موسڵمانان- زۆر جاریش ئیسلام- بەوە تاوانبار دەکرێت لە لایەن دووژمنانی و نەیارانییەوە دەیخانە بازانەی داخراو دواکەوتویی و کۆنەپەرستی لەلایەن دیدو هزری رۆژائاواوە، عەلمانیەتی جیهانی هەمان دیدو تێڕوانی هەیە بۆ ئیسلام، بەردەوام  ئەوانەی کە ڕۆچون لە دژایەتی ئەم ئیسلامەدا قەڵەم و  ڕاگەیاند و جۆرەها چەکی  تاك و کۆمەڵکوژ بە کاردێنن دژی ئیسلام لە ناووە دەرەوەی  جیهانی ئیسلامی و هەر خەریکی دژایەتی ئەم ئیسلامەن..

ئەگەر بە چاوی کڕیار تەماشای ئەم رەوشە بکەین، ئەوەی باسی ئازادی و مافی مرۆڤ و ژیانی مەدەنی دەکات.. ئەوە جەلادی بەر قەنارەیە بۆ موسڵمانان چەندێك خوێنی موسڵمان بڕژێت ئەوا ئاساییە کێشە نیە موسڵمان تێدا چووە.. نمونەکان زۆرن.. وەك  بۆرما، فەڵەستین، تورکستان، شیشان، تەتەرستانی  ڕووسیای ئەدنا، داغستان، ئەفغانستان، عێراق، سوریا، کورد و کوردستانەکەی، سۆماڵ، مالی، میسر، ئەمە تەنها لەم سەردەمەدا باس  دەکەم؛ ئەگەر زیادە رۆیم نەکردبێت یەشتا دەیان ووڵاتی تر ماون کە دەناڵێن بە دەست دیموکراسی و سەرمایەداری چاوچنۆکی ئەم جیهانگیریەی کە ئیستا باڵی ڕاکێشاوە بەسەر هەموو جیهاندا، بێجگە دەیان ئایدۆلۆژیای تر، بەر پرسی یەکەم و کۆتایی ئەم سیستەمە نەخوازراوانە کە هاتوونەتە ووڵاتی موسڵمانان و  ئیستراد کراوەو هەندێکیش لەناو ئەم موسڵمانانەدا مەفتون بوونەتەوە  بەم سیستەم و بیر هزرو ئایدۆلۆژیانەی، کە تانەنەت هەندێك هەر سەری لێدەرناکات وەك  مۆدێلێک و باوێك  و تووتی ئاسا دەیڵێتەوە و شوێنی کەوتوون بەرپرسیاریەتی گەورە ئەوان هەڵیدەگرن.

جەنگی زاراوەکان من تەنها یەك نمونەم لێوەرگرتوە  ئەویش ووشەی "تەکفیرە" کە ئێستا وای لێهاتوە موسڵمانان زۆر بە چاونەترسانە بە موسڵمانی تر دەڵێت: تەکفیری وەك خراپە بە کاری دێنێت بەرانبەر موسڵمانان، پاشان هەندێکی تر ووشەی کافر بە جنێو بە کاردنێت، خەڵکانێکی تر یاسای تەکفیریان بۆ دەرکردوە سزاکەی تا سێدارەدان دەڕوات، لە کاتێکدا ململانێی ئیسلام لەسەر بنەمای کوفرو ئیمانە، خۆ موسڵمان جەنگی چینایەتی نیە، یان سەرمایەداری یاخود سێکس و  ئەو دیدو بۆچونانەی تر کە هەیە لە ئەمڕۆ و دوێنێدا کە  بوونیان هەبووە هەر یەکە خاوەنی واجیهەی تایبەتی و ئەدەبیاتی خۆیەتی.

