چۆن موڕتەد دەکوژرێت..؟
وەڵامێکە ... بۆ هەموو عەلمانیەکان..

نوسینی : ماکوان کەریم

زۆرێك لە خەڵکی لە موسڵمان و لە عەلمانی و تەنانەت لە مولحیدەکانیش ئەم باسە دەکەنەوە لەگەڵ موسڵماناندا .. زۆر جار زانایانی بەرێزی ئەم دینە.. زۆر خۆیانی لێلائەده‌ن، یاخود روونکردنەوە و شیکاری تەواو نادەن لەسەر ئەم باسە، کۆمەڵێکی تریش خوا بۆی داوە .. هەر موسڵمانێك هەڵەیەك بکات ، ئیتر یەکسەر موڕتەدی دەکەن و کوشتنی حەڵاڵ دەکەن ..
لێرەدا بە پێویستی دەزانم کە بەشی ئەوەندەی دەیزانم بۆ خوێنەر و خەڵکی کوردستانی روون بکەمەوە، داوام لە خوای گەورەیە هاوکارم بێت ئەوەی راست بوو لە ئیسلامەوە وەرمگرتوە ئەوەی هەڵە بوو بیدەنەوە بەناوچاوی ماکواندا ماڵی قەڵب سەربەساحێبیەتی..

ڕاستەو خۆ بۆناو باس:

ئایا موڕتەد لە ئیسلامدا دەکوژرێت؟
- بەڵێ ؛ بەدڵنیایەوە دەکوژرێت... ئەم ڕیسایە و یاسایە (حوکم)ە گشتیە ..
چونکە بە فەرمودەیەکی راستی پێغەمبەری خوا صلی اللە علیە وسلم حوکمەکە دامەزراوە.. دەقی فەرمودەکە " من بدل دينه فاقتلوه"
هەرکەس ئاینەکەی گۆڕی ؛ دەبێت بکوژرێت..

شیکاری لەسەر ئەم فەرمودەیە..
ئەگەر بەچاوێکی گشتی تەماشای ئەم فەرمودەیە بکەین ، کەواتە ئەوەی لە ئاینی مەسیحیش بێتە ناو ئاینی ئیسلام ، دەبیت بکوژرێت، چونکە – ئاینەکەی گۆڕیوە، یاخود کابرای جولەکەش موسڵمان ببێت، هەر دەبیت بیکوژین چونکە دینی جولەکەی گۆڕیوە بە ئیسلام ..!
ئایا تەفسیری ئەم فەرمودەیە چۆن دەکرێت؟؟

لە فەرمودەیەکی تردا کە کەویش راستە (صحیح)ەو کۆڕای لەسەر دروست بووە واتا(متفق علیە)ە تەفسیری فەرمودەکەی پێشترمان بۆ دەکات دەفەرموێت خوێنی موسڵمان حەرامە کە شەهاداتی هێنا بە خوای موتەعال و پێغەمبەر صلی اللە علیە وسلم ، مەگەر بەم سی کردەوەیە خوێنی حەڵاڵ دەبێت :
- یەکەم : کەسێك کە هاوسەرگیری کردبێت و زیناو خیانەت بکات..
- دووەم : کەسێك بەناحەق کەسێکی تر بکوژێت..
-سێیەم : هەر کەس واز لە ئاینەکەی بنێت و لە کۆمەڵی موسڵمانان داببڕێت..

ئەمەش دەقی فەرمودەکەیە: " قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَحِلُّ دَمُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَّا بِإِحْدَى ثَلَاثٍ الثَّيِّبُ الزَّانِي وَالنَّفْسُ بِالنَّفْسِ وَالتَّارِكُ لِدِينِهِ الْمُفَارِقُ لِلْجَمَاعَةِ " (متفق عليه)

لێرەدا مەبەست لەو کەسەیە کە موسڵمان بووە ، پاشان وازی لە ئاینەکەی هێناوە،یان لەبەشێکی ،یاخود لە هەمووی، ئەگەر لە نوێژ کردنیش بێت، بانگەشە بۆ کوفرەکەی خۆی دەکات و ئەو بڕیار ئەدات بۆ موسڵمان... بانگەشە بۆ داهینانی خۆی بکات واتا کەسە هەڵگەڕاوەکە پێناسەی ئاینی ئیسلام بکات بەردەوام تانەو تەشەرو قسەی بێسەروبەر بکات ، ئەمە گومانی تێدا نیە کە دەکوژرێت ، واتا ئەو کەسە دەبێتەو دوو کارئەکتەر.. یەکەم خوا ، په‌نان بەخوا - ئەو بڕیاری ئاین ئەدات و کارئەکتەری دوەمی جێگرەوەی پێغەمبەرە ئەو بڕیارو یاسا و ئەحکام دەردەکات ، بەبێ هیچ بنەمایەك ، لە کۆمەڵی موسڵمانان جیاوازدەبێت نێوانیان تێك ئەدات و خەڵکی لا ڕێ و سەر لێشواو دەکات.. ئەم کەسە نەك دەکوژرێت ، بەڵکو- دەبێت بکوژرێت ، نەك- لە ئیسلامدا تەنانەت لەهیچ بەرنامەو دیدو بۆچونێکی تردا ڕێگا نادرێت بەکەسێك لە خۆیەوە پێناسە بۆ بنەمایەك بکات کە هیچ... ووجودێکی نییە، واتا- ناکرێت ئەندازیارێ پیشەی پزیشك بەکار بهێنێت ، بڵێت من هەندەسەم خوێندوە لە کاری پزیشکیش دەزانم و نەشتەرگەری دەکەم ..! ئەودەمە سەندیکای ئەندازیاران و پزیشکان هەردوولا سزای ئەو کەسە ئەدەن، بەهیچ شێوەیەك ئەمە جێگای قوبوڵکردن نیە.. چجای ئەو کەسەی کە باس لە ئاینێك بکات کە لە لایەن خاوە هاتووە..! لەکاتێكدا ئەو وازی هێناوە لە ئاینەکەو پێناسەی بۆ دائەتاشێت داهێنانی تێدا بکات..

