پێدەچێت،مارکس بەوێنەیەکی ترەوە خۆی بکاتەوە ناو کۆڵانەکانی ئەم چەرخە تازەیەدا !..ئێمە ناوی فەیلەسوفێکی زۆر ترسناک ئەهێنین،ئەوە بۆماوەی (100) ساڵی ڕەبەقە جیهانی دابەشکردووە بەسەر دوو دووبەرەی ئایدۆلۆژیی سەرسەخت دا، هەقیقەتێک کەناشاررێتەوە، ئەوەیە خۆرئاوا ناتوانێت خۆی لە تارمایی مارکس بدزێتەوە،بۆیە ناونیشانی کتێبەکەی دێریدا ئاوهایە (سێبەری مارکس بەسەر خۆرئاواوە)..هەروا قەیرانێکی هاوشێوەی وۆڵستریت ڕووئەدات و ،هەروا بومەلەرزەو داخرانێکی دارایی دروست ئەبێت، فیدباکێک بە شاکارەکەی مارکس " سەرمایە" دا ئەکەنەوە. کە تیایدا میکانیزمی ئەو چارەسەرەشی خستۆتە ڕوو بەهۆی کەڵەکەبونی سەرمایەو سیستەمی سەرمایەدارییەوە دێتەئاراوە..
ئەوە زیاتر لە (10) ساڵە کۆنترین لانکەی فەلسەفەو شارستانییەت بەدەست ئازاری قەرز و لاوازیی ماعیدەو دەمارەکانییەوە ئەناڵێنێت، ڕۆژی (25/1/2015) سەرەتای ڕۆژێکی مێژوویی بو لە یۆنان،کە لەهەڵبژاردنێکی پێشوەختەدا حزبی چەپی ڕادیکاڵی یۆنانی "سیریزا" لەکۆی (300) کورسی پەرلەمانی (149) کورسی بەدەستهێناو،حکومەتێکی بە (10) وەزارەت پێکهێنا..
نهێنییەک هەیە،ڕەنگ بێت بەهۆی سەرقاڵی شەڕی تیرۆر و فەوزای سۆشیال میدیاوە، جیهان باش نەپەرژابێتەسەری،ئەویش قەیرانێکی گەورەی ئابورییە لەئەوروپاو ئەمریکا،قەرزەکانی ئەمریکا ژمارەی خەیاڵی و فەلەکین،سەیرنەبو لە ساڵی (2008) دا ئەم زلهێزەی جیهان پەنا بباتە بەر سۆشیالیزم تا لەقوڕو لیتەی قەیرانی دارایی و بانکەکانی دەریبهێنێت ..لەو ئەڵمانیایەی کە " کارل مارکس" ی بەزیندوێتی قبوڵ نەبو،ئێستا کتێبەکانی پڕفرۆشترینن،لەمیانەی ڕاپرسییەکدا کە ساڵی (2008) دەزگای (بی بی سی) پرسیارێکی بۆ زۆرترین ڕۆشنبیرەکانی جیهان نارد، " کێ باشترین کەسێتی ساڵە"..وەڵامەکە " کارل مارکس" دەرچوو..
بەپێی دانسقەترین،ناوەندی توێژینەوەی ئیتاڵی،ناڕەزایی میللی خەڵک (Public Opposition) لەنێوان ساڵانی (2008-2013) لەهەموو وڵاتانی ئەوروپا بەڕێژەی جیاجیا ڕوو لەزیادبونە،لەفەڕەنسا (60%) بووە بە (70%) لە ئەڵمانیا (58%) بووە بە (69%) ..ئەوەش یۆنان! کە تەنها لەماوەی ساڵی (2010) بۆ سەرەتای (2015) واتە بۆ (5) ساڵ نزیکەی (7000) حەوت هەزار کەس لەداخی قەیرانی ئابوریی خۆیان کوشتووە (ئنتیحاریان کردووە) ..خەڵک ئیمانی نەما !!.