ئەم جەنگە بە ئیسلام دەفرۆشرێت- جەنگێکی نەگریسە خەڵێک وا دەزانێت هەروا ئاسان بە سادەیی و لەنەزانی موسڵمانانەوە هاتووە، بەڵام نەخێر- بە دڵنیایەوە ئەمە پلانێکی زۆر ترسناکە و دارێژراوە لە لایەن دووژمنانی ئیسلامە وە زۆر جار بۆ ئەوەی هەندێك چەواشەکاری تێدا بکەن، نازناوی هەندێك لە فیرقەو کومەڵی موسڵمان دەنێن بە جۆرە زاراوانەوە.. وەك خەوارج ، وا دەزانن خوارج خەڵکانێكن لە دەروەی ئەم ئیسلامەن، لە کاتێکدا زۆربەی سەندی فەرمودەکانی پێغەمبەری خوا (صلی اللە علیە وسلم) لە "بوخاریدا"لە خەڵکی خەوایجەوە وەرگیراوە، چونکە راستگۆ ترین خەڵک بوون، ئێستاش زۆربەی ئەو خەوارجانە لە ووڵاتێکی وەك سەڵتەنەتی "عەمان" بوونیان هەیە و پیان دەترێت "ئیبازیەکان" .. بەهەر حاڵ ئەو پەیامەی دەمەوێت بیگەیەنم ئەوەیە  کە ئەم زاراوەیە لە خودی ئیسلامەکەوە وەرگیراوە بۆ چەواشەکارو بە هەڵە بەکارهێنانەوەی بەرانبەر بە موسڵمانان خۆیان، بۆیە ئەم باسەم ناوناوە بە جەنگی زاراوە.

لەڕاستیشدا، هەر ئایدۆلۆژیاو بیرو هزرێك کە هەیە جەنگی زاراوەی خۆی دەکات دەیەوێت بیسەپێنێت بە سەر بەرانبەرەکەیدا، بۆ ئەوان ئاسایە ئەم بیرو دیدەی خۆیان بە خەڵکی بناسێنن و ئەدەبیاتی خۆیان بەسەر خەڵکیدا بسەپێنن، بەڵام بۆ ئیسلام بڤەیە هەر نابێت نەك باسی بکات، بەڵکو  دەیانەوێت بە یاسای وەزعی خۆیان بییانخەنە چوارچێوەی یاسای تیرۆر.. کە سەرچاوەی ئەم یاسایە لە ڕۆما سەریهەڵداوە پێناسەی یەکەمی لە لاتینەوە وەرگیراوە کە یۆناننیەکان پەرەیان پێداوە.

لەڕاستیشدا کوفر پێچەوانەی ئیمانە.. کوفر واتا بێباوەڕی پێچەوانەکەی باوەڕە کە ئیمانە..

کەواتە ئەوەی خاوەنی ئەم  ووشەیەیە  ئیسلام خۆیەتی وەك دەیان و سەدان زاراوەی تر کە ئیسلام  بە وەحی بەرهەمی هێناوە.. هەندێك  لەو نمونانە.. کفر، زکاة، جهاد، شهید، دارالاسلام، شریعە،الصلاة، انفاق، جزیە، الایمان، منافق.. وەهەروەها.

کوفر بەرهەڵستکاری شتێکە کە بڕوات پێی نیە، یاخود  پەردەیە لە نێوانی تۆ ئەو شتەدا،  بۆ نمونە  من  کە موسڵمانانم بڕوام بە سێگانە نیە (الثالوث) واتا فەرە خوایی، بەرانبەرەکەم  وەك  یەهودی و مەسیحی بڕوایان وایە کە سێگانە شتێکی دروستە.. وەك نمونەی  مەسیحیەکەکان کە دەڵێن : عیسا کوڕی خوایە، یەهودیەکانیش دەڵێن عوزێر کوڕی خوایە، منیش دەڵێم خوای گەورە تاك و تەنهایە.. هەریەك لە ئێمە کافرە بە بیروباوەڕەکەی بەرانبەر هەریەکەشمان حەقی خۆمانە، من کە بڕوام بە شتێك نەبوو، ئاسایە بەرانبەرەکەم  پێم بڵێت کافری- پێچەوانەکەشی بەڕاست دەزانم-  کەواتە لە ئایندا هەریەکەمان بڕوایی لە گۆشە نیگای ئاین و وەحیەوە تەماشا دەکرێت، مانای وانیە ئەوەی کافر بوو ئیتر شاخ و گوێی هەیە لە "بەنی بەشەر" نیە، نەخێر- بەڵکو بڕوا نەبوونە بە  دیدو ئەدەبیاتی بەرانبەرەکەی، کە لەم سەردەمەدا ناسراوە بە  ئازادی تاك.

