خلیفه)ی زمانی عهرهبی یهوهوه هاتووه،واتای جێنشین وشوین گرتنهوهدهدات،وهئهم زاراوهیهزاراوهیهكی ئیسلامی یهو خوای گهورهلهقورئانی پیرۆزدائهفهرموێ(انی جاعل فی الارچ خلیفه)ئهمهش یهكهم دهقهلهمیژووداكهپهروهردگار دهری دهبرێ بۆ مرۆڤهكان وهیهكهم دهقیشه باس لهجێنشین دهكات لهگهل فریشتهكان سهبارهت بهمرۆڤ.
خهلیفه دوومانای ههیهلهئیسلامدا:
-ههندێ پێ یان وایهكه خهلیفهیهكهم كهسهو بهرپرسی خۆیهتی وجهماوهری نی یه.
-ههندێكی ترئهلێن لهسهر زهوی مرۆڤ ههیهوچاكسازی دهكات،وهمرۆڤ ههیهلهسهر زهوی پیویسته چاك بكریت چونكهتاوانیان كردووه.بهلام دوای هاتنی پیغهمبهر(صلی الله علیه وسلم)جهماوهر ههیهوپێغهمبهر (صلی الله علیه وسلم)دهبیته پیشهوایان.
چهمكی خهلافه:
مهبهست لهچهمكی خهلافهلهمێژووی ئیسلامدا،ئهو قهوارهسیاسیهیهكهجێگرانی پێغهمبهر(صلی الله علیه وسلم)فهرمانرهوای دهكهن وبهرێوهی دهبهن و دهستوروشهرعیهتی ئیسلام پهیڕهودهكهن.
-چهمكی خهلافهلهدیدی رۆژههلات ناسهكان پێ یان وایه نابێ خهلیفهپێشهوایهتی كهسانی ناموسلمان بكات چونكه(مهسیحی وجولهكهو زهردهشت)جزییه دهدهن وبهخهلیفهی خۆیانی دانانهن .
-بهلام بهشێوهیهكه ئهكادیمی بریتییه لهقۆناغێكی ژیانی مرۆڤایهتی كهبهرپرسی سیاسی وكارگیری دنیای خهلكیكه كهئاساییهسهرۆكایهتی كهسه ناموسلمانهكان بكات ،وهئاساییه جزییه بدهن لهجیاتی زهكات.
بیرمهندان وزانایانی موسلمان وهك (ماوهردی وابواعلا)بهوردی لهبنهماو ناوهرۆكی سیستهمی خهلافهیان كۆلیوهتهوهوگرنگی و پیویستی ههبوونیان دیاری كردووهوماف و ئهركهكانی خهلیفهیان خستۆتهروو،ههروههاجهختیان لهسهر ئهوهكردهوهكه ئهو كهسانهیبۆپۆستی خهلافه دیته ههل بژاردن دهبیت مرۆڤیكی خواناس وراسگۆودادپهروهر وهوشیاروتهندروست بیت،تهواولهئایین وشهرعیهتی ئیسلام شارهزابیت،بهلام كاتیك حیزب وگروپه ئایینیهكان ورهوت وقوتابخانه هزری وفهلسهفیهكان لهمیژووی ئیسلامدا سهریان ههلدا ئهمانه خاوهنی بهرنامهوتێروانینی سیاسی وهزری خۆیان بوون.ئهمانهبۆچوونی جیاوازیان ههبووسهبارهت بهچهمكی خهلافهو دهست نیشان كردنی ناسنامهی ئهوكهسانهی كهدهبیت بكرین بهخهلیفهی موسلمانان.
مێژووی دهركهوتنی دهولهتی خهلافهت دهگهریتهوهبو11 كوچی كهتا(46)كۆچی بهردهوام بووهئهم دهولهته بۆماوهی 30سال بهردهوام بووه ،ئهم سیستهمهلایهنی(فهرههنگی،ئابووری ،سیاسی، كومهلایهتی )ههبوو.ئهم دهولهته ئاینی ودونیای بووهبههوی ئهوهی لهگهل ئایین ودنیا مامهله دهكات،واتا لهگهل غهیری دهولهتهكهی مامهله دهكات ،ههروههالهسهر ئهم بنهمایهشارستانییهتی ئیسلام پهیدابووئهویش ئهوهبووكهلهكهپری بهنی سهعد لهشاری مهدینه به ووتوێژێكی گهرم سهری ههلدا لهنێوان مهككهی ومهدینهییهكان لهئهنجامیشدا (ابوبكری سدیق)خوای لێ رازی بێت بوو بهیهكهم خهلیفهی موسلمانان لهدوای كۆچی دوای پێغهمبهری خوا(صلی الله علیه وسلم).