ئیمڕۆکە چەپە ڕادیکاڵەکان بەئیرادەو متمانەیەکی زۆرەوە،هاتوون ئەم قەیرانە،چارەسەربکەن .چەند مانگێکی تر ئەوانەی ئیسپانیاش (ئەدیمۆس) دێنە دەستەڵاتەوە،دروشمی سەرەکیان بۆ بردنەوەی هەڵبژاردن،یەک ووشەیە (ئەتوانین) ... .لەپاڵیشیدا دەیانگوت لە یۆنانەوە ئەوروپا ئەگۆڕین..نوسرابو (Change Greek. Change Europe). ئەکرێت لە (2) ڕەهەندەوە بۆ ئەم ڕووداوێکی وا بڕوانین،کە هێشتا هەفتەیەکی بەسەردا نەچووە، (پۆتین) و (ئۆباما) گرەوی لەسەر ئەکەن و (مێرکڵ) دژایەتی ئەکات .
یەکەم: لەڕووی تیۆرییەوە
ئێمە لەزانستی سیاسییدا،چەند تیۆرێکی سەرەکیمان هەیە،بۆ ئەوەی بیکەینە میتۆدێک کە ئایا ئەم بابەتە یان تۆپیکە ملکەچە بۆکام تیۆری سیاسیی،بۆ نمونە (لیبراڵیزم،نیۆ-لیبراڵیزم، ریالیزم،نیۆ ریالیزم،مارکسیزم،نیۆ-مارکسیزم،مۆدێرنیزم،پۆست-مۆدێرنیزم،ئایدیالیزم،نیۆ-ئایدیالیزم،وە هەروەها کۆنستراکتیڤیزم ) ..ڕوونە کەجەوهەری فەلسەفەی مارکس باسە لەچینایەتی (Class).. ریالیستەکان پشت بەهێز و ناچارکردن ئەبەستن تا هەژموون پەیدابکەن،واتە لێرە (دەوڵەت) تەوەری سەرەکی باسەکەیە. لە نیۆ ریالیست دا سیستەمی نێودەوڵەتی (International System) تەوەری باسەکەیە .
ئەوەی لەم هاتنی حزبی چەپی ڕادیکاڵی دا بینیمان،جۆرێکە لە ئایدیال و (ئایدیالیزم) .ئایدیالیزم تاک (Individual) تیایدا میحوەرە،،پرەنسیپەکانی ئەخلاق لەتاکەوە ئەگوێزرێتەوە بۆ دەوڵەت ،ژێرخانی ئەخلاقی و ئەقڵانیەت لەم خۆرئاوایە لەدوای دوو جەنگی جیهانییەوە هەللاهەللا بووە،بەڕای ئێمە نا بەپێی (هابەرماس) و بزوتنەوە فەلسەفی و کۆمەڵایەتییەکانی دوای دووجەنگە کاولکارییەکە،سروشتی سیستەمی سیاسیی جیهانی لەدوای جەنگی ساردەوە سەدەها ناوەندی جۆراوجۆری بەخۆیەوە سەرقاڵکردووە،ئێمە بۆچی (تیۆرێک) مان پێویستە لەسیاسەتدا؟. تا لەو ئالۆزییەی لەجیهانی سیاسەتدا هەیە بەئاسانی بگەینە تێگەیشتن و بیانخوێنینەوە..لەدوای بێسەروبەرکەوتن ولەقبونی سیستەمی چەپایەتی و هەڵوەشانەوەی سۆڤیەت،وە ئیعلانکردنی (16) دەوڵەت لێی و بون بەشێک لە ئەوروپای خۆرهەڵات،لە پەلوپۆ کەوتنی ڕووسیاو حوکم بەدەستەوە گرتنی مافیا ڕووس و ئازەریی و کوردەکان لەو وڵاتە،بەدەیان هەزار ئافرەتیش کەوتنە تیاترۆخانەکانی جیهان و نەهاتنەوە...
