07/01/2015
•
نوسەر: bzavpress
•
هەلسەنگاندنیک بۆ تیۆریای ماتریالیزمی دیالیکتیکی (كارل ماركس)
خویندنەوەو نوسین دەربارەی ( کارل مارکس ) زۆری دەوێت و زۆرشتیش لەخۆدەگریت کە بمانەوێت شەن و کەوی دیر بەدێرەکانی خودی فەلسەفەی مارکس بکەین جونکە خویندنەوە و هەسەنگاندنی فەلسەفەی مارکس تەنیا لایەنی ئابوری نیە وەک هەندێک بەناو رۆشنبیر تەنیا سەرچاوەی فەلسەفەکەی دەگەریێننەوە بۆ خودی فاکتەری ئابوری ، بەلکو بیرەکانی مارکس پەیوەندی بە هەر سێ لایەنی فەلسفەو سیاسەت و ئابوری هەیە ، بۆیە ئەوەی لام گرنگە لایەنە فەلسفیەکەی تیۆریای مارکسە کە پێی دەلێن ( ماتریالیزمی دیالێکتیک) مارکس لە زۆر شوێندا لەژێر کاریگەری ( داروین ) دابووە ، بۆیە زۆر هەولی ئەوەی دا کە لە نهینی یاسا سروشتیەکان بگات کە جڵەی گەشەی کۆمەلایەتی دەکەن، تەنانەت زۆریک لە بۆچونەکانیشی لە بواری زیندەوەر ناسی برد بۆ ناو کایەکانی ئابوری و کۆمەڵناسی، گەر سەیر بکەین قوربانی دەری سەرەکی لای مارکس برتییە لە ( عەقلی مرۆڤ) لەبەرئەوەی هەول دەدات بەرەو ئاراستیەکی زانراوی ببات .
عەقڵ لای مارکس تەنیا ئامرازێکی مادییە و لەژیر کاریگەری هۆکارە دەرەکیەکاندایە، بەتەنیا کاریگەری ئەو تۆی نیە ، ئەوە ئامرازەکانی بەرهەم هێنانن سیستەم و جەوهەری کۆمەڵگە دیاری دەکەن ،هەروەها هۆشیاری بونی مرۆڤ دیاری ناکات بەلکو ئەوە پێگە کۆمەلایەتیەکەیەتی بونی دیاری دەکات، بۆیە مارکس بەم شیوە بیرکرنەوەیە دەی ویست ئەوە بسەلمێنێت ( کە فیکرو هەست پاشکۆی ژیانی مادین ) چونکە ئەوانە لەدوای هۆکارە ئابوریەکانەوە دین و دەکەونە ژیر کاریگەری فاکتەری ئابوری، لە راستیدا فاکتەری ئابوری شتیکە کاریگەری خۆی هەیە بەلام بەو شێوەیە نا کە مارکس باسی دەکات تا ئێستاش لەگەل دابێت زۆرێک لە رۆشنبیرو مادیەکان تەنانەت بەو شێوەیە لە ئاینی ئیسلام دەروانن کە رەنگدانەی فکتەری ئابوریە ، بەلام لێرەدا تاکە هۆکارێک کە بەرپەچی ئەو بۆ چونەی مارکس دەداتەوە، ئەوەیە( کە فیکرو سەرچاوەی رابون و راپەرین و هەلستانە نەک ئەو واقیعەی کۆمەڵگەی تیا دەژی)، چونکە تیۆریەکان و ئایدیۆلۆژیاکان وسیستەمە سیاسیەکان ئەگەر لە بیرۆکەیەکی گشتگیرەوە سەرچاوەیان گرتیبێت ، ئەوا هەڵقولاوی بیرو بۆچونن و فیکر سەرچاوەی دروست بونیانە.
ئەو ژیانە فکری و ئایدۆلۆژیەی و تیۆریا سیاسیانەی لەسەرو وەختی شۆرشی ئۆکتۆبەردا لە یەکیتی سۆڤیەتی جاران هاتنە بوون ، هیچیان رەنگدانەی واقیعی ژیانی کۆمەڵگەی رۆوسی نەبوون ، نە لەو ماوەیەدا و نە لەقۆناغی دواتر و تەنانەت تا ساتەوەختی هەرەس هینانی یەکیتی سۆڤیەت، بەلکو تەنیا رەنگدانەوەی خودی فکری مارکس بوونن ، تەنانەت هەموو ئامرازەکانی بەرهەم هێنانی ولاتە سەرمایە دارەکان لە یەکێتی سۆڤیەتی سۆسیالیستی بەرهەم دەهێندران، بۆیە کەر سەیری بکەین لە ناو خودی یەکێتی سۆڤیەتیشدا بەشێوەیەکی ئازاد مامەڵە لەگەڵ شێوازی سیستەمی ئابوری و کۆمەلایەتیدا دەکرا تەنانەت یەکێتی سۆڤیەتی جاران کارو دابەشکردنیشی بەجۆریک دا رشتبوو کە هیچ هیزوو زۆریک نەبوو لە سەرەوە ناچاری بکات کە شێوازێکی دیاری کراو بگریًتەبەر..