یاخود کەسێکە لەناو دەزگایەکی گەورەی دەوڵەتی ئیسلامدا کار دەکات و هەڵدەگەڕێتەوە .. ئەمە لە عورف و یاسای ئەمڕۆدا لەهەموو سەرزەویدا بە خیانەتی گەورەو جاسوسی هەژمار دەکرێت ، جاهەندیك ووڵات وەك ئەمریکا بە کورسی کارەبا دەیکوژێت، لە ڕووسیا دەخنکێنرێت، لە چین و کۆریا ئەتەقێنرێتەوە ، لە ئێران لەسێدارە ئەدرێت و لە ووڵاتانی ئەوروپا زیندانی هەتا هەتای دەکرێت، لە هەندێك ووڵات ٢٥ ساڵ زیندان دەکرێت..بەگوێرەی ئەو یاسایەی لەوووڵاتەدا دەردەچێت، لە ئیسلامیشدا سزاکەی کوشتنە..
ئەمەش هیچ کەس ناتوانێت رەخنەی لێبگرێت چونکە دەبێتە هۆکاری ئەوەی کە گیانی خەڵکی تر لەدەست بچێت یاخود سەروەری ووڵات و زیان بە دەوڵەت بگات ونهێنی ئاشکرا دەکات جا لە رووی سیاسی بێت یان ئابوری ، یاخود سەربازی..هتد..

لێرەدا پرسیارێك دێتە پێشەوە دەڵێت: باشە من واز لە ئیسلام دێنم ، بێ ئەوەی بانگەشە دژی بکەم تەنها خۆم بڕوام پیی نیە ، ئایا ئەم کەسە دەکوژرێت؟:
بێگومان نەخێر ناکوژێت، بە بەڵگەی ئەوەی کەسێك لە ئەعرابیەکان هاتە شاری مەدینە بە پێغەمبەری فەرموو صلی اللە علەی وسلم من موسڵمان دەبم و بەیعەتت ئەدەمێ لەسەر ئیسلامەتی، بیعەتی دایە ...
پاشان رۆیشت و ئازارێك هات بەسکیدا و ماوەیەك بەو ئازارەوە ماییەوە ، کەسە ئەعرابیەکە گەڕایەوە و ووتی من بووم بە ئیسلام بۆیە وام لێهاتوە ، چووەوە بۆ لای پێغەمبەر صلی اللە علیە وسلم ووتی من واز لە بیعەتەکەم دێنم و لە ئیسلام پاشگەز دەبمەوە، پێغەمبەری خوا صلی اللە علیە وسلم چەند جارێك ناڕەزای دەربڕی و بەڵام لە کۆتایدا کەسەکەی ئازادکرد لە هەڵبژاردنی بیروباوەڕیدا ، چەنکە- زۆرکردن نیە لە هەڵبژاردنی بیروباوەڕ..

ئەمەش دەقی فەرمودەکەیە :
عن جابر قال: إن أعرابياً بايع رسول الله? فأصاب الأعرابي وعك بالمدينة فأُتي النبي فقال: يا محمد أقلني من بيعتي? فأبى رسول الله. ثم جاءه فقال: أقلني من بيعتي? فأبى. ثم جاءه فقال: أقلني من بيعتي فأبى فخرج الأعرابي فقال رسول الله: إنما المدينة كالكير تنفي خبثها? وينصع طيبها وفي رواية البخاري فبايعه على الإسلام (صحيح مسلم? كتاب الحج? باب المدينة تنفي خبثها? ج 3 ص 530? البخاري? كتاب الحج? باب حرم المدينة? ج 3 ص 29)..