ئێستا تۆ چوزانیت ئەم قەیرانە قووڵانەی لەخۆرئاوا هەیەو،ئەم ڕووسیایەش جارێکی تر لەدوای بەهاری عەرەبی وەک تەلێکی دڕکاوی هاتۆتەوە ناوچەکە،وە ئەم گروپە دژ بەمرۆڤانەی وەک قاعیدەو داعش بۆ ئیحتیواکردنی چەپ و بیربردنەوەی قەیرانەکانی خۆرئاواو فرۆشتنی چەک و بازاڕ گەرمکردنەوەی سەرمایەداریی نییە!؟. ها ؟.ڕووسیا هێشتا بە باشی نەیتوانیوە خۆی لەو تەڵەزگەیە قوتاربکات، کە لە دوای ڕووخانی سۆڤیەتەوە وەک میراتێکی خراپ بۆی ماوەتەوە، بەسەر ناتۆ و خۆرهەڵاتی ئەوروپادا زاڵ بێت، نەیتوانیوە زەعامەت بنوێنێت لە ئاڵۆزییەکانی خۆرهەڵاتی ناوەڕاست .بەڵام توانای هەڵگیرساندنی جەنگێکی جیهانی و ،پەیداکردنی نفوسی پتری هەیە لەکیشوەری ئاسیا دا..بڕوانە:
چەپەکانی یۆنان تەواو لەگەڵ ڕووسیا پەیوەندییان گرتووە،ئەمە هەڕەشەیەکە بۆ سەر خۆرئاوا،یەکەمجارە وڵاتێکی ئەوروپی،ڕەسەنی وەک یۆنان،لە سەرۆکوەزیرانەکەی بپرسن ،ئەگەر ئەوروپا هاوکاریتان نەکات،ئەکشێنەوە لەو یەکێتیە؟. گوتی بەڵێ ؟. وتیان چی ئەکەن: ووتی تەماس لەگەڵ وڵاتانی تر ئەگرین، وتیان وەکو کوێ ؟. وتی وەکو ڕووسیا !. پۆتین لەم دواییە بڕیاریدا (150) کەس لە هێزی تایبەتی ڕووسی بنێرێت بۆ پاسەوانی تسیبراس،چونکە ترس هەیە کە بیکوژن ...ئەمە بێجگە لەوەی ڕووسیا لەگەڵ چین و یابان و ئێران و شیعەکان چونەتە بەرەو هاوپەیمانێتیەکی جیهانییەوە (پۆتین لەمیسر کڵاشینکۆفێکی دا بە سیسی،یانی هاوپەیمانی ئەمنی هەیە) .لەدوای ڕووداوەکانی ئۆکرانیاوە،ئەوروپاو ئەمریکا تاوتوێی ڕووبەڕوبونەوەی ڕووسیا ئەکەن .ئەیانەوێ دەست و پێی بکەن . 
داواکردنی ئەوەی لەنیوەی ئەو کێوە قەرزەی یۆنان خۆش بن (بەتایبەت لەلایەن سەرۆکی پێشووی سندوقی دراوی نێودەوڵەتی IMF) ەوە، وە دوای (4) ڕۆژیش لەهاتنی چەپەکان بۆ دەستەڵات ،سەرۆکی سندوقی دراوی نێودەوڵەتی سەردانی یۆنانی کرد،لەکۆبونەوەیدا کاتێک بەوەزیری دارایی تازەی یۆنان ئەڵێت: ناتوانین لەقەرزەکان خۆش بین و ، لە مەسەلەی تەقەشوف (دەستگرتنەوە) لابدەین، وەزیری دارایی هێدفۆنی وەرگێڕانەکەی لەگوێی فڕێداو،گوتی: میللەت وتویەتی ئەبێت ئەم ئەزمەیە چارەسەر بکەین،کە ناتوانیت،بۆچی سەردانی یۆنانت کردووە !؟. لەگەڵ فەراهەمکردنی ماف و ئازادییە گشتی یەکان و،سەروەری یاساو هەلی یەکسان و ژینگەی دروست لەئەوروپا،گرفتە هەنووکەییەکان بەرۆکی سیستمە دیموکراسییەکان بەرنادەن،ئاخر هەر تاکێکی هۆڵەندی (35$) ی (IMF) قەرزارە،ئەوەی یۆنان ئەگەر بۆ تاک حیساب بکرێت،ئەوا هەرتاکێکی یۆنانی نزیکەی (25000$) قەرزارە.