ئەم ئەدەبیاتە تەنها لە ناو ئاینەدا نیە.. بەڵکو - سەریکێشاوە بۆ ناو مەزهەب و قوتابخانە فەلسەفیەکان و ئایدۆلۆژیە باوەکانی سەردەمیش، ئەوەی کە بڕوای بە فاشی و نازییەت هەیە بێباوەڕە واتا کافرە بە دیموکراتی، ئەوەی ئیمانی بە شوعی هەیە بێباوەڕو کافرە بە لیبراڵی سەرمایەداری -هەردووکیان بە پیچەوانەوە ئەوانیش بە کافرو بێباوەر بە فەلسەفەکەی تر دەزانن- کەواتە  ئەوەی پەیامی من لەم باسە دا کافر کردنی خەڵکی نە جنێوە نەمانای کوشتنیەتی، بەڵکو زاراوەیە کە ئیسلام بە کاری دێنێتەوە بۆ بەرانبەرەکەی بڕوای بە بچوكترین ئەدەبیات و ناسنامەی ئاینەکە نیە، هەموو کافرێکیش لە ئیسلامدا ناچێتە دەرەوە، دەشێت موسڵمان ببێت بەڵام ووشەی کوفری پێوە بلکێنرێت، وەك ئەوەی کە لە ناو ئوممەتەکەدا دەرناچێت، بەڵکو - کافرە  بە ڕفتاری یان بە گوفتاری، ئەوەی  کە نوێژ ناکات بە کافر هەژمارد دەکرێت لای ئیمامی ئەحمەدو هەندێك لە زانایانی تر، بەڵام لە ئیسلام ناچێتە دەروە ئەگەر وەك  تەمەڵی نەیکات، هەرچەندە باسی من باسێکی فقهی یان ئەقائیدی بەحت نیە، نا- بەڵکو شیکاریەکی فیکریە لە مەڕ ئەم باس و خواستانەی کە رۆژانە رووبەرومان دەبێتەوە..

خوای گەورەش بە ڕاشکاوانە ئەوەمان فێردەکات دیندادری بە زۆر نابێت یان وەرگرتنی ئاین  بە زۆر نابێت، مانای وایش نیە ئەوەی کە بێباوەڕ بوو لەم سەردەمەدا بە موڕتەد حسابی بۆ بکرێت، چونکە ئەوەنە هیچیان دینیان وەك زانست وەرنەگرتوە، تا ئیقامە حوجەیان لەسەر بکرێت.

لاَ إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ قَد تَّبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَيُؤْمِن بِاللّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَىَ لاَ انفِصَامَ لَهَا وَاللّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ ﴿256﴾

دینداری به‌ زۆر نابێ بکرێت و دین به‌زۆر نادرێت به‌ سه‌ر که‌سدا، چونکه‌ ڕێبازی چاك و دروست و ئاشکرا بوه‌و (جیا بۆته‌وه‌ له‌ توله‌ ڕێگای) گومڕایی و سه‌رکه‌شی، جا ئه‌وه‌ی باوه‌ڕی نه‌بێت به‌ (طاغوت) که‌ بریتیه‌ له‌ هه‌موو ڕێگه‌و ڕیبازو هێزو به‌رنامه‌و بت و لادانێك، وه‌ باوه‌ڕی دامه‌زراو بێنێت به‌ خوا، بێگومان ئه‌وه‌ ده‌ستی گرتووه‌ به‌ به‌هێزترین هۆکاری ڕزگارییه‌وه‌، شوێن دامه‌زراوترین بیروباوه‌ڕ که‌وتووه‌، که‌ هه‌ڵناوه‌شیت و هه‌ڵناته‌کێت، وه‌ هه‌میشه‌ پته‌وو دامه‌زراوه‌، خوای گه‌وره‌ش بیسه‌رو زانایه‌، (به‌ هه‌موو کردارو گوفتارو نیه‌ت و نهێنی به‌نده‌کانی).