هەندێك جاریش کەسێك هەڵدەگەڕێتەوە و دژایەتی موسڵمانان دەکات، پاشان دەگرێتەوە بۆ ناو ئیسلام پاشگەز دەبێتەوە لەو کارانەی کە کردویەتی.. موسڵمانان لێخۆش دەبن ، بەهیچ شێوەیەك ناکوژرێت، وەك پێغەمبەری خوا صلی اللە علیە وسلم بەرانبەر بە هاوەڵێکی خۆی کردی بەناوی عەبدوڵڵای کوڕی ئەبی سەرح ..کاتبی وەحی بوو.. هەڵگەڕایەوە چووە ناو قوڕەیش و پاشان لە فەتحی مەککەدا موسڵمان بوویەوە.. ئەمەش دەقی فەرمودەکەیە..

ما يرويه القرطبي في تفسير آية الأنعام و من أظلم ممن افترى على الله كذباً? أو قال أُوحى إليَّ ولم يوح إليه شيءٌ قال: المراد عبد الله بن أبي سرح ? الذي كان يكتب الوحي لرسول الله ? ثم ارتد ولحق بالمشركين . وسبب ذلك فيما ذكر المفسرون أنه لما نزلت الآية التي في المؤمنون : وَلَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسَانَ مِنْ سُلاَلَةٍ مِنْ طِينٍ (المؤمنون 23:12) دعاه النبي فأملاها عليه? فلما انتهى إلى قوله: ثم أنشأناه خلقاً آخر عَجِب عبد الله في تفصيل خلق الإنسان فقال: تبارك الله أحسن الخالقين . فقال رسول الله: كذا أُنزلت عليّ فشك عبد الله حينئذ وقال: لئن كان محمد صادقاً ? لقد أوحي إليّ كما أوحي إليه ? ولئن كان كاذباً لقد قلت كما قال . فارتد عن الإسلام ولحق بالمشركين ... فلما دخل رسول الله مكة أمر بقتله وقتل عبد الله بن خَطَل? ومِقْيس بن صُبابة ولو وُجدوا تحت أستار الكعبة? ففر عبد الله بن أبي سرح إلى عثمان - وكان أخاه من الرضاعة? أرضعت أمه عثمان - فغيبه عثمان حتى أتى به رسول الله بعد ما اطمأن أهل مكة فاستأمنه له? فصمت رسول الله طويلاً ثم قال: نعم . فلما انصرف عثمان قال رسول الله: ما صَمَتُّ إلا ليقوم إليه بعضكم فيضرب عنقه . فقال رجل من الأنصار: فهلاّ أومأتَ اليّ يا رسول الله? فقال: إن النبي لا ينبغي أن تكون له خائنة الأعين (تفسير القرطبي? ج 7 ص 27?28). هذه حالة أخرى من حالات الردة الواضحة والتي لم يعاقب فيها النبي بشيءٍ ? ولو كان هناك حد للردة لما تراجع النبي عن تنفيذه وهو القائل لأسامة بن زيد حِبه وابن حِبه حينما أتاه يستشفع في امرأة سرقت في غزوة الفتح أتُكلمني في حدٍّ من حدود الله (صحيح البخاري? 5:192). فهل من الممكن بعد كل هذا أن نقول: إن الردة حد شرعي يجب أن يطبق? والقرآن يقول وَمَنْ شَاءَ فَلْيُؤْمِنْ وَمَنْ شَاءَ فَلْيَكْفُرْ (الكهف 18:29). أَفَأَنْتَ تُكْرِهُ النَّاسَ حَتَّى يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ ( يونس 10:99)

ئەمانەی کە باسم کرد لە شاری مەدینە ڕوویداوە و پێشتریش لە مەککە روویداوە خەڵکانیك هەڵگەڕاونەتەوە لە ئیسلام و بەلای پێغەمبەری خواوە صلی اللە علیە وسلم زۆر ئاسایی بووە .. وەك ئەو هاوەڵانەی کە لە چوونیدا بۆ ئیسراو میعراج بڕوایان نەکردو هەڵگەرانەوە..! فەرمانیش نەکراوە بە کوشتنی کەسیان ، تەنها بڕوایان نەکرد و ، بەڵام بانگەشەی خراپیان نەکردوە..!

کەواتە خەڵکی ئازادە لە هەڵبژاردنی بیروباوەڕی ، بەمەرجێك کاریگەری لەسەر موسڵمانان و چاوەشەکاریو دژایەتی دروست نەکات، ئەگەر دروستی کرد ئەو تاوانە لە دەوڵەتی ئیسلامیدا بێگومان سزا وەردەگرێت ، مەرجیش نیە کوشتن بێت ، چونکە وەك ووتمان حوکمە- گشتیەکەی کوشتنە ، بەڵام- دەکرێت دوای وورد بکرێتەوە ... بۆ کەفارەت ..یان بۆ قصاص ، یاخود .. تعزیز، تادەگاتە .. حد ، کە کۆتایەکەیەتی و هیچ کەس ناتوانێت دەستی تێوەربدات، لە ئیسلامدا کفارەت و قصاص و تعزیز دەکرێت بە گوێرەی بڕیاری حاکم یاخود رەوشەکە گۆڕانکاری بەسەردا بێت، بەڵام کە گەیشتە پلەی ..حد، وەك پێغەمبەری خوا دەفەرموێت ، ئەگەر فاتیمەی کچیشم بێت دەستی دەبڕم.