بۆچی بۆ هۆڵەندا تەقەشوف نییەو بۆ یۆنان هەیە !؟؟.ئەم وەزیری داراییە "یانیس".. ئێستاش بە ماتۆڕ ئەگەڕێت، زۆربەی شیکەرەوە سیاسییەکان بەوە ناوزەندی ئەکەن کە، تێکەڵەیەکە لەفەیلەسوفی ئابوریی ئەڵمانی "کارل مارکس" و ئابوریناسی بەریتانی " جون ماینارد" کە کاریگەریی هەبووە لەسەر ئابوریی نوێ.. وەک بڵیی ئەمانە هاتوون شتێک هەربکەن،کاتێک دەڵێن " ئەوروپاش ئەگۆڕین" یانی ئەم ئایدیالیزمە ئەکەین بە نیۆ ئایدیالیزم و ڕەنگدانەوەی لەسەر کۆی سیستەمەکان هەبێت،یانی باز ئەدەین لە کانت و ودرۆ وڵسنەوە بۆ فرانسیس فۆکۆیاما .
دووەم: فەلسەفەی گۆڕانێکی ڕاستەقینە .
گرنگترین ئاماژەو،وانە بۆ کورد ئەوەیە لە هاتنی چەپە ڕادیکاڵەکانی یۆنان بۆ دەستەڵات،فێر ببێت گۆڕان چۆن ئەکرێت ؟.ئەها ئەبێت لێرەدا بەدوای ئەو خاڵانەدا بگەڕێین، کە بووەتە هۆی دروست نەبونی ئۆپۆزسیۆنێکی دروست !.کاتێک هێزێکی ئۆپۆزسیۆن لە ڕۆژهەڵات دا ڕووی نایەت،بڵێت " ئەوە منم و ئەمەش ڕێبازی بیرکردنەوەی سیاسیی و تیۆریی منە". جگە لە هەلپەرستی و خەواندنی میللەتێک چاوەڕوانی چی لێدەکەیت ؟.لەڕۆژهەڵات دا حزبێکی ئیسلامییە وەک (نەهزە) لەتونس (ئاکەپە) لە تورکیا،کەچی بۆ مەلەزاتی دەستەڵات و نییەتی فاشیزمانەی خۆی بانگەشەی لیبراڵییەت و خۆگونجاندن لەگەڵ چەرخەکە ئەکات ..کەسێکی تابڵێی پۆپۆلیست و چەپ و دوور لەدینە،کەچی وەک ڕێکخەریی گشتی بزوتنەوەی گۆڕان لەباشوری کوردوستان ئایەتێکی قورئانی کردووە،بە بانگەشەی هەڵبژاردن !!.
ئەمانەی یۆنان،زۆر بەووردی کێشەکانیان دەست نیشان کردووە،چارەسەرەکەشیان دیاریکردووە،ئینجا قەناعەتیان بەخەڵک کردووە..خەڵک هەیە ڕاستڕەوە،دەنگی بە چەپەکان داوە .ئەوانەی کوردوستان کەهاتنە دەستەڵاتەوە یەکەم کاریان بە یاسا دزین و زیادکردنی بودجەی حزبەکەیان بو بۆ (6) هێندە. ئەمانەی یۆنان کە هاتنە دەستەڵاتەوە یەکسەر بڕباریان دا ئەو هەلیکۆپتەرو مارسیدس و مومتەلەکاتانەی بۆ سەرۆکایەتی دانراون،بخرێنە موزایەدەوەو بفرۆشرێن بۆ ماڵی گشتی .بڕیاریاندا کە هیچ پۆلیسێک نابێت لەخۆپیشاندان هیچ چەکێکی پێ بێت،لەو چەند ڕۆژە خۆپیشاندانێک کرا،پۆلیسەکان کیفی دەمانچەکەیان بەتاڵ بو .
هەڵبژاردنی پێشوەختە،لەیۆنان و هاتنی چەپەکان،شۆڕشی گەنج بو، یەکێک سەیری وێنەی ئەمانە بکات،وە لەژیان و شێوازی ئاسایی یان بنواڕێت ،پێکەنین و تەزووی لەش تێکەڵ ئەکات،یەکێکیان ماتۆڕی پێیە،یەکێکیان خۆی و سەگەکەیەتی ،ئەوەکەی تر کوێرەو بووەتە وەزیری تەندروستی (ئەڵێ من دەنگتان ئەبیستم)..دوان سیانێکیان ئەڵێی بۆ شانۆگەریی هاتون نیوەی کراسەکەیان هەر نەکردۆتە نێۆ پانتۆڵەکەیانەوە . ئەوە سەرۆکوەزیران " ئەلێکس سیبیراس" وتویەتی: تا قەیرانەکە چارەسەر نەکەم، بۆینباخ نابەستم".هەر ڕۆژی سەرۆک و وەزیرێک سەردانی ئەکات،بەبێ بۆینباخ پێشوازی لەمیوانەکان ئەکات..سەرۆکوەزیرانی ئیتاڵیا "بۆینباخێک" ی بەدیاری هێنابو،تسیبراس بەڵێنی دا کە کێشەکە چارەسەربو،یەکەم شت ئەم بۆینباخە ببەستێت و بۆینباخی تر نەکڕێت !!. یۆنان یان کردۆتە چەقی ڕووداوەکان (زۆر شتێکی سەرنجڕاکێشن) ..ساڵی (1944) حکومەتی ئەڵمانی (200) کەسی دڵسۆزو چەپ و نەجیبی یۆنانی کوشت (ئەبێت ئەوەی تورکەکانیان چۆن بیربچێتەوە دەیان هەزار یۆنانی کوشتوە !) .بۆیە یەکەم کاری سەرۆکوەزیران دوای سوێندی یاسایی ئەوەبو،چەپکە گوڵ لەسەر گۆڕی ئەم (200) کەسە دابنات ..ئەفسوس بۆ کوردێک بیری عروبە بەسەدان هەزاری لێ کوشتووە،داگیری کردوە،هێشتا شەریکە خەمیەتی،ئەفسوس بۆ کوردێک ئێران لەلایەک شەڕی داعش بە پەکەکە ئەکات (کە پژاک یش لقێکی پەکەکەیە) لەلایەکیش ئەندامانی پژاک لەدارو سرنگ ئەدات !.ئەمەیە نەگبەتی کورد.. چ جای بۆ ئەوانەی مۆراڵیان شکاوەو قاچاخچێتی لەگەڵ گەورەترین دوژمنی مرۆڤایەتی ئەکەن .یۆنان ناوێکی مەعنەویی و مێژوویی گەورەیە (10) وەزیری هەیە بۆ چارەسەرکردنی ئەو قەیرانە گەورەیە،باشوری کوردستان بەهەزاران ئەندامی پەرلەمان و وەزیری خانەنشینی هەیە،بێ ئەوەی وەزیرو پەرلەمانتار بوبن!!..
شۆڕش وا کڵپە ئەکات،چەپ لەیۆنان، دوای چپە چپەکانی لەگەڵ ڕووسیا،لەگەڵ چەپەکانی ئیسپانیاو پرتوگال،چەترەکە هەڵ ئەکات،تەنانەت لەگەڵ چەپەکانی تورکیاش لینکیان دروستکردووە،دوور نییە لەگەڵ پەکەکەو پەیەدەو چەپەکانی تورکیا لەگەڵ ڕووسیاش لەئایندەیەکدا بکەونە بەرەیەکەوە .